ANALYSEHOOGGERECHTSHOF VS

Trump voelt zich verraden door het Hooggerechtshof

‘Krijg je niet de indruk dat het Hooggerechtshof mij niet mag?’, klaagde president Trump eerder deze week in een tweet, nadat het Hooggerechtshof hem twee gevoelige nederlagen had bezorgd. 

Het Supreme Court in 2018. Voorste rij in het midden John Roberts en rechts van hem Ruth Bader Ginsburg. Op de achterste rij uiterst links Neil Gorsuch.Beeld AFP

Eerst bepaalde het Hof dat homo’s en transgenders niet mogen worden ontslagen wegens hun geaardheid, vervolgens staken vijf van de negen rechters een stokje voor het intrekken van de garantie van zijn voorganger Barack Obama dat 650 duizend ‘Dreamers’, jonge immigranten die als kind illegaal de VS zijn binnengekomen, niet zullen worden gedeporteerd. 

Trump noemde de uitspraken een ‘een schot in het gezicht van mensen die trots zijn om zichzelf Republikein of conservatief te noemen'. Wat hem ook stak was dat twee conservatieve rechters de doorslag gaven door zich aan te sluiten bij de vier liberale rechters. Vooral de opstelling van Neil Gorsuch, in 2017 nog door Trump voorgedragen, kwam hard aan. Hij schreef zelfs het vonnis dat discriminatie van homo's en transgenders op basis van geaardheid verbiedt, een volstrekt taboe onder Trumps conservatieve achterban.

Het ‘verraad’ van Gorsuch, zoals sommigen het noemden, kan gevaarlijk zijn voor Trump. Sommige Republikeinse kiezers moeten maar weinig van hem hebben, maar hebben toch op hem gestemd in de hoop dat hij het Hooggerechtshof vol zou zetten met rechters die het recht op abortus willen afschaffen. Waarom nog eens op Trump stemmen als ‘zijn’ rechters zich vervolgens bij cruciale zaken ontpoppen als halve liberalen? 

Bij het vonnis over de ‘Dreamers’ zat Gorsuch weer stevig in het conservatieve kamp, maar dit keer gaf opperrechter John Roberts (nog door president Bush jr. benoemd) de doorslag.  In de loop der tijd is Roberts iets meer naar het midden opgeschoven.

Inreisverbod

Toen president Trump in 2018 een federale rechter aanviel omdat deze zijn inreisverbod voor mensen uit een reeks moslimlanden had afgekeurd, herinnerde Roberts de president er fijntjes aan dat er ‘geen Obama-rechters of Trump-rechters zijn’. Dat liet hij Roberts ook zien toen hij tot ergernis van Trump voor het behoud van een cruciaal element van Obamacare stemde. Dit keer vond hij dat het besluit van de regering onvoldoende beargumenteerd was, maar hij liet de mogelijkheid open dat het Hof wel zal instemmen met een beter doortimmerd besluit.

Onduidelijk is of Trump daarvoor wel voldoende tijd heeft: over een paar maanden zijn er al verkiezingen. Bovendien is het electoraal ook weinig aantrekkelijk. Trumps harde achterban verwacht streng optreden tegen illegale immigranten,  maar ook veel Republikeinen vinden dat de 'Dreamers’ met rust moeten worden gelaten. Vrijwel allemaal zijn ze helemaal met de VS vergroeid en studeren of werken ze. Daarbij komt dat Trump het gevaar loopt de latino kiezers helemaal te verliezen. Een deel van hen houdt er sterk conservatieve opvattingen op na, maar zal nu misschien concluderen dat Trumps verdwijnen de enige garantie is dat de 'Dreamers’ niet het land uit zullen worden gezet.

Trump hoopt echter dat zijn achterban extra gemotiveerd zal zijn hem een verkiezingszege te bezorgen, zodat hij de gelegenheid krijgt volgende keer een 'loepzuivere’ conservatief voor de dragen. Bijvoorbeeld als opvolger voor de 87-jarige Ruth Bader Ginzburg, een van de meest liberale rechters van het Hooggerechtshof. Zij heeft een zwakke gezondheid, maar is vastbesloten een andere president af te wachten.

Mogelijk zal dat ook gebeuren. In ieder geval is het de vraag of Trumps oproep dat Amerika meer conservatieve rechters nodig heeft, net zoveel effect zal hebben op zijn aanhang als in 2016. Zij zouden nog steeds graag een verbod op abortus zien, maar dergelijke kwesties zijn toch wat overschaduwd door het uitbreken van de corona-epidemie en het leger werklozen dat is ontstaan als gevolg van de maatregelen om greep te krijgen op het virus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden