nieuws Noord-Syrië

Trump noemt terugtrekking uit Syrië definitief, Turkije klaar voor militaire operatie

President Trump blijft bij zijn besluit om uit Noord-Syrië te vertrekken, ondanks internationale en Republikeinse oproepen om te blijven. Turkije zei dinsdag dat het alle voorbereidingen heeft getroffen voor een militaire operatie in het gebied.

President Trump overlegde maandag met militaire leiders, onder wie chef-staf Mark Milley. Beeld Getty Images

De president, die voor het eerst in het openbaar sprak sinds hij zondag de terugtrekking aankondigde, zei dat hij ‘groot respect’ had voor vooraanstaande Republikeinen die hem bekritiseerden. Maar hij benadrukte dat het besluit definitief is.

‘Als je naar de andere kant luistert, betekent het dat wij nooit naar huis zullen komen’, aldus de president over de Amerikaanse speciale eenheden die de Syrisch-Koerdische YPG-militie ondersteunen . ‘Wij zijn daar al heel wat jaren, langer dan wij gepland hadden. Wij vechten niet. We zitten daar gewoon. En het is nu tijd om naar huis terug te keren.’ 

De president overlegde maandag in het Witte Huis met Amerika's hoogste militaire leiders. De terugtrekking past in Trumps belofte om een einde te maken aan Amerika’s lange en kostbare oorlogen in de regio. De president liet zich echter tot nu steeds overhalen, onder andere door hoge generaals en partijgenoten, om de militaire aanwezigheid in Syrië en Afghanistan niet te beëindigen.  

Trump zei dat hij er steeds mee worstelt om families te schrijven over de dood van alweer een omgekomen soldaat. ‘Het is het moeilijkste wat ik moet doen’, aldus de president. ‘Ik haat het. Ik haat het. Afghanistan, ik heb de vorige dag nog eentje geschreven. Irak, Syrië. De ouders, de families zullen nooit meer hetzelfde zijn. Wij zijn bereid om te doen wat wij moeten doen, maar er moet een eindstrategie zijn’.

Trump ontkende diverse berichten dat hij de militaire top niet had geraadpleegd over de terugtrekking uit Syrië. ‘Iedereen was er totaal door overdonderd’, zei de voormalige Amerikaanse militaire bevelhebber van de Navo, James Stavridis, echter over de reacties in het Pentagon.

Een Amerikaanse soldaat in september bij een waarnemingspost van de Syrisch-Koerdische YPG in Noord-Syrië. Beeld EPA

Flink onder vuur

De afgelopen maanden weigerde Trump Iran ook militair te straffen voor het neerhalen van een Amerikaanse drone en een aanval op Saoedische olie-installaties, uit vrees te verzanden in een nieuw en uitzichtloos militair conflict in de regio. Tot verbazing van de generaals zegde de president onder andere een vergeldingsaanval met Tomahawk-kruisraketten tegen Iran op het laatste moment af nadat een Global Hawk-drone was neergeschoten. 

De president wordt sinds zondag overladen met kritiek van bondgenoten en politici in Washington, onder meer omdat hij de Syrische Koerden aan hun lot zou overlaten. Hij staat met name onder druk van belangrijke Republikeinse medestanders, zoals de senatoren Lindsey Graham en Mitch McConnell, om op zijn besluit terug te komen. Ook Democraten nemen de president flink onder vuur.

‘Ik doe een beroep op de president om Amerikaans leiderschap te tonen om de internationale coalitie tegen IS bij elkaar te houden en om een groot conflict te voorkomen tussen onze Navo-bondgenoot Turkije en onze lokale Syrische partners’, aldus McConnell, de Republikeinse fractieleider in de Senaat. De kritiek van McConnell is opvallend omdat hij de president zelden afvalt. Graham noemde de terugtrekking ‘een aankomende ramp’.

Eenzijdige actie

Het Turkse ministerie van Defensie maakte dinsdag bekend dat het leger alle voorbereidingen heeft afgerond voor een operatie tegen de YPG. Ankara beweert dat de groep banden heeft met de Turks-Koerdische PKK. ‘Het Turkse leger zal nooit de vestiging van een terroristische corridor aan onze grenzen tolereren’, aldus het ministerie op Twitter. ‘Het is cruciaal dat een veiligheidszone wordt gevestigd ten behoeve van de vrede en veiligheid in de regio.’

De VS probeerden maandag de schijn weg te nemen dat Washington achter een Turkse operatie zal staan. Trump dreigde in een tweet dat hij de Turkse economie zal ‘vernietigen en wegvagen’ als het leger de komende dagen te ver gaat. Op dinsdag waarschuwde hij opnieuw dat een aanval op de YPG ‘vernietigend’ zal zijn voor de Turkse economie. De president twitterde dat de VS de Syrische Koerden ‘op geen enkele wijze in de steek zullen laten'. 

Minister van Defensie Mark Esper en Amerika’s hoogste militair, chef-staf Mark Milley, lieten ook aan hun Turkse collega’s weten dat ‘een eenzijdige actie gevolgen zal hebben voor Turkije’. Het Pentagon zei in een verklaring dat Turkije te verstaan was gegeven ‘dat wij geen inval in Noord-Syrië steunen’.

De terugtrekking uit Syrië en de gevolgen

Wereldwijd is verrast, geschrokken en verontwaardigd gereageerd op de aankondiging van Trump om de Amerikaanse troepen uit Noord-Syrië terug te trekken. Ook Trumps Republikeinse bondgenoten in de Senaat keerden zich luidkeels tegen hem.

Met de plotse terugtrekking van de troepen lijkt Trump de weg vrij te maken voor een Turks offensief tegen juist die Koerden die de VS hebben geholpen in hun strijd tegen IS. Waarom doet hij dit?

Trump speelt hoog spel. Hij ondermijnt bewust de stabiliteit in de regio. Wat zijn de consequenties van zijn actie voor de vier meest betrokken partijen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden