Trump worstelt met rol als nationale trooster in crisistijd: president gooit met keukenrollen op Puerto Rico

Donald Trump bezocht eindelijk het door orkaangeweld geteisterde Puerto Rico en hij toonde opnieuw aan hoezeer hij worstelt met zijn rol als 'nationale trooster'. In amper een paar uur, liet Trump het eiland zich schuldig voelen dat de Amerikaanse begroting vanwege de hulpkosten was 'toegetakeld'. Ook vond hij het dodental meevallen, prees hij uitvoerig de reactie van zijn regering en deed hij menig wenkbrauw fronsen door keukenrollen naar bewoners te gooien.

Trump gooit keukenrollen naar orkaanslachtoffers. Beeld reuters

'Ik vind het vervelend om het jullie te vertellen, maar jullie hebben onze begroting een beetje toegetakeld omdat wij zoveel geld hebben uitgegeven aan Puerto Rico', zei Trump tijdens een bijeenkomst met lokale leiders en regeringsfunctionarissen. 'En dat is prima, wij hebben veel levens gered.'

De opmerkelijke uitspraak bepaalde direct Trumps beladen bezoek, twee weken nadat orkaan Maria er flink had huis gehouden. De reis moest onderstrepen dat zijn regering de 3,5 miljoen inwoners - Amerikaanse staatsburgers die nog steeds zonder elektriciteit zitten en dringend hulp nodig hebben - beslist niet is vergeten. Ook moest het de kritiek weerleggen, onder andere van de burgemeester van San Juan, dat de hulp veel te laat kwam, te kleinschalig was en dat er hierdoor onnodig doden vielen.

Maar in plaats van de bevolking te laten zien dat hij met ze meeleefde, versterkte Trump met zijn weinig presidentiële opmerkingen het beeld dat bij menig Puerto Ricaan bestaat: dat zij anders worden behandeld dan de orkaanslachtoffers in Texas en Florida. De president had de afgelopen dagen ook nog extra olie op het vuur gegooid door in een tweet te zeggen dat de bevolking wil dat 'alles meteen voor ze wordt gedaan'. Kortom, het waren verwende lastpakken daar op Puerto Rico.

Net als in Texas en Florida, werd de president op Puerto Rico vergezeld door First Lady Melania. Het bezoek was zorgvuldig voorbereid door het Witte Huis. Beeld reuters

'Goednieuws-verhaal'

Ook bestreden Trump en hoge functionarissen in Washington dat de regering het eiland links liet liggen. 'Het is een goednieuwsverhaal', noemde minister Elaine Duke van Binnenlandse Veiligheid zelfs de hulpverlening aan het zwaar getroffen eiland. 'Er gaan mensen dood in de straten', zei Carmen Yulín Cruz, burgemeester van San Juan, op haar beurt over de gesloten ziekenhuizen en het tekort aan drinkwater en voedsel.

De opmerking over de begroting was dinsdag niet de enige uitspraak die menig aanwezige tijdens de onmoeting met de president verbaasde. Zonder blikken of blozen probeerde Trump duidelijk te maken dat de schade op het eiland, in vergelijking met de verwoestende orkaan Katrina die New Orleans in 2005 trof, eigenlijk best wel meeviel.

Trump: 'Elke dode is een horror, maar als je kijkt naar een echte catastrofe zoals na Katrina en de honderden en honderden doden die daar vielen, en je kijkt naar wat hier is gebeurd. Wat is jullie dodental nu? Zeventien?' De gouverneur van Puerto Rico meldt hem dat het er officieel zestien zijn. Trump: 'Zestien versus letterlijk duizenden. Jullie mogen trots zijn, trots op al die mensen die samenwerken.'

Maar Cruz, die de president al dagen bekritiseert, kon de vergelijking met Katrina niet waarderen. 'Een belediging voor het volk van Puerto Rico', aldus de burgemeester tegen MSNBC nadat Trump het eiland weer had verlaten. 'Hij minimaliseert ons lijden.'

Trump praat met een familie op Puerto Rico die is getroffen door het orkaangeweld van de afgelopen weken. Vandaag zal hij in Las Vegas gewonden van het bloedbad van afgelopen zondag bezoeken. Beeld reuters

'Niet geregisseerde' president

De opmerkingen tonen opnieuw aan, net als Trumps eerste bezoek aan het door Harvey geteisterde Texas, wat er kan gebeuren als de president niet 'geregisseerd' wordt in een rampgebied door zijn staf. In Texas, waar Trump voor het eerst zijn presidentiële rol als 'nationale trooster' op zich moest nemen sinds zijn aantreden, schepte hij op over de vele slachtoffers die hem kwamen begroeten.

'Prima opkomst', aldus de president toen, staand in een pick-up.' Tijdens een beter voorbereid vervolgbezoek, nu aan Florida, was een meer gedsciplineerde president te zien die meeleefde met de orkaanslachtoffers. Samen met First Lady Melania schepte hij onder andere eten voor ze op. Die Trump was ook even te zien op Puerto Rico, toen hij de straat opging in de hoofdstad San Juan om met bewoners te praten. Hij luisterde naar hun verhalen, over weggewaaide daken en de elektriciteit die was uitgevallen. Maar in het zwaar gehavende binnenland liet de president zich niet zien.

Ook kon Trump het niet laten om zijn favoriete stopwoordje, dat op de situatie in Puerto Rico niet echt van toepassing was, in de mond te nemen: 'great'. Trump: 'Het is een geweldig bezoek. Het weer dat jullie hebben, het is echt prachtig. Al worden jullie eens in de zoveel tijd flink geraakt. En jullie zijn echt volop getroffen.' Hij wees ook op de vele lokale functionarissen die vonden dat Washington snel had gehandeld om het eiland te helpen. Zoals gouverneur Ricardo Rosello. 'Hij waardeerde vanaf het begin wat wij hebben gedaan', aldus de president. 'Hij gaf ons de hoogste cijfers.' Met deze strategie gaf de president zichzelf eigenlijk een schouderklop.

President Trump komt aan in de hoofdstad San Juan van Puerto Rico. In de VS was er veel kritiek, met name van de vele Puerto Ricanen in de VS, dat hij veel te laat het eiland bezocht. Beeld EPA

Keukenrollen

In de Cavalry-kerk in Guaynabo moest aan het slot van Trumps bezoek aan het eiland een meelevende president zich laten zien, iemand die de slachtoffers van de orkaan een hart onder de riem stak. De kerk wordt gebruikt om voedsel uit te delen aan families die have en goed zijn verloren. Trump deelde rijst, batterijen en zaklampjes uit, maar ook keukenrollen die de president in het publiek gooide alsof hij op een basketbalwedstrijd was.

'Bizar', zo noemde de Canadese krant Toronto Star het bezoek. 'Erger dan zijn tweets', was het oordeel van CNN-commentator Chris Cillizza over de Puerto Rico-trip. 'Het ligt in zijn natuur', aldus Washington Post-columniste Jennifer Rubin over Trumps gewoonte om op zulke momenten geen presidentiële toon aan te slaan.

Maar de president verwierp de kritiek. 'Een geweldige dag gisteren op Puerto Rico', twitterde hij woensdag na het zien van de verslaggeving in de media over het bezoek. 'Wow, zoveeel nepnieuws-verhalen vandaag. Wat ik ook doe of zeg, ze zullen nooit de waarheid vertellen of melden. De nepnieuws-media zijn niet meer in de hand te houden.' Burgemeester Cruz over Trumps actie met de keukenrollen: 'Dat vreselijke beeld van hem, gooiend met keukenrollen en spullen, is niet in lijn met de geest van Amerika.'

Het presidentiële echtpaar op de Luis Muñiz-basis van de Nationale Garde van Puerto Rico. Meeleven met slachtoffers van rampen, ging Trumps voorganger Obama goed af. Trump heeft echter moeite om de juiste snaar te raken. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden