Trump zet streep door TPP-verdrag, alles in teken van 'Amerika Eerst'

Donald Trump zit nog niet in het Witte Huis, maar in een videoboodschap op YouTube - de komende president mijdt de traditionele media als de pest - heeft hij alvast een voorproefje gegeven van wat de Amerikanen de eerste honderd dagen te wachten staat. Alles komt in het teken te staan van het beginsel: 'Amerika Eerst'.

Beeld uit de videoboodschap van Donald Trump op Youtube

Als eerste maatregel zal Trump het vrijhandelsverdrag TPP (Trans-Pacifische Partnerschap) opzeggen. Bij dat verdrag, waarover zeven jaar is onderhandeld, zijn twaalf landen rond de Stille Oceaan aangesloten, waaronder Japan, Australië en Nieuw-Zeeland.

Met die aankondiging voldoet Trump aan zijn belangrijkste verkiezingsbelofte. Volgens Trump is TPP een wangedrocht dat de VS alleen maar banenverlies zal opleveren. In plaats van TPP, dat nog geratificeerd moet worden, wil hij 'eerlijke' bilaterale handelsverdragen sluiten die 'banen zullen terugbrengen'.

Het ziet ernaar uit dat Trumps besluit de doodsteek zal worden voor TPP. Landen als Australië willen ermee doorgaan, maar volgens de Japanse premier Shinzo Abe heeft het verdrag geen zin meer zonder de VS. Het is zelfs de vraag of het ooit in werking zal treden: daarvoor moet het worden geratificeerd door minimaal zes landen die 85 procent van het totale bbp van de twaalf ondertekenaars.

Reactie China

Of er werkelijk banen zullen terugkeren door het opzeggen van het verdrag, valt nog te bezien. Wel is er een ander effect. Het verdrag was deels bedoeld als tegenwicht tegen de economische overmacht van China in de regio. Nu TPP eraan gaat, staat China klaar om in het vacuüm te stappen. Op de Apec-bijeenkomst van afgelopen weekeinde spoorde China de andere Pacifische landen aan één front te vormen in het kader van twee andere handelsakkoorden waarin China de hoofdrol speelt.

China grijpt kans

China wil met eigen handelsakkoorden gebruik maken van het machtsvacuüm dat aankomend president Trump op handelsgebied in Azië heeft gecreëerd. Diens diepe afkeer van het vrijhandelsverdrag TPP heeft tot onzekerheid bij handelspartners geleid. De Chinese president Xi nodigde zoveel mogelijk landen uit mee te doen met twee door China gepromote handelsverdragen. Lees dit artikel van China-deskundige en Buitenland-redacteur Fokke Obbema.

Werkgelegenheid in de schalie-sector

Trump kondigde verder aan dat hij de beperkingen op de productie van kolen en schalie-energie zal opheffen, waardoor er volgens hem 'miljoenen goedbetaalde banen' bij zullen komen. Slecht nieuws voor het milieu, maar goed nieuws voor de mijnwerkers en de schalie-sector? Het eerste staat vast, maar voorlopig zal Trumps maatregel waarschijnlijk nauwelijks effect hebben op de werkgelegenheid in deze sectoren.

De productie van schaliegas en -olie is vooral afgenomen doordat de olieprijs te laag is. Ook de inwoners van de mijnbouwgebieden, die massaal op Trump hebben gestemd, hoeven voorlopig niet op meer banen te rekenen. Meer dan van overheidsrestricties hebben de kolenmijnen te lijden onder de lage gasprijzen en de snelle ontwikkeling van de schalieproductie.

Cyberaanvallen

Op het gebied van de nationale veiligheid kondigde Trump aan dat hij het Pentagon zal vragen om plannen om de Amerikaanse infrastructuur te beschermen tegen 'cyberaanvallen en alle andere mogelijke aanvallen'. Het is onduidelijk wat hier nieuw aan is. Onder president Obama hebben de VS al een uitgebreid systeem opgebouwd om Amerika te beveiligen tegen computeraanvallen.

De cyberdefensie wordt gecoördineerd door het U.S. Cyber Command in Fort Meade in Maryland, dat ruim honderd cyber-teams tot zijn beschikking heeft voor zowel defensieve als offensieve operaties. Het enige verschil met de regering-Obama is dat de Republikeinen iets eerder bereid lijken cyber-aanvallen te vergelden met tegenaanvallen. Tot nog toe zijn de VS daar voorzichtig mee uit vrees verzeild te raken in een complete cyberoorlog.

Uitzetten van illegalen

Het ministerie van Werkgelegenheid krijgt van Trump meteen de opdracht geven een onderzoek te doen naar het 'misbruik van de visumprogramma's waardoor de positie van Amerikaanse werknemers wordt bedreigd'. Dit klinkt aanzienlijk gematigder dan de massale deportatie van illegale immigranten die Trump tijdens de verkiezingscampagne beloofde.
Aanvankelijk wilde hij alle illegalen - naar schatting elf miljoen - het land uitzetten, later krabbelde hij iets terug en had hij het over 'twee tot drie miljoen criminele' illegalen die de VS zullen moeten verlaten.

Corruptie

Tenslotte verzekerde Trump dat hij meteen aan de slag zal gaan om de 'corruptie in Washington' te bestrijden of, zoals hij het zelf noemt, 'de modderpoel droog te leggen. 'Drain the swamp!' was één van de leuzen die steeds te horen vielen op zijn verkiezingsbijeenkomsten. Voortaan wordt het verboden voor regeringsambtenaren binnen vijf jaar na hun vertrek uit Washington aan de slag te gaan als lobbyist. Lobbyen voor buitenlandse belangen wordt helemaal verboden voor voormalige overheidsfunctionarissen: Amerika gaat voor alles.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.