Nieuws

Trump stapt naar rechter om vrijgave documenten te voorkomen

Donald Trump is naar de rechter gestapt om te voorkomen dat gegevens van het Witte Huis over de bestorming van het Capitool, op 6 januari van dit jaar, worden overgedragen aan een onderzoekscommissie. De voormalige president, tegen wie een afzettingsprocedure werd gehouden omdat hij aanhangers tot de bestorming zou hebben aangezet, stelt dat hij het privilege heeft gevoelige documenten geheim te houden.

De bestorming van het Capitool op 6 januari van dit jaar. Beeld REUTERS
De bestorming van het Capitool op 6 januari van dit jaar.Beeld REUTERS

Juridische experts zijn verdeeld over de vraag of dit presidentiële privilege wel van toepassing is op een voormalig president en tot nu toe heeft nog geen enkele rechtbank hierover een oordeel geveld.

Trump is verder van mening dat ook zijn voormalige adviseurs niet zouden hoeven te getuigen over hun rol tijdens de gebeurtenissen op die dag. Onder anderen voormalig stafchef Mark Meadows en oud-adviseur Steve Bannon zijn opgeroepen om uitleg te geven, maar zij hebben tot nu toe geweigerd voor de commissie te verschijnen.

Illegaal

Die onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden is ingesteld om de rol te evalueren die Trump heeft gespeeld bij de aanval op het parlementsgebouw in Washington. President Joe Biden gaf eerder deze maand toestemming om aan deze commissie documenten vrij te geven, maar dat probeert Trump nu dus via de rechter te blokkeren. ‘Het verzoek van de commissie is een ergerlijke, illegale poging om te hengelen naar informatie. Dit wordt openlijk gesteund door Biden en is bedoeld om president Trump en zijn regering ongrondwettelijk te onderzoeken’, staat in de stukken die zijn ingediend bij een rechtbank in Washington.

Trump wil met de rechtszaak afdwingen dat de rechter elk verzoek om informatie van de onderzoekscommissie ongeldig verklaart en hoopt hiermee te voorkomen dat het Nationale Archief de gevraagde documenten overdraagt. De onderzoekscommissie zegt in een eerste reactie gewoon door te zullen gaan met het boven tafel halen van de feiten.

‘Deze rechtszaak is enkel bedoeld om ons onderzoek te vertragen en te belemmeren’, zo schrijven de Democratische voorzitter Bennie Thompson en de Republikeinse vicevoorzitter Liz Cheney in een gezamenlijke verklaring. ‘Je kunt je nauwelijks een dwingender algemeen belang voorstellen dan om te proberen antwoorden te krijgen over een aanval op onze democratie en een poging om de resultaten van een verkiezing ongedaan te maken’, zo staat verder in de verklaring.

Uitleg Bannon

De commissie is bovendien vast van plan om voormalig adviseur Bannon te dwingen om een getuigenis af te leggen over zijn aandeel in de rellen van 6 januari. Zo wordt hij ervan verdacht Trump te hebben aangezet zijn achterban juist op die dag, de dag waarop het Congres de presidentsverkiezingen zou bekrachtigen, te mobiliseren om naar het Capitool te komen. Zo zou hij de avond ervoor nog hebben gezegd dat ‘de hel gaat losbreken’ op 6 januari.

Volgens Trumps advocaat mag Bannon echter niet worden gedwongen om informatie vrij te geven, omdat hij zou worden beschermd door het privilege van het kantoor van de voormalige president. Maar de commissie bracht daar tegenin dat Bannon geen enkele officiële functie in het Witte Huis bekleedde en hij dus als privépersoon gehoord kan worden. ‘De heer Bannon lijkt een veelzijdige rol te hebben gespeeld in de gebeurtenissen van 6 januari en het Amerikaanse volk heeft het recht om zijn getuigenis uit de eerste hand over zijn acties te horen’, aldus de commissie.

De commissie heeft ook meer dan een dozijn mensen gedagvaard die hebben geholpen bij het plannen van Trump-bijeenkomsten voorafgaand aan de bestorming, en sommigen van hen hebben al toegezegd documenten te zullen overhandigen en getuigenissen af te leggen.

De commissie heeft een uitgebreid scala aan documenten opgevraagd die onder meer betrekking hebben op inlichtingen die zijn verzameld vóór de aanval, veiligheidsvoorbereidingen tijdens en vóór de bestorming, de pro-Trump-demonstraties die op die dag werden gehouden en de ongefundeerde beweringen van Trump dat hij de verkiezingen had gewonnen.

Steve Bannon Beeld AP
Steve BannonBeeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden