NieuwsTwee-staten-oplossing

Trump presenteert vredesplan: Israël bereid tot onderhandelen over Palestijnse staat

Israël is bereid te onderhandelen over een onafhankelijke Palestijnse staat, naast de Joodse staat. De VS hebben zich voor het eerst onder president Donald Trump bekeerd tot de twee-staten-oplossing, die internationaal gezien wordt als de enige mogelijke oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict.

Donald Trump bij de Klaagmuur tijdens zijn bezoek aan Israël in 2017. Beeld EPA

Dit bleek dinsdag tijdens Trumps presentatie van zijn langverwachte vredesplan in het Witte Huis, in het bijzijn van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Volgens Trump hebben de Palestijnen ‘een historische kans om eindelijk een eigen staat te krijgen’. Het is volgens hem ‘misschien de laatste’ kans sinds de stichting van de staat Israël in 1948. Netanyahu haalde een Hebreeuws gezegde aan: ‘Als het nu niet gebeurt, wanneer dan wel?’ En voegde eraan toe: ‘We kunnen de geschiedenis veranderen’.

Zware onderhandelingen

Beide leiders voorzien zware, langdurige onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen – als die daartoe al bereid zijn. Palestijnse leiders hadden het vredesplan op voorhand verworpen. Als voorwaarde voor onderhandelingen stelde Netanyahu dat de Palestijnen de Joodse staat erkennen. Israël en de VS zullen gezamenlijk de ‘deal van de eeuw’ (zoals Trump het plan steevast noemt) nader uitwerken, met het oog op de besprekingen die volgens de president snel kunnen beginnen.

Het tachtig pagina’s tellende plan, waaraan de VS drie jaar lang hebben gewerkt, bevat nog veel onduidelijkheden. Zo zei Trump dat Jeruzalem ‘de ongedeelde hoofdstad’ van Israël is en blijft. Maar ook maakte hij duidelijk dat de Palestijnen in de periferie van Jeruzalem een eigen hoofdstad kunnen stichten, waar de VS dan een ambassade zullen vestigen. De Palestijnse president Mahmoud Abbas had alle contacten met de Amerikanen verbroken toen zij in 2017 Jeruzalem als hoofdstad eenzijdig ‘toewezen’ aan Israël. Hij keerde zich dinsdagavond fel tegen het nieuwe vredesplan. De Palestijnse president Abbas zei ‘duizend keer nee’ tegen het plan.

Militaire controle

Volgens Trump kunnen de Palestijnen via onderhandelingen het gebied op de bezette Westelijke Jordaan verdubbelen waarover ze een beperkt gezag hebben. Beperkt, omdat de Israëliërs militaire controle uitoefenen. Die controle zal niet verdwijnen, in het belang van de veiligheid van Israël, stelde Netanyahu. Om die reden zullen Joodse nederzettingen en de strategisch gelegen Jordaanvallei, in het grensgebied met Jordanië, bij Israël ingelijfd worden. Maar Joden noch Palestijnen zullen hun woningen hoeven te verlaten, beklemtoonden Trump en Netanyahu. Gedurende vier jaar worden er geen nieuwe nederzettingen gebouwd.

Een heikel punt in het vredesplan is de ontwapening van Hamas, de extremistische beweging die in de Gazastrook aan de macht is. Hamas zei dat er geen sprake kan zijn van de beoogde ‘demilitarisering’. In Gaza gingen duizenden mensen uit protest de straat op en werden foto’s van Trump en Netanyahu verbrand. Een Hamas-woordvoerder voorspelde geweld.

Het plan voorziet niet in de terugkeer van Palestijnse vluchtelingen naar hun oorspronkelijke woonoorden, het voormalige Britse mandaatgebied Palestina dat nu de staat Israël is. In het Midden-Oosten leven circa vijf miljoen vluchtelingen uit 1948 en hun nazaten.

Economische voordelen

De president en de premier legden sterk de nadruk op de economische voordelen die het vredesplan voor de Palestijnen in petto heeft. Volgens Trump kunnen er een miljoen banen gecreëerd worden en kan de armoede aanzienlijk teruggedrongen worden met behulp van economische steun ter waarde 50 miljard dollar (ruim 45 miljard euro). Het geld zou grotendeels opgebracht moeten worden door rijke Arabische landen als Bahrein, Oman en de Verenigde Arabische Emiraten. Volgens Trump hebben die landen een belangrijke bijdrage geleverd aan zijn plan. Ook memoreerde hij steun vanuit Europa, al noemde hij alleen ‘Boris’ (de Britse premier Johnson).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden