Trump zegt dat martelen 'absoluut werkt' in strijd tegen terroristen

Donald Trump vindt dat het martelen van terroristen 'absoluut werkt'. Het is de eerste keer dat een Amerikaanse president dit zegt. Trump voegt er wel aan toe dat hij een eventueel besluit daartoe zou laten afhangen van zijn Defensieminister en de CIA-directeur - om eerst te kijken wat wettelijk mogelijk is.

President Donald Trump Beeld epa

In zijn eerste grote tv-interview sinds zijn beëdiging, met ABC News, zei de president dat de VS 'vuur met vuur moeten bestrijden' om terroristen te stoppen.

Trump deed zijn opmerkelijke uitspraak nadat eerder woensdag was uitgelekt dat hij herinvoering overwoog van waterboarding en andere verboden ondervragingstechnieken, heropening van geheime CIA-gevangenissen in het buitenland en het weer volop in gebruik nemen van Guantanamo Bay, de gevangenis op Amerikaans grondgebied in Cuba.

'Zeker, ik vind dat het werkt', aldus Trump in het interview over de effectiviteit van onder andere waterboarding. 'Als je ziet dat IS dingen doet waarvan mensen sinds de Middeleeuwen niet meer hadden gehoord, dan voel ik sterk voor waterboarding. Wat mij betreft moeten we vuur met vuur bestrijden.' De president vertelde daarbij dat hij eerder deze week aan leiders van de inlichtingendiensten heeft gevraagd of marteling werkt. 'Het antwoord was ja, zeer zeker', aldus Trump. Hij bezocht zaterdag de CIA.

Dat Trump het opnieuw gebruiken van marteling overweegt, bleek uit een 'concept-presidentieel decreet' over de 'detentie en ondervraging van vijandelijke combattanten' dat The Washington Post en enkele andere Amerikaanse media en persbureaus in handen hebben. Het Witte Huis liet woensdag weten dat het document in kwestie geen officieel stuk is. 'Ik heb geen idee waar het vandaan komt', aldus woordvoerder Sean Spicer.

De plannen zouden, indien ingevoerd, een volledige ontmanteling betekenen van het beleid van Trumps voorganger Barack Obama. Die vaardigde in 2009 kort na zijn aantreden decreten uit om Guantanamo Bay te sluiten en een einde te maken aan de CIA-gevangenissen en hun martelpraktijken zoals die tijdens de 'War on Terror' onder president George W. Bush waren opgezet.

Waterboarding en andere ondervragingstechnieken die niet in het Army Field Manual van het Amerikaans leger staan vermeld, zijn nu verboden. Alle CIA-gevangenissen in landen als Polen en Roemenië waar terreurverdachten werden gemarteld, zijn gesloten. Alleen Guantanamo Bay is, vooral door tegenwerking van het Congres, nog open, hoewel er nog maar 41 gevangenen zijn.

In het vermeende conceptdecreet staat niet expliciet dat de ondervragingstechnieken en 'black sites' weer in gebruik moeten worden genomen, wel dat er onderbouwde aanbevelingen over moeten worden gedaan aan president Trump. Volgens het decreet moet de Amerikaanse wet worden geëerbiedigd. Marteling wordt afgewezen.

President Trump heeft tijdens de verkiezingscampagne meermalen gezegd dat hij waterboarding wil herinvoeren voor IS-terroristen, en een 'hell of a lot worse'. Niet alleen omdat 'martelen werkt' maar ook omdat 'ze het als het niet werkt toch verdienen'. Na gesprekken met zijn minister van Defensie, James Mattis, volgens wie martelen níet effectief is, zwakte hij zijn mening af. Trumps nieuwe CIA-directeur Mike Pompeo heeft zich tijdens een hoorzitting van het Congres voor zijn benoeming ook tegen martelen uitgesproken.

Zorgen

Volgens het door The Washington Post gepubliceerde conceptdecreet moeten topadviseurs onderzoeken of er net als voor Obama weer een ondervragingsprogramma kan komen voor 'waardevolle' buitenlandse terroristen, buiten het grondgebied van de VS, en of zo'n programma dan gebruik zou kunnen maken van detentiefaciliteiten van de CIA. Verder zouden nieuwe terreurverdachten voortaan weer naar Guantanamo moeten worden gestuurd, niet alleen leden van Al Qaida en de Taliban, maar ook van IS.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) sprak woensdag zijn zorg uit over de plannen van Trump. HRW roept het Congres op in te grijpen en op te komen voor de Amerikaanse grondwet en de internationale mensenrechten.

De president mag elk presidentieel decreet tekenen dat hij wil, reageerde de Republikeinse senator John McCain gisteren, 'maar de wet is de wet'. We gaan niet marteling terugbrengen in de Verenigde Staten, aldus McCain, een voormalig krijgsgevangene tijdens de Vietnamoorlog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.