nieuwsverenigde staten

Trump neemt afstand van ‘stuur haar terug’-oproepen

President Trump probeert de schade te beperken na de commotie rond een verkiezingsbijeenkomst in North Carolina. Zijn aanhangers riepen op het Democratische parlementslid Ilhan Omar ‘terug te sturen’ naar haar geboorteland. ‘Ik ben er niet blij mee’ zegt Trump nu. 

President Trump woensdag tijden de bijeenkomst waarop ‘stuur haar terug’ werd geroepen tegen parlementslid Ilhan Omar. Beeld AFP

De president kwam in actie na een golf van kritiek, ditmaal ook van Republikeinen, op de ‘stuur haar terug’-spreekkoren tijdens een campagnerally in North Carolina donderdag. Zijn toespraak op die bijeenkomst was bedoeld als een nieuw hoofdstuk in zijn strijd tegen Omar en haar drie progressieve collega’s. Volgens Trump zijn de vier Democraten niet vaderlandslievend, bekritiseren ze constant de VS en willen ze van het land een socialistische staat maken. Volgens Trump kunnen de Democraten beter vertrekken naar ‘waar ze vandaan komen’, hoewel ze allemaal Amerikaans staatsburger zijn. 

Maar wat zondag begon als de zoveelste Trump-aanval per tweet, is in amper een week uitgemond in een venijnige discussie of de president van het land een racist is. Natuurlijk, riepen Trump-haters in koor. De spontane ‘stuur haar terug’-oproepen van zijn aanhangers en Trumps reactie daarop, voedden hun kritiek dat de president zich bedient van racisme. Zelfs Republikeinse Congresleden, die de hele week weigerden de president af te vallen, werd het nu te gortig. 

‘Voor deze oproepen is geen plaats in de partij en in het land’, aldus de Republikeinse fractieleider in het Huis van Afgevaardigden, Kevin McCarthy. Andere collega’s uitten hun ongenoegen over de spreekkoren in een ontbijt met vicepresident Mike Pence. 

Schadelijke beelden

Ook Trumps herverkiezingsstaf zag dat de beelden, waarin een wit publiek riep dat het een zwarte staatsburger én volksvertegenwoordiger het land uit moest, schadelijk waren. Trump had de boodschap begrepen, maar zijn verweer tegen de oproepen was niet overtuigend. En hij deed het overduidelijk met tegenzin. ‘Ik was er niet blij mee, ik was het er niet mee eens’, zei hij in het Witte Huis. De president betoogde dat hij probeerde het scanderen te stoppen door zijn toespraak snel te hervatten. ‘Ik begon heel snel weer te spreken’. Maar in werkelijkheid pauzeerde de president dertien seconden, waarin hij de oproepen aanhoorde en wachtte.

De president en zijn team zijn er duidelijk op uit Omar en haar collega’s, die zich ‘de squad’ noemen, in de verkiezingen te gebruiken om aan te tonen dat de Democraten veel te ver naar links zijn opgeschoven en daarom in 2020 niet de sleutels mogen krijgen van het Witte Huis.

Het wachten is op de eerste Republikeinse aanvalsvideo waarin omstreden uitspraken van Omar over onder meer Israël op een rij zijn gezet. Zelfs Democratische collega’s noemden die antisemitisch. Omar dreigt daarmee ‘Trumps Willie Horton’ te worden, naar de zwarte crimineel wiens omstreden vrijlating vicepresident George Bush in 1988 gebruikte tegen zijn Democratische tegenstander. De snoeiharde Republikeinse aanvalsvideo waarin Horton figureerde, schilderde de Democratische presidentskandidaat Michael Dukakis af als zwak. Mede door die video leed Dukakis een nederlaag. 

Ilhan Omar wordt op de luchthaven van Minneapolis begroet door aanhangers, uren nadat aanhangers van Trump op een bijeenkomst riepen ‘Stuur haar terug'.Beeld AP

Onvoorwaardelijk

De president is er met zijn aanvallen op Omar en haar collega’s in geslaagd zijn aanhang te mobiliseren. Volgens de laatste peilingen blijft zo’n 90 procent van de Republikeinse kiezers onvoorwaardelijk achter hem staan. Maar de ‘stuur haar terug’-rel laat zien dat het straks een groot probleem wordt om die aanhangers in toom te houden op verkiezingsbijeenkomsten. 

De in Mogadishu geboren Democraat, die als vluchteling naar de VS kwam, reageerde aanvankelijk met een vredig gedicht op de spreekkoren van Trumps aanhangers. Maar nadat ze zag dat de kritiek op de president toenam en de media Trump betichtten van racisme, trok ze van leer. ‘Terwijl hij zijn fascistische ideologie uitspuugt op het podium en zegt dat Amerikaanse burgers terug moeten als ze het niet eens zijn met zijn schadelijke beleid, zeggen wij dat meningsverschillen in de VS juist patriottisch zijn’, aldus het Congreslid.

Tegelijk doemde alweer een nieuw probleem op rond Omar. Samen met het andere islamitische parlementslid Rashida Tlaib, die ook deel uitmaakt van ‘de squad’, diende ze een resolutie in bij het Huis van Afgevaardigden die boycotacties tegen Israël mogelijk moeten maken. Het geeft Trump een nieuw wapen in handen om de Democraten in 2020 af te schilderen als anti-Israëlisch. Zo blijft Omar, tot vreugde van de Republikeinen, ‘een bron die blijft geven’.

Alle Democratische presidentskandidaten nemen het nu op voor Omar en haar collega’s. In tweets en voor de camera wordt Trumps taalgebruik flink bekritiseerd. Maar van harte gaat het allemaal niet. Want ze beseffen dat het ‘linkse’ viertal de Democratische uitdager van Trump nog heel veel kopzorgen kan bezorgen als straks gevochten moet worden om de stem van ‘gewoon Amerika’. ‘Lelijke en racistische woorden’, zo noemde kandidaat Joe Biden het taalgebruik van Trump en zijn aanhangers. Maar veelzeggend was dat hij in geen enkele tweet zijn belaagde partijgenoot Omar bij naam noemde.

Meer lezen

Aanhangers Trump over vrouwelijk Congreslid Ilhan Omar: ‘Stuur haar terug’

Analyse: Waarom Trump zijn vizier nu juist op déze Democraten richt in de aanloop naar de verkiezingen.

Ilhan Omar is links, gekleurd en immigrant en het nieuwe mikpunt van de conservatieven in de VS.

Politiek talent Alexandria Ocasio-Cortez en drie vrouwelijke medekandidaten tonen wat voor de gewone Amerikaan op het spel staat.

De aanval op Ilhan Omar is exemplarisch voor de online haat tegen vrouwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden