Trump schrapt in rap tempo wapenfeiten Obama

Achter de rookwolken van de oorlog die Donald Trump afgelopen weekeinde heeft gelanceerd tegen de media, is de kersverse Amerikaanse president begonnen met het inlossen van zijn voornaamste verkiezingsbeloften: het ontmantelen van Obamacare, het schrappen van 'onvoordelige' vrijhandelsakkoorden en het belonen van bedrijven die voor banen in de VS zorgen.

Donald Trump in het Oval Office. Beeld afp

Onder het motto 'America First' zegde Trump maandag meteen het TPP-vrijhandelsverdrag op. Trump wil het verdrag, waarover de regering-Obama jarenlang heeft onderhandeld, vervangen door afzonderlijke handelsverdragen met de elf Aziatische en Pacifische landen die erbij zijn aangesloten. Het verdrag was nog niet door het Congres geratificeerd, zodat het opzeggen ervan weinig praktische gevolgen zal hebben. Maar de stap laat wel zien dat Trump inderdaad vastbesloten is harder te onderhandelen om een voordeliger deal voor de VS te krijgen.

Trump liet zondag al weten dat hij op korte termijn ook met de leiders van Canada en Mexico om te tafel wil gaan zitten om te heronderhandelen over Nafta, het vrijhandelsakkoord tussen de VS, Canada en Mexico dat in 1994 van kracht werd. Volgens Trump heeft dat op grote schaal banenverlies veroorzaakt in de VS.

Verscheuren

Volgens experts zal het niet eenvoudig worden Mexico te bewegen het verdrag, ten gevolge waarvan de importtarieven over en weer grotendeels zijn verdwenen, aan te passen. In elk geval zullen nieuwe onderhandelingen jaren duren, waarschuwen zij.

Trump heeft gedreigd het verdrag in de prullenmand te gooien als Mexico en Canada niet meewerken. Inderdaad kan de president het verdrag opzeggen (de opzegtermijn is een half jaar), maar dat zou hard aankomen bij Amerikaanse bedrijven die fabrieken in Mexico hebben, zoals General Motors en Coca-Cola.

Het opzeggen van het vrijhandelsakkoord zou ook de Amerikaanse consumenten treffen doordat de prijzen van tal van producten dan omhoog zullen gaan. Amerikaanse bedrijven waarschuwen dat het nog te bezien valt of het opzeggen van het verdrag per saldo wel banen zal opleveren. Het zal ongetwijfeld ook banen kosten, doordat Mexico dan zal terugslaan met hoge importheffingen op Amerikaanse producten.

Wat kunnen we de eerste 100 dagen van Trump verwachten? (+)
De eerste honderd dagen kunnen presidenten zich het beste waarmaken. Lees hier wat we kunnen verwachten.

Vrijhandel ís niet altijd goed. Dat vindt niet alleen Trump (+)
In november schreven we al: hoe erg is het als Trump een streep door TPP zet?

De klaroenstoten die Trump maandag liet horen zijn een waarschuwing voor de Britse premier Theresa May, die later deze week naar Washington komt om met de nieuwe president te overleggen over nieuwe handelsafspraken voor de periode nadat haar land de Europese Unie heeft verlaten. Trump heeft beloofd dat hij anders dan Obama bereid is na een Brexit snel een handelsakkoord met de Britten te sluiten, maar het is wel duidelijk dat hij niet van plan is iets gratis weg te geven.

Trump beloofde maandag dat bedrijven die de werkgelegenheid in de VS in stand houden, kunnen rekenen op flink lagere belastingaanslagen - 15 tot 20 procent in plaats van de huidige 35 procent. Ook zal de overheid dan drastisch het mes zetten in het aantal regels waaraan zij moeten voldoen. 'Het enige dat je met doen, is blijven', hield Trump het gezelschap topmannen voor dat hij vanochtend had uitgenodigd. Tegelijk waarschuwde hij bedrijven die de productie naar het buitenland verplaatsen dat ze op flinke importheffingen moeten rekenen.

Geldkraan

Obamacare, het zorgstelsel waarmee Obama miljoenen onverzekerde Amerikanen aan een ziektekostenverzekering hielp, werd het eerste doelwit van de reeks presidentiële decreten die Trump ondertekende. Eerder deze maand had het door de Republikeinen beheerste Congres al een begin gemaakt met het ontmantelen van de zorgwet. In Trumps decreet krijgen de betrokken overheidsinstanties toestemming om bepalingen uit de wet die burgers, verzekeraars of de overheid op hoge kosten jagen buiten werking te stellen.

Omdat de Republikeinen in het Congres onvoldoende stemmen hebben om de Affordable Care Act in te trekken, hebben ze een andere tactiek gekozen. In het Congres draaien ze langzaam de geldkraan dicht voor de subsidies voor het project, terwijl Trump zijn uitvoerende macht gebruikt om bepalingen ongedaan te maken die Obama buiten het Congres om heeft ingevoerd.

Zo krijgen overheidsinstanties nu de ruimte om soepeler om te gaan met het verlenen van een vrijstelling aan mensen die zeggen dat ze de verplichte ziektekostenverzekering financieel niet aankunnen of om andere redenen niet willen meedoen. Dat kan desastreuze effecten hebben op het stelsel. Immers: hoe minder deelnemers, hoe hoger de kosten.

Het Congres en het Witte Huis moeten wel voorzichtig te werk gaan om te voorkomen dat het hele stelsel in een keer in elkaar stort, met als gevolg dat bijna twintig miljoen mensen opeens weer zonder ziektekostenverzekering komen te zitten. Ondanks alle klachten over Obamacare zou dat flinke politieke schade kunnen opleveren voor de Republikeinen.

Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.