Trump loopt hopeloos achter op Clinton in het aantal kiesmannen

Aan de duikeling van Donald Trump in de peilingen lijkt eindelijk een einde te zijn gekomen. Maar in het Electoral College, dat de president uiteindelijk kiest, gaat tegenstrever Clinton volgens schattingen nog altijd fors aan kop. Trump moet op zijn tellen passen. Nooit eerder in de laatste decennia werd een kandidaat die in juni zo slecht scoorde, in november president van de VS.

Donald Trump tijdens een bezoek aan het plaatsje Moon in Pennsylvania. Beeld AFP

Trump verspilde woensdag geen seconde om de voor hem gunstige peiling van Quinnipiac te omarmen: Clinton 42 procent, Trump 40 procent. Een nek-aan-nekrace dus.

Twee eerdere peilingen gaven aan dat hij juist hopeloos achterstond op Clinton, tussen de zes en twaalf procent. 'We gaan de hele boel winnen', kondigde Trump triomfantelijk aan in een tweet, vergezeld van een foto van een sip kijkende Hillary. Zijn betere score kan niet verhullen dat Trump een rampmaand achter de rug heeft. Het contrast tussen beide campagnes kon vorige week niet groter zijn: Trump die even een campagnepauze nam en naar Schotland vloog om een van zijn nieuwe golfbanen te openen.

Clinton daarentegen stak in New York homo's, een belangrijke Democratische kiezersgroep, een hart onder de riem, twee weken na het Orlando-bloedbad. Daarna vloog ze naar Indiana, goed voor elf kiesmannen in november. En ondertussen lanceerde haar campagne weer een nieuwe aanvalsvideo waarin Trump werd neergezet als iemand die financieel alleen maar aan zichzelf denkt.

Als de vrije val van Trump in de opiniepeilingen iets duidelijk heeft gemaakt, dan is het dat de Republikein zich weinig misstappen meer kan veroorloven. De boude aanval op een rechter vanwege diens Mexicaanse achtergrond, Trumps weinig presidentiële reactie op het bloedbad in Orlando en de problemen met zijn omstreden campagnemanager, hebben de miljardair weinig goeds gedaan. Ook zijn geldproblemen en zijn veel te kleine campagne deden Trump de das om.

Negatief oordeel

Maar liefst 70 procent van de kiezers heeft nu een negatief oordeel over de Republikein, het hoogste percentage ooit voor een kandidaat in de laatste decennia. Clinton scoort ook hoog, maar niet zo hoog. Trumps slechte maand blijkt ook uit de situatie in het Electoral College. Clinton zou hem nu verslaan met minimaal 297 kiesmannen, van de 270 die nodig zijn. Trump blijkt steken op 191, zo blijkt uit de laatste berekening van de publieke omroep NPR.

Clinton heeft in november, als ze haar voorsprong weet te behouden in de staten waar ze nu aan kop gaat, nog maar een paar staten nodig om president te worden. Trump daarentegen moet veel meer staten in zijn rijtje zien te krijgen. In andere berekeningen komt Clinton in het gunstigste geval zelfs uit op 358 kiesmannen, als de verkiezingern nu zouden worden gehouden. Alarmerend voor Trump is dat Clinton aan kop gaat in de meeste van de handvol staten die de race in november zullen gaan beslissen, zoals Florida, Ohio en North-Carolina.

Trump reageert schouderophalend op zijn slechte score. 'Ik ben nog niet eens begonnen met mijn campagne', aldus Trump. Het is pas juni, aldus de miljardair, en de strijd moet nog losbarsten. Na de zomer, wanneer de kiezers serieus aandacht zullen gaan besteden aan de verkiezingen, wordt het toch pas menens? De verkiezingsdag is inderdaad pas over 130 dagen. En de conventies van beide partijen moeten nog worden gehouden. De vicepresidenten moeten ook nog worden gekozen.

Onwaardig

Maar de historie leert dat de periode nadat een kandidaat de nominatie van zijn partij in de wacht heeft gesleept, niet moet worden genegeerd. President Obama gebruikte juni 2012 om het beeld bij de kiezers te versterken dat Mitt Romney een miljonair was die ervan profiteerde dat zijn investeringsbedrijf Bain Capital banen naar het buitenland overhevelde.

In een nek-aan-nekrace kan zo'n vroege aanpak cruciaal zijn. In de maanden daarna, zo bleek uit peilingen, had Romney inderdaad last van dit imago van brute saneerder. Clinton kopieerde de afgelopen weken Obama's tactiek. Terwijl Trump zich in de nesten werkte door rechter Gonzalo Curiel te bekritiseren, deed de Clinton-campagne dag na dag hun best om het negatieve beeld te versterken dat de kiezers al van Trump hebben.

Namelijk dat van een kandidaat die grossiert in boude uitspraken, iemand die het Witte Huis eigenlijk onwaardig is. 'Het is moeilijk te geloven dat het pas een jaar geleden is dat Trump zich kandidaat stelde', tweette Clinton, vergezeld van een video met alle bizarre uitspraken van de Republikein.

Ongeschikt

Een andere aanvalsvideo, bedoeld om de kiezer er nog eens op te wijzen hoe 'licht' Trump is, werd verpakt als 'een officiële boodschap van onze mogelijk toekomstige president over: aardrijkskunde'. Compleet met het officiële deuntje van het Witte Huis. Trump, tot het publiek: 'Ja, België, het is een mooie stad.'

Ook Trumps 'schijnheiligheid' werd breed uitgemeten. De man die belooft weer banen te scheppen in de getroffen industriële staten in het mid-Westen, zoals Ohio, liet zijn dassen en overhemden van zijn kledinglijn bij warenhuis Macy's maken in tien landen. Van China tot Vietnam en Mexico. 'Hippe dassen, Donald', twitterde Clinton woensdag sarcastisch.

Dat de beschuldiging stokoud is en al tijdens de Republikeinse voorverkiezingen werd gebruikt, doet er niet toe. De strategie is duidelijk: vergroot het negatieve imago van Trump in deze fase van de campagne en het wordt moeilijker voor de zakenman om deze kiezers alsnog voor zich te winnen. En het lijkt te werken.

Donald Trump vorige week tijdens zijn privébezoek aan Schotland. De afwezigheid van Trump bood Hillary Clinton een paar dagen de kans om flink campagne te voeren en de miljardair onder vuur te nemen. Beeld AFP

Eerlijker

Maar liefst twee van de drie Amerikanen, zo blijkt uit een Washington Post-peiling, vindt Trump niet geschikt voor het presidentschap. Zo'n 70 procent zegt angstig te zijn over het vooruitzicht van een Trump-presidentschap. En 66 procent vindt dat de Republikein ten onrechte bevooroordeeld is tegen moslims, minderheden en vrouwen. Uit de peiling van Quinnipiac University blijkt dat een meerderheid van de kiezers Clinton meer geschikt vindt voor het presidentschap en haar intelligenter vindt dan haar rivaal. Trump wordt echter eerlijker en een sterkere leider gevonden.

Trump moet zijn leven verbeteren, wil hij de stand in het Electoral College laten verschuiven. Vooral zijn hoge negatieve score, 70 procent, moet omlaag. Ook zal hij meer kiezersgroepen voor zich moeten winnen. Hij steunt nu voornamelijk op blanke mannen, laaggeschoolden en oudere kiezers. Een begin heeft de Republikein al gemaakt. Zo geeft hij meer toespraken die van tevoren zijn geschreven.

In plaats van in het wilde weg te praten. En ze zijn meer inhoudelijk, zoals woensdag over internationale handel. Zijn ontslagen campagnemanager Corey Lewandowski wilde Trump vooral Trump laten zijn. Met alle gevolgen vandien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden