Trump zet torenhoge belasting op buitenlands staal door; wel wil hij tarieven 'op maat'

Op staal wordt een importheffing van 25 procent geheven, op aluminum zit een belasting van 10 procent.

De Amerikaanse president Donald Trump houdt voet bij stuk en gaat belasting heffen op geïmporteerd staal en aluminium. Wel houdt hij ruimte voor uitzonderingen en wil hij de tarieven 'op maat' maken voor verschillende landen.

De Amerikaanse president Trump, omringd door staalarbeiders, heeft het decreet ondertekent voor de heffingen op geïmporteerd staal en aluminium. Beeld ap

De heffingen (25 procent op staal, 10 procent op aluminium) gaan in over vijftien dagen, zei Trump donderdagmiddag in het Witte Huis, omringd door zijn protectionistische adviseurs en een groepje breedgeschouderde metaalarbeiders in werkkledij. Hij maakte een uitzondering voor buurlanden Mexico en Canada, die onder de heffingen uit kunnen komen als zij concessies doen in de heronderhandelingen over handelsakkoord Nafta.

Ook noemde Trump Australië als mogelijke uitzondering, omdat Amerika met dat land een handelsoverschot heeft: het exporteert meer naar Australië dan het importeert. In Trumps visie van winnaars en verliezers betekent dit dat Amerika al de bovenliggende partij is, en dus tegenover Australië geen extra bescherming nodig.

Maar andere handelspartners hadden het donderdag nog steeds gedaan, in de ogen van Trump. 'We zijn door iedereen afgezet', zei Trump donderdag. 'Door vriend en vijand. Door China en de Europese Unie. Zo kunnen we geen zaken doen.'

Met het besluit brak Trump met de vrijhandelsideologie, die Amerika en de rest van de westerse wereld jarenlang heeft gedomineerd. Zowel Republikeinse als Democratische presidenten zagen meer internationale concurrentie als de weg naar meer welvaart voor Amerika en de rest van de wereld.

Al die jaren, al lang voor zijn presidentscampagne, fulmineerde Trump tegen de 'slechte deals' waarvan Amerika in zijn ogen het slachtoffer was. Zijn protectionistische beloften droegen bij aan Trumps succes in belangrijke staten als Ohio en Pennsylvania, waar de sluiting van staalfabrieken in de 'rustbelt' de afgelopen decennia tot armoede en wrok heeft geleid.

Sommige vakbondsbazen prezen Trump donderdag. Ook Democraten aan de linkerzijde van het spectrum (uit de staalstaten) staan achter Trumps beslissing. Maar politici uit staten met bedrijven die staal en aluminium nodig hebben voor fabricage van consumptiegoederen maakten zich zorgen dat hun concurrentiepositie verslechtert door duurdere grondstoffen.

Oude verkiezingsbelofte

Met de inlossing van zijn protectionistische belofte botst Trump eigenlijk voor het eerst op de orthodoxie van de Republikeinse partij. Paul Ryan, de Republikeinse partijleider die nooit zorgen heeft geuit over bijvoorbeeld de Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen, of de verstrengelde belangen in het Witte Huis, liet weten 'extreem bezorgd' te zijn over een eventuele handelsoorlog.

In een brandbrief smeekten 107 Republikeinse leden van het Huis van Afgevaardigden Trump af te zien van zijn plannen, of ze in elk geval af te zwakken. Dat laatste lijkt deels te zijn gelukt: voor zijn belangrijkste handelspartners is Trump flexibeler dan in zijn originele plan.

Ook in het Witte Huis was niet iedereen ingenomen met Trumps voornemen. Dinsdag stapte Gary Cohn, een vrijhandelsaanhanger en de belangrijkste economische adviseur van Trump, vanwege deze kwestie op.

Onrust

Trumps plannen leidden de afgelopen week wereldwijd tot grote onrust. Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker liet weten dat Europa terug zal slaan met heffingen op Amerikaanse whisky, Levi's-jeans en Harley Davidson-motoren, en ook China dreigde met tegenmaatregelen.

Trump was niet onder de indruk. In een tweet liet hij weten dat de VS een handelsoorlog makkelijk zou winnen, en beloofde een extra invoerheffing op Europese auto's, mocht Brussel 'de heffingen voor Amerikaanse bedrijven' verhogen.

Nederland steunt mogelijke tegenmaatregelen tegen de importheffingen op staal en aluminium. Dat laat minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel) weten. Kaag heeft inmiddels contact gezocht met EU-handelscommissaris Cecilia Malmström. 'Nederland steunt de EU-positie, WTO en tegenmaatregelen.'

'In de geluiden die wij uit Washington horen lijkt nog ruimte te zijn voor bondgenoten. Wij zullen op hoog niveau contact met de VS houden om zoveel mogelijk flexibiliteit voor onze export te zoeken. De Europese Commissie doet dit ook. Samen met mijn EU-collega's zal ik me zeer inzetten voor een zo goed mogelijke oplossing', aldus Kaag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.