Nieuws Handelsoorlog VS-China

Trump opent met beschuldiging van valutamanipulatie derde front in handelsoorlog met China

De Amerikaanse president Trump heeft met de beschuldiging van valutamanipulatie een derde front geopend in de handelsoorlog met China. De strijd richtte zich eerst met een salvo aan handelstarieven op de export. Daarna nam Trump de Chinese technologiesector onder vuur. Nu heeft hij zijn strijd uitgebreid naar het valutabeleid en de wisselkoersen, waarmee een oplossing voor de handelsoorlog steeds verder uit zicht raakt.

President Donald Trump ontmoet zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping tijdens de G20 in Osaka, Japan. Beeld Reuters

Economisch vandalisme, financieel pestgedrag en ridicuul gebral: zo reageerden Chinese media dinsdag, nadat de VS het veelvuldige verwijt van ‘valutamanipulator’ aan het Chinese adres nu ook als officiële klacht bij het Internationaal Monetair Fonds hebben neergelegd. Ze volgden daarmee het vaste patroon in de handelsoorlog, waarin elke Amerikaanse actie meteen tot een Chinese tegenreactie leidt, en omgekeerd. Een patroon waardoor de strijd almaar kon uitdijen, en zo langzamerhand onomkeerbaar aan het worden is.

Nog maar een maand nadat Trump en de Chinese leider Xi Jinping de handelsgesprekken een nieuwe kans hadden willen geven, zijn de twee grootste wereldeconomieën elkaar alweer in de haren gevlogen. De nieuwe gesprekken vorige week leverden niets op, waarop de Amerikaanse president nieuwe heffingen aankondigde, waarop China op zijn beurt zijn munt in waarde liet laten zakken.

Het begon ruim een jaar geleden allemaal met Trumps stormrampolitiek. Waar zijn voorgangers zich neerlegden bij allerlei beperkingen van de internationale politiek, bezwoer hij zich niet langer door China te laten ringeloren. Hij had genoeg van de onevenwichtige handelsbalans met China, en meer nog van de oneerlijke handelspraktijken. Hij had een punt: 20 procent van de Europese bedrijven in China rapporteerde in 2019 gedwongen transfers van technologie. China speelt het spel niet volgens de regels.

Dus besloot Trump om China hard aan te pakken, en te raken waar het pijn doet: hij vaardigde handelstarieven uit. Tot nu toe op 250 miljard dollar aan export, maar als hij zijn dreigementen uitvoert, vanaf september op de volledige Chinese handel naar de VS. Ook verbood hij – in een vermenging van economische belangen en nationale veiligheid – Amerikaanse bedrijven om nog technologie te leveren aan het Chinese telecombedrijf Huawei.

Pijn

En ja, die strafmaatregelen van Trump doen de Chinese economie pijn. Maar zijn tegenstander is niet te onderschatten. Vanaf het begin hebben de Chinezen dezelfde strategie aangehouden: elke maatregel met gelijke munt terugbetalen; in theorie bereidwilligheid tonen, maar in de praktijk zo weinig mogelijk concessies doen. De strategie lijkt er vooral op gericht om tijd te rekken tot na de Amerikaanse verkiezingen, in de hoop dat een andere president makkelijker te vermurwen is.

Tegenover die Chinese onverzettelijkheid beginnen de gebreken van Trumps aanpak op te vallen. Zo joeg hij zijn potentiële bondgenoten – Europa, Japan, de Wereldhandelsorganisatie – tegen zich in het harnas, waardoor hij veel zwakker staat. Zijn onbezonnenheid staat China ook toe om zich, ondanks terechte klachten, als onschuldig slachtoffer op te stellen. Dat bleek nog maar eens na de Amerikaanse beschuldiging van valutamanipulatie: die houdt volgens veel economen geen steek.

Hoe het nu verder moet, weet niemand. ‘We zijn deze handelsoorlog met China niet begonnen met een duidelijk plan voor hoe we eruit zouden raken’, zegt Philip Levy, economisch adviseur onder president George W. Bush en nu hoofdeconoom van vrachtvervoerbedrijf Flexport, tegen persbureau Bloomberg. ‘Het plan lijkt te zijn geweest: we zullen hen intimideren, ze zullen bezwijken en dan zullen wij tevreden zijn. Maar tot nu toe is er niemand die praat over wat we zullen doen als ze niet bezwijken.’

Gevolgen

Ondertussen heeft de handelsoorlog wel grote gevolgen. Mondiale productieketens vallen uiteen, bedrijven stellen investeringen uit, en na de valutaschermutseling schreven de beurzen wereldwijd rode cijfers. Economen van de Amerikaanse bank Morgan Stanley voorspelden maandag dat als de hogere tarieven van de VS en de Chinese tegenmaatregelen nog vier tot zes maanden aanhouden, de wereldeconomie over negen maanden in een recessie belandt.

In september staan nieuwe handelsgesprekken op de agenda. Sowieso was daar weinig optimisme over, maar na het gebakkelei over de valuta is het vertrouwen zoek. Steeds meer analisten beginnen rekening te houden met een jarenlange handelsoorlog, zeker als Trump wordt herverkozen. Dan gaan de twee naar verwachting nog wel even door met hun spelletje blufpoker, de wereldeconomie in de waagschaal stellend.

Chinese valutamanipulatie? De sterke dollar is ook een factor
Heeft Trump gelijk als hij China een valsspeler in de internationale handel noemt, door het manipuleren van de koers van de Chinese munt? Dat is moeilijk te zeggen, want de kracht van de dollar heeft ook andere oorzaken.

Twaalf fases in de handelsoorlog tussen de VS en China

De Verenigde Staten en China zijn verwikkeld in een handelsoorlog. Dit zijn de belangrijkste momenten in het hoogoplopende conflict tussen twee wereldmachten. 

28 juni 2016

Trump kondigt tijdens zijn presidentscampagne een plan aan om tarieven in te stellen op Chinese producten. Het is een uitvloeisel van de America First!-strategie van de Amerikaanse president. 

7 april 2017

Trump en de Chinese president Xi Jinping ontmoeten elkaar voor het eerst in Mar-a-Lago, Florida. Ze bereiken een akkoord waarin ze beloven de komende honderd dagen te onderhandelen. De daaropvolgende gesprekken leveren niets op.

14 augustus 2017

Trump lanceert de eerste handelsmaatregel tegen China. Hij vraagt om een onderzoek naar vermeende Chinese diefstal van Amerikaans intellectueel eigendom.

8 maart 2018

Trump kondigt tarieven van 25 procent op de import van staal en 10 procent op aluminium van alle leveranciers, waaronder China, aan.

Begin april 2018

De eerste escalatie: China kondigt op 2 april tarieven van 25 procent op 128 Amerikaanse producten aan. De VS reageert een dag later met tarieven van 25 procent op Chinese producten ter waarde van 44,6 miljard euro. China antwoordt met tarieven van 25 procent op Amerikaanse producten ter waarde van 44,6 miljard euro.

Augustus 2018

De tweede escalatie: Trump wil tarieven van 25 procent op Chinese producten ter waarde van 178,5 miljard euro opleggen. Enkele dagen later verspreiden China en de VS een lijst van producten ter waarde van 14,2 miljard euro waar tarieven van 25 procent op gelden.

1 december 2018

Trump en Xi dineren met elkaar op de G20-top in Buenos Aires. Trump belooft nieuwe tarieven van 25 procent op Chinese producten op te schorten. Ook spreken de landen af de komende negentig dagen geen nieuwe tarieven te heffen.

Mei 2019

De derde escalatie: Trump wil vanaf 10 mei tarieven van 25 procent op Chinese producten ter waarde van 178,5 miljard euro laten gelden. Enkele dagen later zet de VS het Chinese telefoonbedrijf Huawei op de zwarte lijst.

18 juni 2019

Trump en Xi spreken elkaar via de telefoon met als intentie de handelsgesprekken weer te hervatten.

29 juni 2019

Op de G20-top in Osaka bereiken Trump en Xi een officieel akkoord om de onderhandelingen weer op te starten. Trump belooft geen nieuwe tarieven in te voeren en China zegt dat ze Amerikaanse landbouwproducten gaan aankopen.

1 augustus 2019

Na twee dagen van onderhandelingen tussen China en de VS in Shanghai is er weinig progressie. Trump kondigt nieuwe tarieven van 10 procent op de overige Chinese producten ter waarde van 267,8 miljard euro aan. Ondanks de nieuwe tarieven wil Trump de onderhandelingen voortzetten. 

6 augustus 2019

China devalueert de yuan en vraagt bedrijven de aankoop van Amerikaanse landbouwproducten op te schorten. De VS beschuldigt China van manipulatie van zijn munt en oneerlijke competitie. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden