Trump speelt good cop, bad cop tijdens beladen persconferentie

De tegenaanval van Donald Trump woensdag was hard en direct. De aankomende president reageerde op zijn eerste persconferentie sinds zijn verkiezing fel op de beschuldigingen dat hij met Rusland zou samenwerken, en door Rusland gechanteerd zou worden. Tegelijk bleef hij vasthouden aan alle sissende politieke bommetjes die hij straks meeneemt naar het Witte Huis.

Trump tijdens de persconferentie. Beeld afp

De hal van Trump Tower, zijn thuisbasis in New York, was volgepakt met zo'n 250 journalisten, vol vragen na een half jaar zonder persconferenties. Maar allereerst wilden Trump en zijn team zelf stoom afblazen.

Sean Spicer, Trumps woordvoerder, begon met een tirade tegen BuzzFeed, de website die het rapport over de Russische connectie vrijgaf ('om Amerikanen er zelf over te laten oordelen'). Hij noemde het 'belachelijk en zeer onverantwoord voor een linkse website' om zulke 'schunnige en totaal onjuiste informatie' naar buiten te brengen. Ook aankomend vice-president Mike Pence beschuldigde enkele media van 'onverantwoord' gedrag, al prees hij de rest dat ze 'de verleiding hadden weerstaan'.

'Geheim' rapport

In DC circuleert het dubieuze rapport al een tijdje onder journalisten en politici. Wat u moet weten over het 'geheime' rapport-Trump.

We volgden de persconferentie in ons liveblog. U kunt het hier teruglezen.

Toen kwam Trump zelf, onder groot applaus, uit de gouden coulissen; Trump vult zijn (zeldzame) mediaoptredens vaak met stafmedewerkers en ander personeel, die meehelpen de juiste stemming te creëren. Trump speelde aanvankelijk de good cop, met uitgebreide lof voor 'de vele media die naar de nonsens hadden gekeken' en hadden genegeerd of gerelativeerd. 'Sommige nieuwsorganisaties zijn zelfs een tandje in mijn achting gestegen. Okee? Allright.'

Dat anderen een paar tandjes in zijn achting waren gedaald, zou pas later merkbaar worden.

Gedurende de hele bijenkomst, die anderhalf uur zou duren, werden vragen gesteld over de gerapporteerde band tussen Trump en de Russen. En Trump pareerde ze op zijn Trumps: met bravoure, een anekdote, en, natuurlijk een irrelevant schouderklopje op zijn eigen schouder. Ergens halverwege ging hij uitgebreid in op een vraag of hij chantabel was geworden, door zijn gesuggereerde seksuele escapades in een hotel in Moskou. 'Nee. Ik zal je vertellen: ik ben extreem voorzichtig. Ik zeg altijd tegen iedereen om me heen: pas op in je hotelkamer - het maakt niet uit waar je heen gaat, er zijn waarschijnlijk camera's. Ik was in Rusland, jaren geleden, voor de Miss Universe wedstrijd, die het heel goed deed. Moskou. Deed het heel, heel goed. En ik zei: wees voorzichtig. Want je wilt jezelf niet terugzien op televisie. Is er iemand die dat verhaal gelooft? Ik heb een fobie voor bacteriën, trouwens.'

Pandemonium

Meest direct was een journalist van de BBC, die vroeg of Trump, in het geval er iets uit de memo's naar voren zou komen dat wel bewezen zou worden, zou aftreden. Maar Trump wuifde het allemaal weg. 'Er komt niks uit naar voren.'

Na elke vraag brak een pandemonium los van journalisten die ook een vraag wilden stellen. Trump zocht en wees zelf de gelukkigen aan. Zo wist Trump vervolgvragen te ontlopen. Journalist: 'Toen u vanochtend twitterde dat we in Nazi-Duitsland leven, wat bedoeld u daarmee te zeggen?' Trump: 'Het was een schande zoals de inlichtingendiensten die informatie, zo onjuist en nep, hebben laten uitlekken. Dat is iets wat Nazi Duitsland zou kunnen hebben gedaan en ook heeft gedaan.'

En vandaar kwam Trump weer uit bij BuzzFeed en CNN, de zondebokken in de zaal. 'BuzzFeed, een hoop troep, zal de gevolgen merken. En CNN heeft het nieuws neergezet.' Jim Acosta van CNN: 'Aangezien u ons aanvalt, kunt u ons een vraag geven? Meneer de president-elect...'

Trump: 'Zeg het maar.'

Acosta: 'Meneer de president-elect, aangezien u onze nieuwsorganisatie aanvalt...'

Trump: 'Niet jij.'

Acosta: 'Kunt u ons een kans geven?'

Trump: 'Jouw organisatie is verschrikkelijk.'

Dat ging nog even zo door. Trump maande de journalist 'niet zo onbeschoft' te zijn, en noemde hem 'nepnieuws', wat uitmondde in applaus. Acosta zei naderhand dat Trumps woordvoerder Spicer had gedreigd hem de zaal uit te laten zetten.

Belastingaangifte

Maar intussen ging de persconferentie over andere zaken. Er werden een aantal cruciale vragen gesteld die al weken, of maanden in de lucht hingen, en waar Trump nog geen antwoord op had gegeven. Veel nieuwe inzichten waren daar echter niet uit te destilleren. Zo zei Trump over de hacks van de Democratische partij: 'Ik denk dat het Rusland was.' Om een paar minuten later te zeggen dat het 'ook andere partijen kunnen zijn geweest'.

Ook presenteerde hij een oplossing voor de potentiële belangenverstrengeling tussen zijn presidentschap en zijn imperium. Trump stopt zijn zaken in een 'trust', onder leiding van zijn twee zoons, zo vertelde hij, en gaat zich daar niet mee bemoeien. Er was veel visueel werk gemaakt van deze aankondiging, die werd uitgelegd door een advocate, en werd geïllustreerd met enorme stapels papier die de transacties zouden beschrijven. Maar Trump verkoopt zijn bedrijven dus niet, en stopt ze ook niet in een 'blind trust', waar hij geen zicht meer op zou hebben - en blijft daarmee ver van de oplossingen die door ethici zijn geadviseerd. Wel zei hij dat eventuele deals zullen worden geaccordeerd door een ethische adviseur. Hij houdt ook zijn hotel in Washington, ondanks bepalingen in de Grondwet die het verbieden dat hij profiteert van buitenlandse betalingen (Trump zei de opbrengsten in de schatkist te storten).

Zijn belastingaangifte laat hij nog steeds niet zien. 'De enigen die daarom geven zijn jullie, journalisten. Ik bedoel, ik ben president geworden. Het Amerikaanse publiek geeft er niets om.'

Hij eindigde door nog eens op de stapel papier te wijzen - dat was de boodschap van de dag. En zei dat hij 'over acht jaar' de teugels van zijn bedrijven weer zal overnemen. En weet nu al wat hij dan zal zeggen, als zijn zoons het dan niet goed hebben gedaan. 'You're fired.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden