NieuwsMigratiepolitiek

Trump wil routes naar VS voor asielzoekers blokkeren

De regering-Trump gaat asielzoekers weren die via een ander, veilig verklaard land naar de Verenigde Staten zijn gereisd. Op die manier wil Trump de toestroom van immigranten uit midden-Amerikaanse landen verder indammen.

Migranten arriveren vanuit Guatemala per vlot in Mexico, onderweg naar de VS.Beeld AP

De maatregel werd maandag aangekondigd, wordt dinsdag officieel en is dan meteen van kracht. Voor asielzoekers die al in de Verenigde Staten zijn geldt het besluit niet. Maar wat er gebeurt met de duizenden asielzoekers die al weken of maanden aan de Amerikaanse zuidgrens op hun beurt wachten, is de vraag.

Het Amerikaanse besluit lijkt op de deal die de Europese Unie drie jaar geleden sloot met Turkije. Sindsdien moeten vluchtelingen die via de oostelijke route richting Europa proberen te komen (voornamelijk Syriërs), in Turkije asiel aanvragen. Dat akkoord heeft de vluchtelingenstroom naar Europa ingeperkt. Het verschil is vooralsnog dat Trump geen akkoord heeft gesloten, maar een eenzijdig besluit heeft genomen.

In Guatemala, het eerste land dat vluchtelingen uit Honduras en El Salvador op hun weg naar het noorden tegenkomen, blokkeerde het Hooggerechtshof zondag een presidentiële verklaring dat het land veilig is voor asielzoekers. Een geplande ontmoeting tussen de Guatemalteekse president Jimmy Morales en Trump om een akkoord te tekenen, ging niet door.

Of Mexico, het eerste land voor migranten uit Guatemala, wil meewerken, is evenmin duidelijk. Nadat Trump vorige maand had gedreigd met importheffingen, beloofde Mexico zesduizend leden van de nationale garde naar zijn zuidgrens (met Guatemala) te sturen om migranten tegen te houden. Als dat niet hielp, moest Mexico de asielzoekers zelf gaan opvangen, zei Trump toen. Mexico moet daartoe in elk geval zijn wet aanpassen.

Veiligheid

De vraag is in hoeverre de beoogde derde landen veilig zijn – wat dan ook de hoofdvraag zal zijn in de rechtszaak die burgerrechtenorganisatie ACLU heeft aangekondigd. Mexico en Guatemala hebben zelf met veel misdaad te kampen, waarbij migranten een expliciet doelwit zijn. ‘Mexico is zeker geen veilige plek voor Mexicanen, dus ik snap niet hoe het veilig kan zijn voor Guamalteken’, zei voormalig minister van buitenlandse zaken Jorge Castaneda tegen radiozender NPR.

De maatregel past in een hele reeks van pogingen om asielzoekers uit de Verenigde Staten te weren. Het begon vorig jaar met de ‘metering’, waarmee de toestroom bij officiële grensovergangen is afgeknepen. Dit jaar zijn daar de zogeheten Migrant Protection Protocols bij gekomen, ook wel Blijf-In-Mexico genaamd, een maatregel waarbij asielzoekers hun procedure in Mexico moeten afwachten. Er zitten inmiddels zo’n 20 duizend asielzoekers in Mexicaanse grenssteden te wachten op een gesprek met een immigratierechter.

Sommige maatregelen gingen te ver. Zo zette een rechter een streep door een poging om asielaanvragen buiten officiële grensovergangen onrechtmatig te verklaren. Ook ging er een streep door een poging om huiselijk geweld en bendegeweld weg te wuiven als reden voor asiel.

De regering-Trump vindt dat te veel migranten misbruik maken van het asielsysteem, omdat ze eigenlijk alleen economische motieven hebben voor hun vlucht naar het noorden. Als de aangekondigde maatregel doorgaat, betekent dat de facto dat de mogelijkheid tot asiel aan de zuidgrens alleen nog voor Mexicanen blijft bestaan. Alle andere migranten kunnen dan alleen nog illegaal het land binnenkomen. Wie dan gepakt wordt door de grenspolitie zal direct het land uit worden gezet.

Trump zit niet stil

Ook al lukt het hem niet zijn beloofde Muur te bouwen, president Trump probeert op allerlei mogelijke manieren immigranten, ook legale, buiten de deur te houden. Voor migranten uit het zuiden worden steeds meer horden opgeworpen. Onze correspondent Marjolein van de Water zag bij de grensrivier tussen Guatemala en Mexico hoe migranten zich voorbereidden op de komst van de Nationale Garde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden