Nieuws

Trump wil nu via politieke weg verkiezingsuitslag beïnvloeden en nodigt volksvertegenwoordigers uit Michigan uit

Nu Trumps rechtszaken over vermeende verkiezingsfraude een voor een op niets uitlopen, gooit de president het over een andere boeg. Hij probeert de verkiezingsuitslag nu te veranderen door steeds meer politieke druk op partijgenoten uit te oefenen.

Trump-aanhangers in Michigan ondersteunen diens bewering dat de verkiezingen frauduleus zijn verlopen.Beeld AFP

De Amerikaanse president Donald Trump bemoeit zich steeds directer met de uitslag van de verkiezingen. Vrijdag heeft hij de Republikeinse volksvertegenwoordigers uit Michigan in het Witte Huis uitgenodigd, die eigen kiesmannen kunnen aanwijzen als er twijfel bestaat over de uitslag in de staat (de kiesmannen bepalen uiteindelijk wie de nieuwe president wordt). Daarmee zet Trump een nieuwe stap op een pad dat staatsrechtelijk en strafrechtelijk steeds glibberiger wordt.

Het is Trumps tweede ingreep. Op dinsdagavond, belde hij al met een van de twee Republikeinse scheidsrechters die de verkiezingsuitslag in een district in Michigan net hadden goedgekeurd. Na zijn telefoontje herriepen zij en haar collega die goedkeuring. ‘Hij was bezorgd over mijn veiligheid’, zei de functionaris in kwestie, Monica Palmer, donderdag tegen The Washington Post.

Daarmee is een normaal gesproken triviaal proces verder onder spanning komen te staan. Nu de juridische weg om de uitslag aan te vechten op een serie nederlagen is uitgelopen, proberen Trump en de Republikeinen het via de politieke weg.

Dat dat een onwaarschijnlijk lastige route is, verhindert Trump kennelijk niet het toch te proberen. Zoals zo vaak, tijdens zijn presidentschap, heeft hij als buitenstaander gezien dat het Amerikaanse systeem veel wankeler is dan institutionele insiders denken.

Wayne County

De manoeuvres zijn ingewikkeld. Deze week moest een districtskiescommissie de stemmen in Wayne County, een gebied rond de stad Detroit, goedkeuren. De twee Republikeinen in die commissie (van vier) weigerden dat, omdat er fraude zou zijn gepleegd. Daarmee verklaarden zij netto zo’n driehonderdduizend stemmen voor Joe Biden ongeldig. Nu moest alleen een staatskiescommissie (eveneens bestaande uit twee Democraten en twee Republikeinen) dat nog volgen om de winst van Joe Biden in Michigan, die daar 140 duizend stemmen meer kreeg dan Trump, op losse schroeven te zetten.

Het Witte Huis juichte. ‘Als de staatskiescommissie dit volgt, mag het Republikeinse parlement de kiesmannen aanwijzen!’, twitterde Trumps jurist Jenna Ellis, die daarmee deze strategie bevestigde.

Tijdens een inspraakronde, via Zoom, lieten de inwoners van Detroit echter hun ongenoegen blijken, waarna de twee Republikeinse functionarissen zwichtten en de uitslag alsnog ratificeerden.

Dat was al ongekend. Maar toen kwam dus dat telefoontje van Trump, en daarna tekenden de twee Republikeinen een document waarin zij hun goedkeuring herriepen: zij verklaarden hun eigen stemmen óver het stemmen ongeldig. Het Witte Huis kon weer juichen.

‘Enorme druk’

Nu is de vraag wat de staatskiescommissie gaat doen. Die komt maandag bijeen om de stemmen in heel Michigan te certificeren. Een van de twee Republikeinen in die commissie, Norm Shinkle, zei donderdag tegen The New York Times dat hij ‘onder enorme druk’ is komen te staan op de stemmen niet te certificeren – mede door de dubbele draai van de Republikeinen in Wayne County.

Pas als die staatscommissie weigert te ratificeren, komt het staatsparlement aan de beurt: de Republikeinse meerderheid kan dan eigen kiesmannen aanwijzen. Maar daarop vooruitlopend praat Trump dus vrijdag met een aantal van hen, onder wie partijleider Mike Shirkey, die overigens eerder deze week nog zei dat hij géén eigen kiesmannen zal aanwijzen.

Het vervolg is verder onbekend: de gouverneur van Michigan, een Democraat, zou hunnen vasthouden aan de uitslag van de verkiezingen en dus kiesmannen voor Joe Biden kunnen aanwijzen. Bovendien moet Trump deze truc in drie staten herhalen om genoeg kiesmannen te verzamelen.

Waarom blijven invloedrijke Republikeinen achter Trump staan?

Die vraag proberen correspondent Michael Persson, hoofdredacteur Pieter Klok en buitenlandredacteur Natalie Righton in POTUS de podcast, gepresenteerd door Gijs Groenteman, te beantwoorden. Hier kunt u de laatste aflevering beluisteren.

En lees ook deze reportage over de Mars voor Trump, zaterdag in Washington. Die is lange tijd best gezellig – tenminste, zolang de deelnemers gelijkgestemden tegenkomen. Hier heeft Trump de verkiezingen nog lang niet verloren

Eerder schreven Michael Persson en Anne van Driel dit verhaal, over de sluiproutes die Trump nog heeft om toch in het Witte Huis te blijven. Beide beginnen bij stembusfraude en eindigen bij het Hooggerechtshof. Kan hij eigenlijk nog wel verliezen?

Tot slot: Trumps presidentschap was één aaneenschakeling van abrupte besluiten, furieuze Twitter-aanvallen op zijn rivalen, maar ook flinke economische groei. Totdat het coronavirus toesloeg. Uiteindelijk bleken veel Amerikanen zijn woede toch zat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden