Nieuws

Trump wil zich terugtrekken uit kernrakettenverdrag Koude Oorlog. ‘We stappen eruit’

De regering-Trump wil zich terugtrekken uit het historische Koude Oorlogsverdrag dat het plaatsen van kernraketten verbiedt. De Amerikanen denken zo de bewapening van China en Rusland beter het hoofd te kunnen bieden. Critici voorzien een nieuwe nucleaire wapenwedloop.

President Ronald Reagan (rechts) en Sovjetleider Mikhail Gorbatsjov tekenen het verdrag in 1987. Beeld AP

President Trump bevestigde de al langer rondzingende geruchten op een verkiezingsbijeenkomst in Nevada zaterdag. ‘We gaan het verdrag beëindigen en we stappen eruit’, zei hij tegen verslaggevers. ‘We moeten deze wapens ontwikkelen. Tenzij Rusland en China naar ons toe komen en zeggen: laten we slim zijn en laat geen van ons die wapens ontwikkelen.’

Sinds 2014 schendt Rusland het uit 1987 stammende verdrag tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, door weer nucleaire raketten te plaatsen die de buurlanden kunnen bereiken. De vorige Amerikaanse president Barack Obama schrok terug voor het opzeggen van de overeenkomst, omdat met name Duitsland bang was voor een nieuwe wapenwedloop.

Trump schat dat anders in. Komende week gaat zijn nationale veiligheidsadviseur John Bolton naar Moskou om president Vladimir Poetin in te lichten over het Amerikaanse voornemen.

De Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Sergei Ryabkov noemde de geplande terugtrekking zondag ‘een zeer gevaarlijke stap’. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas noemde het ‘betreurenswaardig’. Het zogeheten INF-verdrag is volgens hem ‘een belangrijke pilaar van de Europese veiligheidsarchitectuur’.

President Trump arriveert bij een verkiezingsbijeenkomst in Nevada Beeld AFP

Compromis

Het INF-verdrag was het veelgeprezen resultaat van overleg tussen de Amerikaanse president Ronald Reagan en Sovjet-leider Mikhail Gorbatsjov, dat in 1986 in de IJslandse hoofdstad Reykjavik begon en een jaar later zijn beslag kreeg in Washington. Hoewel het een compromis betrof, haalde het verbod op de bouw en plaatsing van korte- en middellangeafstandsraketten (Intermediate-range Nuclear Forces, met een bereik tussen 500 en 5.500 kilometer) een grote angel uit de Koude Oorlog.

Met name Europa haalde opgelucht adem: de mogelijkheid van nucleaire vernietiging, door raketten aan beide zijden van het IJzeren Gordijn, had in de eerste helft van de jaren tachtig als een wolk boven het continent gelegen. Na het verdrag ontmantelde de Sovjet-Unie 1.846 raketten, de Amerikanen 846. Het ging zowel om ballistische wapens, die met een grote boog door de lucht gaan, als kruisraketten, die vlak over de grond naar hun doel vliegen. Raketten die door vliegtuigen en schepen konden worden afgevuurd, vielen niet onder het verdrag.

Gorbatsjov noemde het plan van Trump zondag ‘een vergissing’. ‘Onder geen enkele omstandigheid mogen we oude ontwapeningsovereenkomsten opzeggen. Begrijpen ze in Washington echt niet waartoe dit zou kunnen leiden?’, citeerde het persbureau Interfax Gorbatsjov.

Video: Dit moet Trump doen om een atoombom te lanceren

Voor de Amerikanen is niet alleen de Russische ongehoorzaamheid een probleem. China, dertig jaar geleden nog geen speler van betekenis, is geen partij in het verdrag en heeft daardoor de afgelopen jaren een groot arsenaal kunnen opbouwen. De Amerikanen zouden raketten kunnen plaatsen in Japan of op het eiland Guam, om de dreiging met een eigen dreiging te neutraliseren (en tegelijkertijd te verdubbelen).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.