Nieuws Donald Trump

Trump veroordeelt racisme, wijt schietpartijen aan videogames en psychische problemen

Als reactie op op de schietpartijen in El Paso en Dayton heeft president Trump de Amerikanen opgeroepen eensgezind ‘onverdraagzaamheid, racisme en wit superioriteitsdenken’ te veroordelen. 

De Amerikaanse president Donald Trump spreekt in het Witte Huis over de schietpartijen in El Paso, Texas en Dayton, Ohio. Beeld Getty Images

‘Er is geen plaats voor haat in Amerika’, zei hij in een televisietoespraak vanuit het Witte Huis. ‘Haat deformeert de geest, verwoest het hart en verslindt de ziel.’ Maar hij zweeg over maatregelen om het wapenbezit aan banden te leggen, iets waarop de Democraten al jaren aandringen.

Eerder op de dag drong Trump in een tweet nog aan op strenge achtergrondcontroles voor kopers van wapens, al koppelde hij die wel aan ‘broodnodige hervormingen’ in het immigratiebeleid. Maar een paar uur later waren strengere wapenwetten alweer van de baan. In plaats daarvan pleitte Trump voor de doodstraf voor plegers van schietpartijen en geweldsdaden die door haat en racisme worden gemotiveerd. Volgens hem moet de doodstraf in dergelijke gevallen ‘snel en zonder uitstel’ worden uitgevoerd. 

Trump legde verder de nadruk op de invloed van gewelddadige videogames. Volgens hem is het voor jongeren ‘te gemakkelijk’ zich te omringen met een ‘cultuur van geweld’. Trump pleitte ook voor hervormingen in de geestelijke gezondheidszorg. Volgens hem moet het makkelijker worden mensen met psychische problemen gedwongen op te nemen. Ook wil hij het voor de politie makkelijker maken wapens van mensen die psychisch labiel zijn in beslag te nemen. ‘Psychische problemen en haat halen de trekker over, niet het wapen.’

Trumps uitspraken lokten meteen kritiek uit. Op Twitter wezen critici erop dat hij zelf met zijn harde retoriek tegen Mexicanen en illegale immigranten heeft bijgedragen aan racistische ideeën. ‘Zijn woorden kunnen niet holler klinken’, reageerde Julián Castro, een van de Democratische presidentskandidaten. ‘Hij zegt dat we onverdraagzaamheid, racisme en wit superioriteitsdenken moeten veroordelen, maar hij is daarvan juist de nationale woordvoerder’. De dader van het bloedbad in El Paso, waarbij 22 mensen de dood vonden, klaagde in een manifest dat hij op internet publiceerde over een ‘invasie van latino’s’.   

Er klonk ook kritiek vanwege een pijnlijke misser die Trump in zijn toespraak maakte. Hij vergiste zich in de plaats waar de schietpartij in Ohio had plaatsgevonden:  in plaats van Dayton had hij het over Toledo, een andere stad in Ohio.

Kogels rondsproeien

Trump zelf beroemde zich er in zijn toespraak op dat er onder zijn druk een verbod op de verkoop van stuiterkolven was gekomen, hulpstukken waarmee een halfautomatisch geweer een regen van kogels kan rondsproeien. Maar tot nog toe hebben Trump en de Republikeinen zich steeds verzet tegen het verbieden van dergelijke aanvalswapens.

Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, en Chuck Schumer, de leider van de Democraten in de Senaat, riepen de Senaat op onmiddellijk een wapenwet in behandeling te nemen die het Huis eerder dit jaar aannam. De wet voorziet onder meer in veel strengere controles voor mensen die wapens willen kopen, maar de leider van de Republikeinse meerderheid in de Senaat heeft dat wetsvoorstel tegengehouden. Trump zelf dreigde met een veto als de maatregel erdoor zou komen.

Mexico reageerde zondag verontwaardigd op de schietpartij in El Paso. De Mexicaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marcelo Ebrard, noemde het ‘een daad van barbarisme’ en eiste dat de Amerikaanse regering afstand iedere vorm van racisme krachtig veroordeelt. Ook wilde hij van de Amerikaanse autoriteiten weten hoe de schutter aan zijn wapen kwam.

Zeker zeven van de 22 doden die in El Paso vielen waren Mexicanen. De schietpartij vond plaats bij een vestiging van de supermarktketen Walmart in El Paso, op de grens met Mexico. Ongeveer 80 procent van de 680 duizend inwoners van El Paso heeft een Latijns-Amerikaanse achtergrond. Dagelijks passeren nog eens ruim 20 duizend Mexicanen legaal de grenspost met de Mexicaanse stad Ciudad Juárez om in El Paso te werken of winkelen. 

Doodstraf

Ebrard zinspeelde er ook op dat zijn land juridische stappen tegen de schutter Patrick Crusius begint wegens het plegen van een terreurdaad tegen Mexicaanse burgers. Maar het is zeer de vraag of de Verenigde Staten hem ooit zullen uitleveren aan Mexico. Aanklagers in Texas hebben inmiddels de doodstraf tegen hem geëist.

De relatie tussen de VS en Mexico staat al geruime tijd onder zware druk, vooral als gevolg van Trumps uitlatingen over Mexicanen, die hij tijdens zijn verkiezingscampagne ‘verkrachters’ en ‘criminelen’ noemde. Trump dreigde ook de grens met Mexico op slot te gooien als de Mexicaanse autoriteiten niet meer zouden doen om asielzoekers die de Amerikaanse grens proberen over te steken tegen te houden.

Meer over de schietpartijen en de gevolgen
Mexico gaat de schietpartij in El Paso zelf onderzoeken. Het buurland van de Verenigde Staten beschouwt het bloedbad als een terroristische aanslag. Mexico overweegt uitlevering te vragen van de 21-jarige verdachte.

Het controversiële internetforum 8chan is voor de tweede keer in korte tijd gedwongen offline gegaan. Opnieuw sneed een bedrijf de banden door met het broeinest voor extreemrechts gedachtegoed, waarop onder meer de aanslag in El Paso van afgelopen zaterdag stond aangekondigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden