Trump schaft immigratie-gedoogbeleid af, nu mag het Congres zijn vingers branden

Ook voor dromers kan Amerika een nachtmerrie worden

De Amerikaanse president Donald Trump heeft dinsdag het immigratie-gedoogbeleid afgeschaft van zijn voorganger Obama, die jonge illegalen tijdelijke werkvergunningen gaf. Maar niet per direct: het Congres heeft zes maanden de tijd om een wettelijk alternatief te bedenken.

Immigranten en steunbetuigers demonstreren tegen de Deferred Action for Childhood Arrivals (DACA) voor het Witte Huis. Foto afp

Trump kondigde het besluit niet zelf aan, maar liet zijn minister van Justitie Jeff Sessions een verklaring voorlezen. De onwil van de showman zijn gezicht te verbinden aan dit besluit laat zien hoe moeilijk het is er populair mee te worden.

Trump zelf hinkt al maanden op twee gedachten over deze 'dromers'; kinderen die met hun ouders zijn meegekomen tijdens dier illegale grensoversteek, maar daar zelf geen 'schuld' aan hebben. Tijdens zijn verkiezingscampagne zei Trump dat hij het gedoogbeleid van Obama, DACA geheten, zou schrappen. Maar als president zei hij dat hij zijn 'grote hart' zou tonen en dat de dromers 'rustig konden slapen'.

De tweeslachtigheid wordt weerspiegeld in Trumps kabinet, waar hardliners als Sessions tegenover realisten als stafchef John Kelly staan. Volgens verschillende media heeft Trump de afgelopen weken flink met het dossier geworsteld, en het dus nu als hete aardappel doorgeschoven naar het Congres.

Dat is geen gekke plek. DACA, zoals het programma formeel heet, was een presidentieel decreet van Barack Obama, in 2012 uitgevaardigd tijdens zijn herverkiezingscampagne. Het was een noodverband, nadat een grote amnestieregeling voor alle 11 miljoen illegalen in Amerika was gesneuveld in het Huis van Afgevaardigden.

Obama reageert of afschaffen van zijn programma

Voormalig president Obama noemde de beslissing van de regering-Trump het beschermingsprogramma op te heffen 'wreed, zelfvernietigend en verkeerd'. 'Welke zorgen of klachten Amerikanen ook hebben over immigratie in het algemeen, we mogen de toekomst van deze groep jongeren die hier zonder eigen schuld zijn, die geen bedreiging vormen, die niets van de rest van ons afnemen, niet bedreigen', schrijft hij op Facebook.

'Dromers', immigranten en sympathisanten demonstreren tegen het intrekken van DACA. Foto afp

Maar decreten zijn kwetsbaar, omdat ze juridisch kunnen worden aangevochten. Dat is precies wat er dreigde te gebeuren met DACA. Negen Republikeinse staten, onder leiding van Texas, hadden de regering-Trump gemaand de regeling uiterlijk dinsdag af te schaffen, omdat ze anders een rechtszaak zouden aanspannen. Die rechtszaak zou grote kans van slagen hebben gehad; een andere gedoogregeling van Obama, DAPA (amnestie voor illegale ouders van in Amerika geboren kinderen), was op deze manier al afgeschoten. De argumenten in die zaak zouden ook werken in een zaak tegen de 'dromers'. Sessions noemde DACA dinsdag in strijd met de grondwet.

Goed geïntegreerd

Het besluit nu betekent dat er geen nieuwe werkvergunningen meer worden verschaft aan dromers. Aanvragen die voor dinsdag zijn gedaan worden nog wel in behandeling genomen. Huidige dromers van wie de vergunning het komende half jaar zou aflopen kunnen die nog wel voor twee jaar verlengen, tot 5 oktober.

De vraag is wat het Congres nu gaat doen. De dreamers, die in Amerika zijn opgegroeid en vaak met het accent van hun staat of stad spreken, zijn vaak goed geïntegreerd en genieten veel steun. Sommige gaan nog naar school, andere studeren, weer andere hebben een baan, sommige een prachtbaan, net als andere Amerikanen. Vanuit het bedrijfsleven (met name uit Silicon Valley) is dan ook veel druk op de politiek om hen te behouden.

Foto afp

Er zijn zowel in de Senaat als in het Huis van Afgevaardigden mede door Republikeinen wetsvoorstellen ingediend die op zijn minst respijt bieden aan de illegale jongeren. Een voorstel van Lindsey Graham, de conservatieve maar eigenzinnige senator uit South Carolina, zou DACA in feite wettelijk vastleggen. Ook in het Huis van Afgevaardigden gaan stemmen op om de dreamers te redden.

Maar om daar genoeg andere Republikeinen achter te krijgen, zullen de Democraten waarschijnlijk ook van hun kant immigratieconcessies moeten doen. Meer geld voor grensbewaking bijvoorbeeld, of zelfs voor de Muur. Voorlopig reageerden de Democraten voorspelbaar. Nancy Pelosi, de Democratische leider in het Huis van Afgevaardigden, noemde het besluit van Trump 'waarschijnlijk het wreedste dat president Trump ooit heeft gedaan'.

Onbetrouwbaarheid van overheid

Als het Congres geen oplossing weet te vinden, zullen de dromers niet meteen vanaf 5 maart worden gedeporteerd, zeiden hoge ambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid tegen The Washington Post. Ook zou het ministerie geen adresinformatie uit bestanden gebruiken die de dromers zelf hebben aangeleverd om hun werkvergunning te krijgen. Dat is een grote vrees van immigrantenorganisaties: dat ze met DACA uit de schaduw zijn gelokt om nu makkelijker gevangen te kunnen worden. Dit gegeven, de onbetrouwbaarheid van de overheid, is ook de basis van mogelijke rechtszaken die zij willen aanspannen.

Volgens een verklaring van Trump blijven de deportatieprioriteiten onveranderd: criminelen en andere wetsovertreders eerst. Maar die definitie wordt soms ruim gehanteerd, is het afgelopen half jaar gebleken. Met de verkeerde tatoeage ben je al verdacht. Ook voor dromers kan Amerika een nachtmerrie worden.


Deze dromers vrezen voor uitzetting

Chandrapoul Latchman (23) werd op zijn vijfde in Guyana door vreemden meegenomen in een vliegtuig om met zijn ouders in Long Island te worden herenigd. Na een glansrijke studiecarrière en een stage bij de fameuze investeerder Blackrock werkt hij nu als risicoanalist bij JP Morgan Chase waar hij miljoeneninvesteringen van projectontwikkelaars en entertainmentbedrijven veilig stelt. De plannen van president Trump ervaart hij als een enorme persoonlijke afwijzing. 'Ook al doe je nog zo je best, werk je harder dan anderen om dit te bereiken, uiteindelijk ben je niet goed genoeg en willen ze je hier niet.' Zijn werkgever JP Morgan Chase heeft hem al voorgesteld om bij kantoren buiten de Verenigde Staten te solliciteren zoals in Canada. Werkgevers kunnen vaak tot hun grote spijt weinig door voor hun werknemers wanneer een werkvergunning wordt ingetrokken.

Chandrapoul Latchman Foto Hollandse Hoogte

Aracely Martinez-Ramirez (20) en haar familie verloren vorige week hun stacaravan en bezittingen tijdens orkaan Harvey. Nu hangt de volgende storm boven het hoofd: uitzetting. Martinez-Ramirez was 2 jaar toen haar moeder Maria (43) haar illegaal vanuit Mexico naar de Verenigde Staten meenam 'om te kunnen eten'. Toen haar vader drie jaar geleden werd uitgezet moest ze van school om voor haar drie jongere zusjes te zorgen. Ze heeft drie baantjes, maar dankzij de beschermde status voor kinderen van illegale vreemdelingen (DACA) hoeft ze niet meer bang te zijn om onderweg te worden gearresteerd. De stacaravan in Houston hadden ze enkele dagen voor de storm contact kunnen afreken, nu is er van de vreugde over de nieuwe woning niets meer over. Al hun bezittingen zijn met modder besmeurd of vernietigd door het water. Martinez-Ramirez weet net als de vele andere 'dromers' in Houston niet hoe ze haar leven opnieuw moet opbouwen.

Aracely Martinez-Ramirez Foto Hollandse Hoogte

Jenifer Guzman Gonzales (21) behoort mogelijk tot de gelukkigen die onder het besluit van Trump uitkomen. Als 4-jarige werd ze vanuit Mexico 's nachts in een busje de grens over gesmokkeld, nu is ze een succesvol student aan Hunter College in New York. Begin dit jaar mocht ze met 66 andere 'dromers' mee op een zesdaagse educatieve reis naar haar thuisland. Die reis leverde haar bij terugkeer het stempel 'paroled' op in haar paspoort, waarmee bewezen is dat zij de Verenigde Staten legaal is binnengekomen. Dit stempel zal haar en ruim 22 duizend andere 'dromers' mogelijk beschermen tegen mogelijke uitwijzing. Guzman voelde zich na de reis naar Mexico voor het eerst in haar leven welkom in Amerika. 'Wij leefden bij het gezegde 'noch van hier, noch van daar'. Nu behoor ik bij beide landen. Ook al heb ik ben ik nog geen Amerikaans staatsburger, ze lieten me terugkeren omdat hier mijn thuis is.'

Bron: The New York Times

Jenifer Guzman Gonzales Foto Hollandse Hoogte
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.