Trumps ambassadeur is schrikbeeld voor Palestijnen

De nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Israël, David Friedman, wil zijn zetel vestigen in Jeruzalem. Een klap in het gezicht van de Palestijnen, en een breuk met het beleid van opeenvolgende Amerikaanse regeringen.

David Friedman. Beeld ap

Met de voordracht van Friedman lijkt toekomstig president Donald Trump tenminste één van zijn verkiezingsbeloften te willen inlossen: de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade vanuit Tel Aviv naar Jeruzalem. Naar 'de eeuwige hoofdstad van Israël,' zei Friedman. Die term wordt doorgaans alleen in Israël gebezigd; de internationale gemeenschap beschouwt een deel van de stad als bezet gebied. De Palestijnen zien Jeruzalem als de hoofdstad van hun gedroomde onafhankelijke staat.

Trump was niet de eerste Amerikaanse presidentskandidaat die de vestiging van de ambassade in Jeruzalem beloofde. Bill Clinton en George W. Bush gingen hem voor. Maar eenmaal in het Witte Huis gekozen, zagen ze ervan af. Een medewerker van Trump zei vrijdag dat de nieuwe president zich aan zijn woord zal houden, maar liet in het midden wanneer de verhuizing plaatsvindt.

Joodse kolonisten

Tijdens de verkiezingscampagne behoorde de orthodox-Joodse Friedman tot de vertrouwelingen van Trump, die hij ooit had leren kennen toen hij zich als jurist bezighield met failliete bedrijven. Hij werd, in zijn eigen woorden, aangewezen als 'topadviseur' inzake Israël. In die hoedanigheid schreef hij aan Trump: 'De valse notie dat Israël een bezetter is, moet verworpen worden.' Deelt de president die visie, dan is het moeilijk voorstelbaar hoe de VS hun traditionele rol als onderhandelaar kunnen vervullen.

Friedman (57), wiens voordracht door de Amerikaanse Senaat moet worden goedgekeurd, is een uitgesproken medestander van Joodse kolonisten. Hij is voorzitter van een Amerikaanse organisatie die miljoenensteun geeft aan Beit El, een nederzetting in het hart van de Westelijke Jordaanoever. Een van de donateurs is Jared Kushner, de Joodse schoonzoon van Trump, tevens een belangrijke adviseur bij diens keuze van kandidaten voor prestigieuze posten.

Lees ook: profiel Jared Kushner

Hij is het brein van de Trump-familie (+)

Probleem

Anders dan de huidige Amerikaanse regering ziet Friedman nederzettingen niet als 'een obstakel' voor vrede met de Palestijnen. De Palestijnen zelf vormen een obstakel, betoogde hij in een beleidsdocument voor Trump. Ze zijn niet bereid geweld tegen Israël af te zweren, ze erkennen het bestaansrecht van een Joodse staat niet, ze vergiftigen hun kinderen met antisemitisme. Zolang die situatie voortduurt, kunnen de VS de oprichting van een Palestijnse staat wat hem betreft niet steunen.

Rechts Israël ziet de komst van Friedman reikhalzend tegemoet. 'Zijn opvattingen reflecteren de wil om de status van Jeruzalem als hoofdstad van Israël te versterken', aldus vrijdag de onderminister van Buitenlandse Zaken, Tzipi Hotolevy, een partijgenote van premier Benjamin Netanyahu. Bovendien zegt Friedman volgens haar terecht 'dat de nederzettingen nooit een echt probleem in de regio zijn geweest'. Een voorman van de kolonisten zei dat Friedman liefde koestert voor alle Israëli's, 'inclusief die in Judea en Samaria (de bijbelse benaming van de Westoever, red.)'.

De nederzetting Beit El, gelegen in de Westelijke Jordaanoever ten noorden van Ramallah. Beeld ap

In linkse kringen daarentegen werd met afgrijzen gereageerd. De krant Haaretz wees niet alleen op zijn steun aan kolonisten en afkeer van een Palestijnse staat, maar ook op zijn beledigingen aan het adres van president Barack Obama ('een antisemiet') en sommige Joodse Amerikanen die de Palestijnen welgezind zijn. Friedman noemde hen 'kapo's', naar de Joodse bewakers in Nazi-concentratiekampen. 'Het is goed dat hij diplomatieke status zal genieten, schreef commentator Chemi Shalev cynisch, 'want voor sommige uitspraken zou hij kunnen worden gearresteerd op verdenking van ophitsing'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.