nieuws minderheden

Trump zet streep door ‘onnodige’ positieve discriminatie universiteiten bij toelating

President Trump heeft opnieuw de aanval geopend op Barack Obama’s erfenis. Tot woede van de Democraten en burgerrechtenactivisten, heeft de regering een streep gehaald door richtlijnen van Obama die moesten bevorderen dat meer minderheden op universiteiten werden aangenomen.

Trump eerder dit jaar bij een american footballwedstrijd tussen de universiteiten van Georgia en Alabama. Beeld AFP

Met het in de prullenbak gooien van een belangrijk onderdeel van Obama’s positieve discriminatie-beleid, komt Trump opnieuw tegemoet aan zijn Republikeinse achterban. Maar de maatregel zal de impopulariteit van de president onder met name zwarte Amerikanen nog verder vergroten.

‘Onnodig, gedateerd, in strijd met andere wetten en ongepast’, zo noemde minister Sessions van Justitie de ruim twintig aanbevelingen aan universiteiten om ras een rol te laten spelen bij het toelaten van studenten. De regering-Obama hoopte op deze manier te bereiken dat universiteiten meer een afspiegeling zouden worden van de Amerikaanse samenleving, met name als het ging om het aantal zwarte studenten. 

Volgens Sessions was Obama echter flink in de fout gegaan met zijn aanbevelingen om scholen aan te zetten tot positieve discriminatie. ‘In de regering-Trump herstellen wij het recht’, aldus Sessions. Het Hooggerechtshof heeft echter de laatste jaren in een aantal zaken bepaald dat universiteiten de ruimte hebben om ras te laten meespelen bij het aannemen van studenten.

Sessions had amper zijn besluit bekendgemaakt of hij werd overladen met kritiek. ‘De regering-Trump is onverschillig als het gaat om de vernietigende consequenties van systematisch racisme’, twitterde de Democratische partijvoorzitter Tom Perez. ‘Democraten geloven dat een goede opleiding de deuren opent voor kansen en dat iedereen een plek verdient aan de tafel.’

Studenten van de Oklahoma University tijdens een demonstratie. Uit een studie blijkt dat zwarte studenten nog altijd ondervertegenwoordigd zijn op Amerika's topuniversiteiten, ondanks het beleid van positieve discriminatie. Beeld AP

'Belediging'

Ook de burgerrechtenbeweging NAACP was boos. ‘Door scholen aan te moedigen om ras niet mee te laten wegen bij het toelatingsbeleid, ondermijnt president Trump de voordelen van diversiteit op scholen.’ De Democratische minderheidsleider in het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, sprak van een ‘belediging van de waarden van ons land.’

Positieve discriminatie (‘affirmative action’) is al decennialang een heet hangijzer in de Amerikaanse politiek. Conservatieven vinden het voortrekken van minderheidsgroepen op de werkvloer en in het onderwijs onzinnig en discriminerend, onder andere tegenover blanken. Maar de Democraten en burgerrechtenactivisten zien het als een belangrijk instrument om de sociale en economische achterstand van met name de zwarte Amerikanen, die zo’n 13 procent van de 325 miljoen Amerikanen uitmaken, weg te werken.

Vorig jaar kregen de tegenstanders van positieve discriminatie in het onderwijs een belangrijk instrument in handen toen uit een studie bleek dat het voortrekken van zwarte en latino-studenten de belangrijkste universiteiten niet meer divers heeft gemaakt. Sterker nog, deze twee groepen zijn nog meer ondervertegenwoordigd op de honderd topuniversiteiten dan 35 jaar geleden, zo bleek uit een analyse van The New York Times. 

Slechts zes procent van de eerstejaars op deze universiteiten was zwart, terwijl zwarte Amerikanen 15 procent vormen van de leeftijdsgroep die naar de universiteit kan. Meer latino's zitten nu op de topuniversiteiten, vergeleken met begin jaren tachtig, maar dit hadden er veel meer moeten zijn gezien de flinke groei van de latino-bevolking in de afgelopen dertig jaar. Op de minder bekende universiteiten nam het aantal zwarten en latino's wel toe.

Rechtszaak Harvard

Met het schrappen van Obama’s richtlijnen keren de VS weer terug naar de situatie onder president George W. Bush, die ook geen voorstander was van positieve discriminatie. Bush vond dat beter op andere manieren moest worden geprobeerd om het aantal zwarte studenten te vergroten. Dat Trump en Sessions snel een einde zouden maken aan Obama’s adviezen, bleek eerder dit jaar al.

Het ministerie van Justitie schaarde zich toen achter een rechtszaak van tientallen organisaties van Amerikanen van Aziatische afkomst. Zij hadden Harvard onder Obama voor het gerecht gesleept, in 2014, omdat zij vonden dat het beleid van de universiteit ervoor zorgde dat minder Aziatisch-Amerikaanse studenten werden aangenomen. ‘Ben je afgewezen op een universiteit?’, aldus Students for Fair Admissions, de groep achter de rechtszaak. ‘Dan komt dat misschien omdat je van het verkeerde ras bent.’ De groep noemt het mee laten meewegen van de raciale afkomst bij het toelaten van studenten 'oneerlijk, onnodig en ongrondwettig'. 

Met zijn besluit heeft Sessions zich weer tot mikpunt gemaakt van kritiek van met name zwarte Amerikanen. Burgerrechtenactivisten en zwarte parlementsleden keerden zich tegen zijn benoeming tot minister omdat zij al jaren kritiek hebben op zijn staat van dienst als het gaat om het verbeteren van de positie van de zwarte Amerikanen. In de jaren tachtig, toen hij werd benoemd tot rechter in Alabama, beschuldigden vier advocaten van het ministerie hem van 'racistisch getinte' uitspraken.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden