Trump schuift conservatief Brett Kavanaugh naar voren als nieuw lid Hooggerechtshof

Donald Trump heeft maandag voor de tweede keer in zijn presidentschap een gedegen conservatief naar voren geschoven als nieuw lid van het Amerikaanse Hooggerechtshof. De 53-jarige Brett Kavanaugh heeft nauwe banden met de Republikeinse partij en kan decennia-lang een stevige rechtse richting geven aan het instituut dat uiteindelijk de koers van het land bepaalt.

De Amerikaanse president Donald Trump (rechts) presenteert rechter Brett M. Kavanaugh, met zijn echtgenote en kinderen. Foto Getty Images
President Donald Trump feliciteert rechter Brett Kavanaugh (links) met zijn nominatie. Foto AFP

Kavanaugh vindt bovendien dat presidenten niet lastig moeten worden gevallen met gerechtelijke onderzoeken. Dat kan gevolgen hebben voor de bewegingsvrijheid van speciaal onderzoeker Robert Mueller, die de Russische connecties van Trump nagaat. Mochten andere rechtszaken tegen Trump (wegens fraude en wegens smaad) het Hooggerechtshof halen, dan heeft de president aan Kavanaugh ook een goede.

De voordracht leidde maandagavond direct tot progressieve demonstraties voor het Supreme Court in Washington. De Senaat moet nog instemmen met de kandidaat, die zich in een serie hoorzittingen zal moeten verdedigen. Maar als de stemming wordt gehouden voor de verkiezingen van november, dan kan de huidige Republikeinse meerderheid in de Senaat de Republikeinse rechter het groene licht geven.

Balans naar rechts

De nieuwe opperrechter-in-spe is door Trump voorgedragen als vervanger van de 81-jarige Anthony Kennedy, die twee weken geleden zijn aftreden aankondigde. Kennedy stond bekend als een ‘swing vote’, een conservatief die soms tot progressieve conclusies kwam, en onder meer de beslissende stem was in de 5-4 uitslag waarmee het homohuwelijk werd toegestaan. Maar hij zat veel vaker aan de rechterkant dan aan de linkerkant, zeker de laatste jaren. Met Kavanaugh slaat de balans nog wat verder naar rechts door: volgens analyses zal hij de op één na conservatiefste rechter in het Supreme Court worden.

Kavanaugh is een intelligent lid van de juridische elite. Als kind van twee juristen ging hij naar een katholieke privé-school in Georgetown bij Washington, en daarna naar de beroemde rechtenfaculteit van Yale. Hij ging werken voor de regering van president George H. W. Bush, kwam in het team dat president Bill Clinton vervolgde, werkte vervolgens in het Witte Huis van president George W. Bush, en werd door hem beloond met een aanstelling aan het gerenommeerde gerechtshof van Washington DC.

Banden met Bush

Daarmee is hij het levende bewijs van de politisering van de rechterlijke macht, een van de zwakke plekken in het Amerikaanse systeem. Trump had lichte aarzeling over Kavanaugh vanwege zijn banden met de Bush-dynastie (waarvoor Trump nog steeds allergisch is), maar dat werd gecompenseerd door de presidentsvriendelijke houding van de kandidaat.

Want: ’We moeten een zittende president niet belasten met civielrechtelijke claims, strafrechtelijke onderzoeken, of strafrechtelijke vervolging’, schreef Kavanaugh in 2009 in een juridisch tijdschrift. Dat ‘zou de regering verzwakken’, aldus Kavanaugh.

Het is een bijzondere draai van een man die in de jaren negentig nog fel op president Bill Clinton joeg. Kavanaugh zat toen in het team van bijzondere aanklager Kenneth Starr, die (onder meer) onderzocht of Clinton had gelogen over seks met stagiaire Monica Lewinsky.

Kavanaugh concludeerde toen dat Clinton inderdaad kon worden afgezet, omdat hij had gelogen tegen zijn medewerkers en tegen de bevolking en op die manier de rechtsgang had gedwarsboomd. Wie met dezelfde logica nu zou kijken naar de leugens van president Trump in het Rusland-onderzoek, zou ook moeten concluderen dat hij strafbare feiten heeft gepleegd.

Maar Kavanaugh is daarvan dus teruggekomen. ‘Als ik nu terugkijk op de late jaren negentig, zou het land zeker beter af zijn geweest als president Clinton zich had kunnen concentreren op Osama bin Laden, zonder te worden afgeleid door strafrechtelijke onderzoeken’, schreef hij in 2009.

Rechter Brett Kavanaugh en zijn gezin. Foto REUTERS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.