Trump toont aan dat botheid loont

Waarom spreekt een blaaskaak zo veel kiezers aan? Donald Trump ontrafeld.

Donald TrumpBeeld afp

Schoenen, cactussen, tequila-flessen. In de nieuwe videogame Trumpealo kun je het allemaal slingeren naar het hoofd van de Amerikaanse miljardair Donald Trump.

Het spel is gemaakt door gefrustreerde Mexicanen die het gehad hebben met alle modder die Trump in interviews over hen uitstort. Zo zouden Mexicanen volgens Trump vooral bestaan uit drugsdealers, misdadiger en verkrachters.

Schoenen, cactussen, tequila-flessen. In de nieuwe videogame Trumpealo kun je het allemaal slingeren naar het hoofd van de Amerikaanse miljardair Donald Trump.

Het spel is gemaakt door gefrustreerde Mexicanen die het gehad hebben met alle modder die Trump in interviews over hen uitstort. Zo zouden Mexicanen volgens Trump vooral bestaan uit drugsdealers, misdadiger en verkrachters.

En het zijn niet alleen Mexicanen die de Republikeinse presidentskandidaat ervan langs geeft. Zo zou voormalig presidentskandidaat John McCain geen oorlogsheld zijn 'omdat hij gevangen werd genomen'. Vrouwen die Trump niet bevallen zet hij rustig weg als 'honden' en 'dikke varkens'. Een presentatrice die hem daarover kritisch ondervraagt zal volgens hem wel ongesteld zijn.

Hoe kan iemand die keer op keer zo uit de bocht vliegt toch aan kop gaan bij de Republikeinen? De Amerikaanse sociaal psychologe en auteur Melanie Tannenbaum wijdde er al een artikel aan in Scientific American. In 'Decoding Trump-Mania' beschrijft Tannenbaum hoe de botte uitspraken van Trump juist bij kunnen dragen aan diens geloofwaardigheid. In experimenten kregen proefpersonen bijvoorbeeld een scenario voorgelegd waarbij een sollicitant eerlijk antwoord moet geven op de vraag of hij wel eens marihuana rookt.

Beeld reuters

Als sollicitanten zeggen 'nee, zou ik nooit doen' , is het onduidelijk of ze de waarheid spreken of dat ze alleen maatschappelijk gewenste antwoorden geven. Maar als iemand zegt 'ja, ik ben gek op marihuana', dan komt diegene juist goudeerlijk over.

Iets vergelijkbaars kan er met Trump aan de hand zijn: juist doordat hij zo politiek incorrect is, zien kiezers hem als betrouwbaarder dan zijn concurrenten die netter opereren.

Ook Nederlandse experimenten suggereren dat botheid kan lonen. Zo confronteerde de Amsterdamse hoogleraar Gerben van Kleef proefpersonen met teksten en video's over aso's en braveriken. De aso's legden bijvoorbeeld in een café hun voeten op tafel en snauwden tegen de bediening. Braveriken bleven beleefd.

Beeld reuters

Van Kleef ontdekte: veel mensen zien juist de aso's als krachtige leiders, omdat zij blijkbaar in staat zijn hun eigen regels aan anderen op te leggen. Bij vervolgonderzoeken bleek hoe krachtig dit effect is; je vindt het terug in zo'n beetje de hele westerse wereld.

De val van Trump is door commentatoren al meerdere malen aangekondigd; op een gegeven moment zouden kiezers zijn gedrag wel beu worden. Voorlopig staat hij bij de Republikeinen echter nog steeds op kop in de peilingen. Trump lijkt zijn psychologische bullebakliteratuur op orde te hebben, ik zie hem nog niet zo snel vallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden