Nieuws Trump en de illegale migrantenstroom

Trump wil torenhoge importtarieven tegen Mexico om stroom illegale migranten te stoppen

Na drie jaar regeren heeft de Amerikaanse president Donald Trump donderdag zijn favoriete binnenlands-politieke probleem en zijn favoriete buitenlands-politieke oplossing op onconventionele wijze bij elkaar gebracht. Hij wil de immigratie gaan bestrijden met importtarieven.

De Amerikaanse president Donald Trump aan boord van het Japanse helikoptervliegdekschip, Kaga tijdens zijn bezoek aan de Amerikaanse marinebasis in Yokosuka. Beeld Bloomberg via Getty Images

Per 10 juni komt er een heffing van 5 procent op alle spullen die vanuit Mexico worden ingevoerd. Daarna wordt dat tarief maandelijks verhoogd, tot een maximum van 25 procent in oktober, ‘tot het moment dat illegale migranten die uit Mexico ons land binnenkomen STOPPEN’, zo twitterde Trump.

De aankondiging komt onverwacht. Trump probeert juist een herzien Nafta-verdrag, het handelsakkoord tussen de Verenigde Staten, Mexico en Canada, goedgekeurd te krijgen door het Congres. In die nieuwe overeenkomst blijven de bijzonder lage tarieven uit het oude akkoord intact, ook al opende Trump de beschietingen in dit handelsoorlogje met heffingen op staal en aluminium uit Mexico en Canada, die dat vergolden met heffingen op whisky, kaas, appels en varkensvlees. Onlangs werden deze tarieven geschrapt, om de weg vrij te maken naar een nieuw akkoord.

Trump moet wat. De situatie aan de zuidgrens is getalsmatig aan het escaleren: in april arresteerde de Amerikaanse grenspolitie (CBP) bijna 110 duizend migranten. De toestroom is op zijn hoogste punt sinds 2007; in de eerste helft van dit (fiscale) jaar zijn al meer migranten opgepakt dan in het jaar daarvoor. Woensdag werd de grootste groep aller tijden gearresteerd, meldde de CBP: 1036 mensen uit Guatemala, Honduras en El Salvador, die bij El Paso de grens wilden oversteken. De zwart-wit beelden van krioelende figuurtjes lijkt de directe aanleiding voor Trumps noodgreep.

Daarbij komt dat Trump immigratie nog steeds als zijn ideale electorale thema ziet. Vanaf het begin van zijn presidentschap heeft hij met onorthodoxe maatregelen de aandacht weten vast te houden: van het inreisverbod van mensen uit moslimlanden tot het sturen van militairen naar de zuidgrens, het scheiden van kinderen van hun ouders en het uitroepen van de noodtoestand.

Muur

Helemaal nu zijn meest symbolische verkiezingsbelofte, de Muur, vooral symbolisch lijkt te blijven, ziet Trump zich genoodzaakt met alternatieven te komen.

Een importheffing dus. Deze economische maatregel ontwikkelt tot Trumps weapon of choice, overal en direct inzetbaar, met dank aan de International Emergency Economic Powers Act uit 1977, die de president alle discretionaire bevoegdheid geeft om tarieven op te leggen als er een ‘nationale noodtoestand’ uitbreekt door toedoen van een buitenland.

Dat Amerikaanse bedrijven en consumenten deze belasting moeten betalen leek Trump lange tijd te ontgaan, maar uit een verklaring van het Witte Huis blijkt dat inmiddels wel duidelijk is hoe de heffingen werken. ‘Als de tarieven hoog blijven zouden bedrijven die nu in Mexico zijn gevestigd kunnen terugkeren naar de Verenigde Staten om daar hun producten te maken. Die bedrijven (…) hoeven de heffingen niet te betalen en worden op geen enkele manier geraakt.’

Daarmee toont Trump zich een man met een langetermijnvisie – op korte termijn zal alles wat uit Mexico komt duurder worden. Met een totale import van 346 miljard dollar betekent een heffing van 5 procent een belasting van 17 miljard; dat komt neer op 53 dollar per Amerikaan.

Veel bedrijven die spullen in Mexico laten maken schrokken van de maatregel. De beurskoers van Amerikaanse autofabrikanten als Ford en GM daalden vrijdagochtend ruim 4 procent. Het Japanse Mazda, dat bijzonder afhankelijk is van zijn Mexicaanse productie, daalde ruim 6 procent.

Amerikaanse fabrieksarbeiders

Jay Timmons, de voorzitter van de National Association of Manufacturers, zei het zo, in een persbericht: ‘Het vervlechten van moeilijke kwesties als handel, immigratie en importtarieven leidt tot een Molotov-cocktail van beleid, met desastreuze consequenties voor de maakindustrie en consumenten. Amerikaanse fabrieksarbeiders zouden niet moeten lijden wegens het falen om ons immigratiesysteem te repareren.’

Met zijn strafmaatregel tegen de zuidelijke buren (in een verklaring van het Witte Huis had Trump het over Mexico’s ‘passieve medewerking aan de massale toestroom’) ging Trump voorbij aan de coöperatieve houding van de Mexicaanse regering bij het indammen van de migrantenstroom. De autoriteiten zijn gestopt met het uitdelen van humanitaire visa en hebben tienduizenden migranten teruggestuurd naar Midden-Amerika. Mexico ging bovendien akkoord met een grootscheeps plan van de regering-Trump om migranten die een Amerikaans asielverzoek hebben ingediend in Mexico de uitslag te laten afwachten. Dat werd echter in april door een Amerikaanse rechter verworpen.

Ook nu wil de Mexicaanse president Andrés López Obrador de zaak diplomatiek oplossen. Hij stuurde donderdag meteen een brief aan Trump waarin hij hem uitnodigde voor overleg. De Mexicaanse minister van Buitenlandse Zaken Marcelo Ebrard kondigde daarop vrijdag aan dat er woensdag in Washington topoverleg met de VS zal worden gevoerd om ‘het geschil op te lossen’. De Amerikaanse delegatie zal worden geleid door zijn collega Mike Pompeo, aldus Ebrard, die zelf de Mexicaanse afvaardiging voorzit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden