Trump verklaart sputterende hulpverlening Puerto Rico: 'Het is een eiland in een héle grote oceaan'

In een poging de volgens critici traag op gang gekomen hulpverlening aan Puerto Rico vlot te trekken, stuurt de Amerikaanse regering meer militairen en hulpverleners naar het door orkaan Maria zwaar getroffen eiland. Het aantal militairen wordt verdubbeld tot vijfduizend en ook wordt er meer geld vrijgemaakt. President Trump zal dinsdag het Amerikaanse eiland bezoeken, dat vrijwel zonder stroom zit en kampt met een tekort aan drinkwater en voedsel.

Leden van de Nationale Garde verlenen hulp. Beeld EPA

'Ik weet dat leiders niet behoren te huilen en zeker niet op televisie', aldus burgemeester Carmen Yulín Cruz van de hoofdstad San Juan, die tijdens een interview in huilen uitbarstte.

Cruz: 'Maar we zitten midden in een humanitaire crisis. We doen alles wat we kunnen, maar we moeten gauw orde op zaken stellen omdat mensen dood gaan. Er zijn mensen die al veertien dagen zonder voedsel en water zitten.' Het Amerikaanse eiland in de Cariben, waar 3,5 miljoen mensen wonen, werd de afgelopen weken in korte tijd door twee zware orkanen getroffen. De laatste, Maria, was de zwaarste die Puerto Rico in een eeuw trof. Op satellietfoto's is te zien dat vrijwel het gehele eiland 's avonds pikzwart is. Ook is er grote schade als gevolg van de vele overstromingen.

Terwijl de Amerikaanse regering steeds meer onder vuur komt te liggen wegens het uitblijven van hulp, probeerde Trump dinsdag de kritiek te weerleggen. Hij prees zijn regering juist uitgebreid voor 'geweldig goed werk' bij de hulpverlening. Hij wees erop dat de gouverneur van het eiland hem hiervoor had geprezen. 'Wij kregen een 10 voor Texas en Florida en wij zullen dat ook krijgen voor Puerto Rico', zei de president, wijzend op de federale hulp aan de twee staten die ook zwaar getroffen zijn. 'We zijn erg goed bezig.'

Puerto Ricanen zijn Amerikanen, maar wonen niet in een staat. Hoe zit dat precies?

Puerto Rico is sinds de verovering op Spanje in 1898 een Amerikaans gebiedsdeel. De 3,5 miljoen inwoners zijn (naast Puerto Ricaan) wel Amerikaanse staatsburger, maar hebben geen volledig stemrecht. Ze mogen wel in de voorverkiezingen stemmen, maar niet in de eindronde. Tenzij ze verhuizen naar een van de 50 staten, wat ze mogen dankzij hun burgerschap.

Het Caribische eiland is dus geen Amerikaanse staat. Daardoor heeft het eiland geen volwaardige vertegenwoordiging in het Congres: de Puerto Ricaanse afgevaardigde heeft geen stemrecht. Afgelopen juni werd er nog een niet-bindend referendum gehouden over het worden van een 'echte' staat: 97 procent stemde voor, maar slechts 23 procent van de inwoners bracht een stem uit. Het Amerikaanse Congres beslist uiteindelijk of Puerto Rico de 51ste staat wordt, maar voelt daar weinig voor.

Veel geld

Trump: 'Het verschil is dat dit een eiland in de oceaan is, midden in de oceaan. Het is een grote oceaan, een hele grote. Puerto Rico is erg belangrijk voor mij. Puerto Rico heeft veel geld nodig. We hebben al massale hoeveelheden voedsel en water en andere goederen naar Puerto Rico gestuurd en we blijven dat doen - ieder volgend uur.' Hij erkende dat flinke delen van het eiland verwoest zijn en dat de infrastructuur zwaar getroffen is.

De president reageerde voor het eerst uitgebreid op de kritiek dat hij zich meer bezig hield met de rel rond protesterende NFL-spelers dan het aanpakken van de crisis op het eiland. Ook wees hij in een tweet maandag, terwijl de bevolking dringend hulp nodig had, op de forse schuldenlast van 72 miljard dollar van het eiland. Kritiek was er ook dat hij snel Texas en Florida had bezocht, samen met First Lady Melania, om de bewoners een hart onder de riem te steken, maar schitterde door afwezigheid op Puerto Rico.

'Met alle respect, meneer de president, maar het gaat niet goed met de hulpverlening', aldus de Democratische minderheidsleider in de Senaat, Chuck Schumer. Zijn collega in het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, verzocht Trump het leger op grotere schaal in te zetten. 'De mensen daar verdienen het te weten dat hun regering er voor hen is, zonder discussie of aarzeling', aldus Pelosi. Zij reageerde op een opmerking van de Republikeinse Huis-voorzitter Paul Ryan dat Washington ervoor zou zorgen dat de bevolking 'zal krijgen wat ze nodig heeft.'

Hospitaalschip

Trump besloot de federale hulp op te schroeven. Ook komt er meer geld beschikbaar bij het opruimen van de schade. In de komende dagen wordt het aantal militairen dat helpt bij de hulpverlening, verdubbeld. Verder zal het hospitaalschip Comfort naar het eiland worden gestuurd. Eerder had oud-presidentskandidaat Hillary Clinton opgeroepen om het schip snel in te zetten.

'De situatie wordt met de dag erger', aldus de Republikeinse senator Marco Rubio, die maandag Puerto Rico bezocht, over de situatie op delen van het eiland die zonder elektriciteit zitten. Hij zei dat een 'meer agressieve reactie' van de overheid nodig is om de bevolking te helpen. Volgens Rubio duurt het dagen voor hulpgoederen en materieel arriveren. Daarna gaat er nog meer tijd verloren omdat er problemen zijn met de distributie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden