Trump staat voor crisis na crisis: 'Ik ben geen president van de wereld'

Uitgerekend op de dag dat Donald Trump riep dat hij geen 'president van de wereld' wil zijn, werd hij om de oren geslagen met twee buitenlandse crises. Het Witte Huis worstelde dinsdag zichtbaar met de Syrische gifgasaanval en Noord-Korea's nieuwe raketlancering. Trumps 'America First'-politiek en zijn weerzin tegen buitenlandse interventies worden flink op de proef gesteld.

President Trump en zijn vrouw wachten op de Jordaanse koning Abdullah.Beeld EPA

De president, die niets voelt voor miljardenkostende militaire avonturen, deed zijn uitspraak tijdens een bijeenkomst in Washington van de vakbonden in de bouw.

'Ik ben het niet, en ik wil ook niet de president van de wereld zijn', zei Trump, tot grote tevredenheid van de bouwvakkers. 'Ik ben de president van Amerika. En vanaf nu is het Amerika dat op de eerste plaats komt.' Terwijl steeds meer duidelijk werd dat in Syrië gifgas was gebruikt, roemde de president de kracht van Amerikaanse bouwvakkers; mannen die in slechts dertien maanden de Empire State Building bouwden.

'Ik zal niet toestaan dat de fouten uit het verleden onze toekomst zullen bepalen', aldus Trump die zich ook fel heeft gekeerd tegen Amerika's pogingen om landen weer op te bouwen. 'Te lang hebben we toegezien hoe onze middenklasse inkromp, omdat we onze banen en welvaart naar het buitenland exporteerden. Wij hebben het ene project na het andere in de wereld gefinancierd en gebouwd. Maar het lot van onze kinderen in de binnensteden hebben we genegeerd. Vanaf nu gaat het om jullie.'

Trumps zoveelste belofte om de VS een meer isolationistische koers te laten varen, kreeg een extra lading in de uren daarna. Terwijl veel bondgenoten de aanval in Syrië scherp veroordeelden, bleef het akelig stil in het Witte Huis. Trumps woordvoerder noemde de aanval uiteindelijk 'weerzinwekkend'.

President Trump spreekt dinsdag bouwvakkers toe in het Washington Hilton. Ook tijdens een tweede bijeenkomst, toen in het Witte Huis, zweeg de president opvallend genoeg over de gifgasaanval in Syrië. Hij sprak toen op een seminar over het ondernemersklimaat in de VS. .Beeld AFP

'Onmenselijke acties'

Maar de president liet daarna weer niets van zich horen. Ook tijdens een tweede bijeenkomst in het Witte Huis, na zijn toespraak voor de bouwvakkers, zweeg hij in alle talen over de gebeurtenissen in Syrië. Pas uren later reageerde Trump. Niet in de persruimte van het Witte Huis, zoals Obama diverse keren deed om het Assad-regime te veroordelen, maar in een verklaring die het Witte Huis rondstuurde. Van slechts vier zinnen. 'Verwerpelijk', zei Trump zelf over de aanval.

Hij maakte vervolgens dankbaar van de gelegenheid gebruik voor de zoveelste uithaal naar Obama. 'Deze onmenselijke acties van het Bashar al-Assad-regime zijn een consequentie van de zwakte en besluiteloosheid van de vorige regering', aldus de president. Trump vertelde er niet bij dat hij in 2013, toen Obama dreigde met bombardementen tegen Assad, de president nog opriep niet in te grijpen. 'Aan onze gekke leider, val Syrië niet aan', twitterde Trump toen. 'Als je dat doet, zullen heel veel slechte dingen gebeuren. En dat gevecht zal de VS niets opleveren.'

Ook minister van Buitenlandse Zaken Tillerson reageerde dinsdag opvallend laat en zuinigjes op de gifgasaanval. Aan het einde van de middag roerde de tweede buitenlandse dictator zich die de VS al jaren koppijn bezorgt. Slechts twee dagen voor Trumps topontmoeting met de Chinese president Xi, deed Noord-Korea opnieuw een test met een middellange afstandsraket. Tillerson reageerde met een ongewone, zeer beknopte verklaring. Nog korter dan de Syrië-verklaring van Trump. 'De VS hebben genoeg gezegd over Noord-Korea', aldus de minister. 'Wij hebben verder geen commentaar.'

Amerikaanse mariniers tijdens een oefening in Qatar. Trump vindt dat de strijd tegen Islamitische Staat in Syrië en Irak prioriteit heeft. Hij voelt er niets voor militair op te treden tegen president Assad, ook niet na de gifgasaanval van dinsdag.Beeld US Department of Defense

Onzichtbare

Trump zelf maakte vlak voor het slapen gaan geen woord meer vuil aan Syrië. Wel bedankte hij in twee tweets de bouwvakbonden omdat hij hun conferentie eerder op de dag mocht toespreken. 'Prachtig om met ze over werkgelegenheid te praten', tweette de president. 'Enorm veel optimisme. Wij zullen zorgen dat het allemaal voor elkaar komt.'

Een dag later, woensdag, zag Trump zich genoodzaakt harder te reageren. 'Voor mij zijn heel veel grenzen overschreden', aldus de president bij de ontvangst van de Jordaanse koning Abdullah in het Witte Huis. Maar hij zei niet wat hij ging doen tegen Damascus.

De afstandelijke houding van de regering-Trump als het gaat om buitenlandse conflicten als Syrië, is koren op de molen van oerconservatieven zoals Ann Coulter, die zich afvragen waarom de VS iedere keer weer de problemen in de wereld moeten oplossen. Ten koste van veel geld, dat in hun ogen veel beter in de VS besteed kan worden, en duizenden Amerikaanse levens, zoals de oorlogen in Irak en Afghanistan.

De kritiek op Trumps summiere Syrië-verklaring was dinsdag echter niet mals. 'Zijn doorgaans onzichtbare minister van Buitenlandse Zaken Tillerson deed het veel beter', aldus The New York Times in een commentaar. 'Hij noemde Assad nog bij naam. Belangrijker, Trump heeft niet gezegd hoe hij zal reageren.'

De Republikeinse strateeg Rich Galen, voormalig woordvoerder van vicepresident Dan Quayle, vreest dat de 'onwetendheid' van Trump, die geen dossiertijger is, nu een rol speelt bij zijn aanpak van het conflict. 'Mijn vrees is dat de president de nuances van de Syrië-oorlog niet begrijpt', aldus Galen op CNN. 'Anders had hij zijn medewerkers wel snel laten reageren met een verklaring.'

Een grote foto van een boze Donald Trump siert een advertentie van een krant in Shanghai. Alle ogen zullen donderdag en vrijdag gericht zijn op Trump als hij zijn belangrijkste gast tot nu toe ontvangt: de Chinese president Xi Jinping. De top zal de eerste grote buitenlandse test zijn voor de president.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden