Trump uit frustratie over rechtssysteem: 'Uitspraak in zaak Bergdahl is schande'

President Trump heeft woedend gereageerd nadat een Amerikaanse militaire rechter had bepaald dat Bowe Bergdahl, een militair die wegens desertie terecht stond, niet naar de gevangenis hoeft. De 31-jarige Bergdahl kreeg wel een boete opgelegd. Ook wordt hij oneervol uit de Amerikaanse strijdkrachten ontslagen.

Beeld afp

Bergdhal zat vijf jaar bij de Taliban gevangen, nadat hij in 2009 was weggelopen uit een militaire post van de Amerikanen in de Afghaanse provincie Patika. In 2013 werd hij door de Taliban vrijgelaten in het kader van een omstreden gevangenenruil waarbij de regering-Obama enkele Taliban-gevangenen vrijliet uit Guantánamo Bay, de Amerikaanse basis op Cuba waar nog tientallen terreurverdachten worden vastgehouden.

Vijf jaar gevangen

Later werd Bergdahl aangeklaagd wegens desertie en 'ongepaste omgang met de vijand'. De militaire aanklager had 14 jaar cel geëist tegen Bergdahl. Volgens haar had hij met zijn desertie andere militairen in gevaar gebracht. Eén militair raakte invalide nadat hij bij een zoektocht naar Bergdahl in een vuurgevecht met de Taliban was geraakt.

Maar de rechter besloot Bergdhal niet naar de gevangenis te sturen. Daarbij liet hij ook meewegen wat Bergdahl heeft doorgemaakt in de vijf jaar dat hij door de Taliban gevangen werd gehouden. In een tweet noemde Trump de uitspraak een 'volstrekte schande'. Als presidentskandidaat had Trump zich vorig jaar al in de zaak gemengd door te zeggen dat Bergdahl een 'verrader' was die de doodstraf moest krijgen. Recentelijk maakte Trump duidelijk dat hij nog steeds achter die uitspraak stond.

Tweets meewegen

Bergdahls advocaten voerden de aanvallen van Trump aan als argument dat de militair geen eerlijk proces kon krijgen, aangezien Trump als president opperbevelhebber van de strijdkrachten is. De rechter verwierp die redenering, maar zei dat de opmerkingen van de president wel aanleiding vormden de straf voor Bergdahl te verzachten.

Het is niet de eerste keer dat Trumps publieke uitlatingen als een boemerang terugkomen. Ook bij de beoordeling van zijn omstreden inreisverbod voor mensen uit een reeks islamitische landen, lieten de rechters tweets meewegen waarin Trump voor een algeheel verbod voor moslims pleitte.

Bowe Bergdahl verlaat de rechtszaal. Hij stond terecht voor desertie. Beeld reuters

Frustratie over rechtssysteem

Steeds weer blijkt dat Trump moeite heeft zijn frustratie over het Amerikaanse rechtssysteem in bedwang te houden. De eerste rechter die zijn inreisverbod afkeurde, zette hij weg als een 'zogenaamde rechter'. Afgelopen week klaagde hij nog dat de Amerikaanse justitie een 'lachtertje' is als het gaat om het bestraffen van terroristen en eiste hij de doodstraf voor de Oezbeekse immigrant en IS-sympathisant die in New York acht mensen doodreed bij een terreuraanslag. Juristen waarschuwden dat Trump de aanklagers daarmee alleen maar in de wielen rijdt.

Er klinkt ook veel kritiek op Trumps aanvallen op de FBI en het ministerie van Justitie omdat zij geen onderzoek instellen tegen Hillary Clinton, zijn vroegere tegenstander bij de presidentsverkiezingen. In een van de verkiezingsdebatten dreigde Trump Clinton te vervolgen als hij aan de macht zou komen en op verkiezingsbijeenkomsten genoot hij zichtbaar wanneer zijn aanhangers 'Sluit haar op!' scandeerden. Na zijn verkiezingszege verloor hij zijn belangstelling voor het aanklagen van Clinton, maar sinds kort roept Trump weer om gerechtelijke stappen tegen zijn voormalige rivale wegens haar gebruik van een privéserver voor haar dienstmails als minister van Buitenlandse Zaken.

Meer onderzoeken

Volgens Trump moet Justitie ook een onderzoek instellen naar de verkoop van een uraniumbedrijf aan het Russische staatsbedrijf Rosatom en de onthullingen van Donna Brazile, de voormalige voorzitter van de Democratische partij die zegt dat de voorverkiezingen bij de Democraten 'doorgestoken kaart' waren.

'De mensen zijn boos', zei Trump in een tweet. 'Op een zeker moment moeten het ministerie van Justitie en de FBI doen wat juist en gepast is. Het Amerikaanse publiek verdient dat'.

Met die uitbarstingen gaat hij in tegen de traditie dat Het Witte Huis zich op afstand houdt van het ministerie van Justitie en de FBI om te voorkomen dat onderzoek gepolitiseerd raken. Volgens de Republikeinse senator Bob Corker ondermijnen Trumps oproepen om zijn rivalen te vervolgen en zijn openbare strafeisen nog voordat een proces begonnen is, het Amerikaanse rechtssysteem.

Zijn frustratie was deze week duidelijk voelbaar tijdens een optreden in het conservatieve radioprogramma 'The Larry O'Connor Show', waar hij klaagde dat het ministerie niet 'achter Hilary Clinton aanzit'. 'Weet je, het droevigste is dat ik als president van de Verenigde Staten geacht word me niet te bemoeien met het ministerie van Justitie en ook niet met de FBI. Ik word geacht de dingen te laten die ik juist graag zou doen en dat frustreert me enorm'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.