Trump velt concurrenten met mokerslagen

De Republikeinse partijtop heeft, na de voorverkiezing in Nevada, een flinke kater. Met een verschil van maar liefst 22 procent versloeg Donald Trump dinsdag de enige hoop van het partij-establishment: Marco Rubio. Het gaat nu razendsnel bij de Republikeinen. De volgende Trump-mokerslag is over drie dagen: Super Tuesday. Drie vragen over de Republikeinse race.

Vlak voor hij vertrekt na gesproken te hebben in Anderson in South Carolina, gaat Trump in op een verzoek van een aanhanger om te poseren voor een selfie. Beeld Reuters

Is het na Nevada nóg moeilijker geworden voor Rubio of senator Ted Cruz om Trumps grote concurrent te worden?
Ja. Met zijn mokerslag in Nevada, waar Trump met bijna 46 procent won, heeft de miljardair opnieuw een deur dichtgegooid voor het tweetal om zich op te werpen als alternatief. Trump profiteert nu al drie voorverkiezingen op rij dat er geen anti-Trumpkandidaat is om hem te bevechten. Zolang Rubio óf Cruz niet uit de race stapt, zal de miljardair met percentages van 35 tot zelfs 46 procent staten blijven winnen.

Een van de twee Cubanen - ze zijn allebei van Cubaanse komaf - moet dus weg. Maar wie?

Rubio presenteert zich sinds zaterdag, toen hij tweede werd in South Carolina, als de enige Republikein 'die de partij kan verenigen'. Sindsdien hebben nogal wat partijtoppers hun steun voor hem uitgesproken. Van oud-presidentskandidaat Bob Dole tot senator Orrin Hatch. Maar de harde realiteit is dat Rubio tot nu toe niet één staat heeft gewonnen. Een Republikein die de eerste drie voorverkiezingen verloor, zoals Rubio, is er nog nooit in geslaagd de nominatie in de wacht te slepen.

En het ziet er niet naar uit dat Rubio bij de 'grote slachtpartij' dinsdag, als op Super Tuesday 11 staten stemmen, een staat gaat winnen. In alle peilingen staat hij op de tweede of derde plaats. Op woensdag zal Rubio dan, zoals het er nu naar uitziet, 17 staten op rij hebben verloren. Is zo'n 'loser' dan de ideale Republikeinse presidentskandidaat die in november Hillary Clinton moet verslaan? 'Het wordt moeilijk om hem van de nominatie af te houden', aldus Dole over de situatie die ontstaat als Trump op Super Tuesday op grote schaal wint.

Tijdens een bezoek deze maand aan Chicago was president Obama even de selfies zat. Maar niet Donald Trump. Overal waar hij komt, zoals hier in Atlanta, poseert hij gewillig voor een selfie met zijn aanhangers. Beeld AFP
Beeld VK-graphics

Kunnen Rubio of Cruz het tij nog keren om Trump van de nominatie af te houden?
Daar lijkt het veel te laat voor. Als Mitt Romney (2012) en John McCain (2008) indertijd zo riant aan kop gingen in de peilingen én drie staten op rij hadden gewonnen, zouden de 'pundits' (deskundigen) ze direct tot winnaar hebben uitgeroepen. Het bizarre doet zich nu voor dat nog steeds wordt geroepen dat Trump de Republikeinse race niet gaat winnen.

Alleen met een grootschalige aanval op Trump, op radio en tv, zou het tweetal nog kunnen proberen een doorbraak te forceren. Maar daarvoor hebben ze het geld niet. Grote Republikeinse donors houden al maanden de boot af. De miljardairsbroers Charles en David Koch hebben even zo'n interventie overwogen, maar houden nu stevig de hand op de knip, zo meldt Politico.

Want zeg nou eerlijk: wie gaat miljoenen spenderen aan een campagne die waarschijnlijk gedoemd is te mislukken? De enige hoop voor Rubio is dat Cruz sneuvelt. En wel héél snel. Maar de kans daarop is niet groot. Sterker nog, Cruz koerst dinsdag af op een tweede overwinning, na Iowa: in zijn thuisstaat Texas. Daar is het grootste aantal gedelegeerden te winnen, op Californië na: 155 van de 1.237 die nodig zijn voor de nominatie. In Texas leidt Cruz nu met 32 procent, tegen 27,3 voor Trump.

Reden waarom Cruz nu erop wijst dat niet hij maar Rubio er de brui aan moet geven.'De realiteit is dat de eerste vier staten hebben aangetoond dat de enige campagne die Donald Trump heeft verslagen en kán verslaan, deze campagne is', zei Cruz in Nevada, wijzend op zijn Iowa-zege. Cruz kan zijn zin krijgen op 15 maart, als Rubio's thuisstaat Florida stemt. Als Rubio niet in Florida wint, ligt hij eruit.

Want een ongeschreven wet in beide partijen is dat de genomineerde zijn thuisstaat achter zich moet hebben. En het ziet er niet best uit voor Rubio. Trump leidt al maanden in Florida. In een gemiddelde van diverse peilingen van Real Clear Politics staat Trump op 40 procent, tegen 13,7 procent voor Rubio die op de derde plaats staat. 'Ik heb een goed gevoel over Florida', beweert Rubio echter. Omgekeerd moet Cruz hopen dat Trump hem in zijn thuisstaat niet inhaalt. 'Ik kan Texas winnen', waarschuwde Trump woensdag.

Op Kiawah Island in South Carolina, waar Trump zaterdag won, deelt de miljardair handtekeningen uit en staat hij even stil voor een selfie. Tot dinsdag moet Trump stevig aan de bak: op Super Tuesday stemmen 11 staten. Op die dag staat 25 procent van het aantal gedelegeerden op het spel. Beeld EPA
Donald Trump in Charleston op de foto met zijn aanhangers. De miljardair maakt zich op voor Super Tuesday volgende week. Beeld AFP

Kan Trump al op 15 maart de strijd beslist hebben?
Die kans wordt met de dag groter. Na zijn overwinning in Nevada, zei Trump dat hij 'in minder dan twee maanden' de nominatie op zak zal hebben. Sinds zaterdag, toen hij South Carolina won, had de miljardair al flinke 'momentum'. Na Nevada zeilt hij met nog veel meer kracht af op Super Tuesday. Om Trump hangt nu het aureool van 'winnaar'. Hij is de man die eindelijk wordt gezien als de onbetwiste koploper.

Belangrijker is echter dat Trump in Nevada liet zien dat hij met grote overmacht kan winnen. Tot dinsdag zeiden zijn tegenstanders dat hij steeds bleef steken op rond de 30 procent. Kortom, zo was de gedachte: zo'n 70 procent van de Republikeinen zag hem niet zitten. Naast Nevada dreigt echter ook Florida, waar de winnaar alle 99 gedelegeerden wint, het tegendeel te gaan bewijzen. In Massachussetts scoort Trump zelfs 50 procent.

Omdat op Super Tuesday alle staten hun gedelegeerden proportioneel verdelen, zal Trump niet veel kunnen uitlopen. Maar twee weken later, op 15 maart, kan dat wel. Behalve Florida is ook Ohio, met 72 gedelegeerden, dan aan de beurt. Uit een peiling dinsdag bleek dat Trump nu ook aan kop gaat in Ohio, de thuisstaat van concurrent John Kasich. Wie deze twee 'winner takes all'-staten wint, krijgt in één klap 171 gedelegeerden. 'Het wordt dan vrijwel onmogelijk om Trump in te halen', aldus hoogleraar Josh Putnam, een autoriteit in de VS als het gaat om de verdeling van de gedelegeerden, in de parlementaire nieuwskrant The Hill.

'Onze eerste selfiepresident', zo werd Trump vorig jaar genoemd in Forbes. 'Hij past perfect in onze selfiecultuur', aldus Bruce Weinstein in het blad over de miljardair die zichtbaar geniet van de aandacht die hij overal krijgt. Beeld Reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden