Trump over wapenbezit: oproep tot geweld of oproep om te stemmen?

Of het nu een slechte grap was, Trumps typische kromtaal of een oproep tot gewapend verzet, Trump heeft zichzelf, ondanks zijn toch al indrukwekkende lijst provocaties, dinsdag in North Carolina overtroffen. Toen hij na een toespraak suggereerde dat wapenbezitters 'misschien toch wel wat' kunnen doen tegen Clinton, 'ik weet niet wat, maar ik zal je zeggen, dat wordt een verschrikkelijke dag', viel meteen de mond open van een supporter achter hem. En niet alleen de zijne.

Trump in North Carolina Beeld afp

Volgens de Trump-campagne bedoelde hij: de wapenbezitters kunnen op mij stemmen, en zo voorkomen dat Clinton president wordt. Want Clinton wil af van het Tweede Amendement, het recht op wapenbezit, aldus Trump. 'Er is geen andere interpretatie. Zelfs verslaggevers hebben dat gezegd, ik bedoel, kom op.'

Maar volgens Clintons campagnewoordvoerder Robby Mook zet Trump aan tot geweld. 'Wat Trump doet is gevaarlijk. Iemand die president van de VS wil worden zou op geen enkele wijze het gebruik van geweld moeten stimuleren.' Clinton zelf hield het bij deze tweet: 'Onze kinderen kijken ook, Donald.'

Ook de Secret Service liet van zich horen. 'We zijn ons bewust van de opmerkingen die eerder vandaag zijn gemaakt', tweette de veiligheidsdienst van de Amerikaanse regering. Wat daar precies mee werd bedoeld, werd verder in het midden gelaten.

The New York Times

Dat de opmerking van Trump de aandacht van de Secret Service trekt, net als een eerdere suggestie van gedelegeerde Al Baldasaro om Clinton voor een vuurpeloton te zetten, is wat de New York Times betreft meer dan terecht. In een commentaar schrijft de NYT: 'Zelden zijn Amerikanen blootgesteld aan een kandidaat die bereid is zo diep te zakken wat betreft onverdraagzaamheid en intolerantie als meneer Trump.' Trump kan zich niet beheersen, zijn retoriek is buitengewoon strijdlustig: kortom, schrijft de krant, 'de tijd is gekomen voor Republikeinen om Trump voor eens en voor altijd te verwerpen.'

The Washington Post

De Washington Post is iets minder streng. 'Zoals altijd was Trump incoherent genoeg om meerdere interpretaties van zijn woorden toe te laten. Als hij niet al zo vaak geweld had toegejuicht tegen politieke tegenstanders, journalisten, minderheden en anderen, was het gemakkelijker geweest hem het voordeel van de twijfel te geven.'

Wel zal Trumps opmerking bijdragen aan de toenemende spanning binnen de Republikeinse partij rondom hun kandidaat, aldus de krant. 'Als Trump geen presidentskandidaat was, zou hij een bezoekje van de Secret Service hebben gehad. Nu wordt zijn opmerking enkel aan de groeiende lijst van Trumps diskwalificaties toegevoegd - en aan de groeiende last van de Republikeinen die blijven volhouden dat hun kandidaat geschikt is.'

Pro- en anti-Trump

Die Republikeinen zijn er, en ze houden allemaal net als Trump vol dat hij wapenbezitters slechts opriep te gaan stemmen om het Tweede Amendement te beschermen. De National Rifle Association, die Trump steunt, ging niet in op de 'doodsbedreiging', maar alleen op zijn opmerking dat burgers onder Hillary niets zouden kunnen doen tegen haar keuze voor nieuwe rechters voor het Hooggerechtshof die hun recht op wapenbezit kunnen beperken. 'Daarin heeft hij gelijk.' Stemmen dus, zegt de NRA, tégen Hillary.

Opmerkelijk is dat de hoofdredacteur van de aan NRA gelinkte site BearingArms.com in eerste instantie Trumps opmerkingen via Twitter afkeurde. 'Dat was een geweldsbedreiging. Als een èchte supporter van het Tweede Amendement vind ik dit verschrikkelijk.'Twee uur later verwijderde hij zijn tweet en hield daarna vol dat Trumps opmerking uit de context was getrokken.

Ook Trumps running mate Mike Pence en voormalig New York-burgemeester Rudy Giuliani zijn ervan overtuigd dat Trump slechts bedoelde dat mensen die hun recht op wapenbezit koesteren, daar werk van moeten maken door te gaan stemmen.

Wat Trump ook heeft bedoeld, voormalig CIA-directeur Michael Hayden, die eerder in een brief met andere prominente Republikeinen waarschuwde voor Trump, vindt dat hij niet alleen verantwoordelijk is voor wat hij zei, maar ook 'voor wat mensen horen'. Bovendien: 'Als iemand anders dit had gezegd, zou hij nu achterin een politiewagen zitten en verhoord worden door de Secret Service.'

Overigens heeft Clinton in werkelijkheid nooit gesuggereerd het Tweede Amendement geheel af te schaffen. Senator Elizabeth Warren, die even in de race was om Clinton's running mate te worden, lijkt Trumps opmerking dan ook te interpreteren als noch een oproep tot geweld, noch een oproep te gaan stemmen om het recht op wapenbezit te behouden. 'Trump doet doodsbedreigingen omdat hij een zielige angsthaas is die het niet kan hebben dat hij verliest van een meisje.'

De omstreden opmerking begint in de video vanaf 0:42

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden