Trump op de foto met 'topspion' Poetin, maar Amerika mocht het niet zien

Donald Trump had woensdag in het Oval Office een van zijn meest bizarre ontmoetingen tot nu toe. Uitgerekend op de dag dat zijn mogelijke Russische connecties weer in het nieuws waren, schudde hij de handen van twee Russen. Een van hen, ambassadeur Sergej Kisljak, is de 'topspion' die Trumps oud-adviseur Michael Flynn heimelijk ontmoette. Maar het Witte Huis wilde helemaal niet dat beelden van de gevoelige ontmoeting naar buiten kwamen.

Trump met Lavrov in het Oval Office. Beeld AFP

De Amerikanen zagen kort na het onderhoud op een serie foto's hun goedgebruinde president lachend met Kisljak en de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov.

Maar het was niet dankzij het Witte Huis dat de foto's werden gepubliceerd. Want de Amerikaanse media werden angstvallig, tot woede en verbazing van journalisten en fotografen, geweerd uit het Oval Office. Het waren de Russen die de foto's - video's zijn er niet gemaakt - van Trumps bijzondere en zeer gevoelige ontmoeting naar buiten brachten. Gemaakt nota bene door een fotograaf van het Russische staatspersbureau TASS die meereisde met Lavrov.

Naar nu blijkt, ging het Witte Huis ervan uit dat de regering-Poetin haar spreekbuis TASS geen toestemming zou geven om de foto's te publiceren. Volgens een andere lezing zou Moskou hebben gezegd dat de fotograaf van Lavrovs ministerie was. 'Ze hebben ons beetgenomen', aldus een boze Trump-functionaris donderdag tegen CNN over de 'streek' van de Russen. Een fotograaf van het Witte Huis maakte ook foto's van de pikante ontmoeting met Kisljak maar die zijn wijselijk niet vrijgegeven.

Op één van de foto's is een breed grijnzende Trump te zien die de handen schudt van de zeer omstreden Kisljak, Ruslands ambassadeur die volgens Amerikaanse inlichtingendiensten Poetins topspion in de VS zou zijn. Ook zou hij, aldus huidige en vroegere functionarissen van de spionagediensten onlangs tegenover CNN, een belangrijke werver zijn van spionnen voor de Russen.

Op een andere foto wordt de Amerikaanse president aan weerszijden geflankeerd door beide Russische bezoekers. En wederom zijn ze grijnzend te zien. Waarover het drietal het heeft tijdens het geanimeerde gesprek, is niet bekendgemaakt. Zelfs niet door de twitterende ambtenaren van Lavrovs ministerie die de foto's wereldkundig maakten. Het Witte Huis beperkte zich slechts tot het plaatsen van een summier persbericht op de eigen website waarin stond dat Trump 'zijn wens had overgebracht' om tot betere relaties met Rusland te komen.

In zijn nopjes

Trumps gesprek met Poetins mannen moet nuttig zijn geweest want het Kremlin was donderdag zeer in zijn nopjes over het hoge bezoek aan het Witte Huis. Poetins woordvoerder Dimitri Peskov zei optimistisch te zijn over een snelle verbetering van de relatie tussen beide landen. De betrekkingen waren onder president Obama verslechterd door onder andere het Oekraïne-conflict en de Russische bemoeienis met de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Trump was, te oordelen naar de handvol foto's, ook tevreden met het Russische bezoek. Maar het onderhoud, dat op verzoek van Poetin plaatsvond, had niet op een slechter moment kunnen komen. Want terwijl het drietal zich voorbereidde op hun ontmoeting, zagen ze de hele ochtend op het nieuws dat het in Washington slechts om één kwestie draaide: het ontslag van FBI-directeur James Comey en of dit mogelijk een opzetje van Trump was om het onderzoek naar zijn vermeende Russische connecties te dwarsbomen.

De vergelijkingen met het Watergate-schandaal, dat toenmalig president Richard Nixon in 1974 de kop zou kosten, werden snel getrokken door de Amerikaanse media. Trump zei donderdag dat hij geen moment had overwogen om het gesprek met Lavrov en Kisljak uit te stellen. 'Ik heb er nooit over nagedacht hoe dit zou overkomen', aldus de president. 'Ik had kunnen wachten. Maar dit gesprek was al afgesproken.'

Trump met minister Lavrov, links, en Kislyak. Het gesprek met Lavrov was Trumps hoogste ontmoeting tot nu toe met een Rus. Wel sprak hij sinds zijn inauguratie tot twee keer toe telefonisch met president Poetin. Beeld EPA

'Onbeschoft'

Tot overmaat van ramp had de president direct na zijn gesprek met de Russen, ook nog een ontmoeting met Nixons nationale veiligheidsadviseur en minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger. Het was toeval dat Kissinger uitgerekend woensdag in het Oval Office verscheen. Maar deze ontmoeting was koren op de molen van Trump-critici die betogen dat de president zich deze dagen bedient van methoden die niet zouden hebben misstaan in Nixons Witte Huis.

Beide gesprekken in het Oval Office versterkten bovendien het beeld dat Trump op 'onbeschofte wijze' Comey aan de kant heeft gezet. Waar andere Amerikaanse presidenten de FBI-directeur zouden hebben uitgenodigd voor een gesprek in het Witte Huis om het slechte nieuws te vertellen, ontsloeg Trump Amerika's hoogste politiebaas per brief. Kortom: de president had wél tijd om twee Russen en een 93-jarige oud-minister te ontvangen in zijn werkkamer maar niet voor de zevende directeur van de in de VS zo gerespecteerde en bewonderde FBI.

Lavrov, die veertig minuten met Trump sprak, kon niet genoeg benadrukken dat Moskou blij is met de nieuwe wind die sinds januari door Washington waait. 'De regering-Trump bestaat uit mensen van actie die willen onderhandelen', aldus Lavrov tegen TASS. 'Jammer genoeg deed de vorige regering alles om onze betrekkingen te ondermijnen. President Trump heeft duidelijk gemaakt dat hij geïnteresseerd is in een goede relatie en problemen wil oplossen.'

Trump kan het op de foto's goed vinden met minister Lavrov en de Russische ambassadeur in Washington, Kislyak. De ambassadeur is zeer omstreden. In de afgelopen maanden bleek dat Trumps huidige minister van Justitie, Jeff Sessions, en aankomend nationale veiligheidsadviseur Michael Flynn Kislyak hadden ontmoet. Omdat Flynn loog over dit contact, moest hij vertrekken. Beeld AFP

Grapje

Toch had Moskou veel liever gezien dat het gesprek breed was uitgemeten, in plaats van dat het in een stiekeme sfeer plaatsvond. Al was het alleen maar om oud-president Obama op zijn nummer te zetten. Poetin had de Russische bevolking bovendien kunnen laten zien dat er nu in het Witte Huis een president aan de touwtjes trekt die de Russen welgezind is.

Maar jammer genoeg voor de Russen draaide woensdag alles om de ontslagen FBI-baas James Comey en Trumps mogelijke Russische banden. Na het onderhoud met zijn Amerikaanse collega Rex Tillerson, werd ook Lavrov bestookt met vragen hierover. Hij probeerde maar het beste ervan van te maken. 'Is hij ontslagen?', vroeg de minister quasi nonchalant na een vraag of Comeys ontslag zijn belangrijke bezoek niet had overschaduwd. Lavrov probeerde de indruk te wekken dat hij het ontslagnieuws niet had gehoord. 'Je maakt een grapje. Je maakt een grapje.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.