ANALYSE

Trump kiest isolationisme

Amerika Eerst: dat wordt het belangrijkste thema in het buitenlandse beleid van een eventuele president Trump. In een toespraak voor diplomaten, analisten en journalisten, de door Trump zo verafschuwde elite in Washington, was de Republikeinse koploper in de voorverkiezingen woensdag op zijn eigen vage manier duidelijk als altijd. 'De belangen van de Amerikaanse arbeider zullen altijd onze eerste prioriteit zijn.'

Donald Trump woensdag tijdens zijn toespraak, de eerste van een reeks serieuzere beleidsspeeches. Beeld REUTERS

Trump kondigde het einde van het ideologisch geïnspireerde Amerikaanse buitenlandbeleid aan. Geen democratisering meer, geen omverwerping van regimes, geen interventies met een open einde, zoals de afgelopen jaren in het Midden-Oosten. Hoewel hij alleen de namen van Obama en Clinton noemde, zet Trump zich hiermee af tegen het Republikeinse neoconservatisme van George W. Bush en zijn adviseurs Donald Rumsfeld en Dick Cheney. 'We trekken ons terug uit de business van het natie-bouwen. Ons doel wordt stabiliteit.'

De toespraak, op uitnodiging van de denktank The National Interest, was de eerste van een reeks serieuzere beleidsspeeches van Trump. De Republikeinse koploper haalde dinsdag klinkende overwinningen in vijf noordoostelijke primary's en is daarmee dicht bij de nominatie gekomen. Hij sprak met hulp van een meelopende tekst tegen een publiek van ingewijden, een groot verschil met de stand-upimprovisaties voor de grote massa's in het land.

Midden-Oosten

In drie kwartier bundelde Trump zijn buitenlandse proefballonnetjes van de afgelopen maanden in een min of meer coherent plan - al bleven details achterwege. Het was een onversneden isolationistisch verhaal, met letterlijke echo's van Charles Lindbergh begin jaren veertig, die met de America First-beweging wilde voorkomen dat de Verenigde Staten zich in de Tweede Wereldoorlog zouden storten.

'De chaos in het Midden-Oosten is begonnen met de vergissing dat we westerse democratieën konden maken van landen die daar geen belang bij hebben', zei Trump. 'Dat heeft duizenden Amerikaanse levens en biljarden dollars gekost.'

Tijdens zijn campagne de afgelopen maanden noemde Trump de invasie in Irak al eerder een fout. Het levert hem steun op van de leden van de witte rurale onderklasse die de gevolgen aan den lijve hebben ondervonden en die vaak het idee hebben dat hun offers voor niets zijn geweest.

Tegenstrijdigheid

Trump sluit militair ingrijpen niet categorisch uit. Woensdag noemde hij de strijd tegen het Duitse fascisme en Japanse imperialisme in de Tweede Wereldoorlog wel gerechtvaardigd. Hij noemde het bestrijden van de radicale islam het belangrijkste langetermijndoel van zijn buitenlandse beleid. 'Dat vereist soms militaire macht', aldus Trump. 'Ik heb een simpele boodschap aan ISIS: hun dagen zijn geteld.'

Wat hij van plan is zei hij niet, 'want we moeten compleet onvoorspelbaar worden', zei Trump, nadat hij vijf minuten eerder had beloofd dat de Amerikanen 'betrouwbare en coherente' partners moeten zijn.

De NAVO, in zijn ogen verouderd, moet gereorganiseerd worden om terrorisme en immigratie het hoofd te bieden. Maar hij gaat alleen vechten als de overwinning in zicht is, zei hij. Met een hoofdletter O.

Beeld afp

Respect

En dat is lang niet altijd. Trump benadrukte dat hij in de eerste plaats een diplomaat wil zijn. Met Rusland en China valt te praten, en ook de strijd tegen de radicale islam vergt 'een filosofische inspanning', waarvoor hij wil samenwerken met de moslimlanden, een uitgestoken hand waarvoor hij wel wat terugverwacht: 'Zij moeten ook goed voor ons zijn. Het is niet langer eenrichtingsverkeer. We gaan hen helpen, maar ze moeten dat wel waarderen.'

Wat hij precies terugverwacht, is niet duidelijk, maar Trump wil in elk geval respect - het respect dat Obama nooit meer krijgt. 'Toen hij in Cuba en Saoedi-Arabië was geland, stond er geen politiek leider om hem te verwelkomen. De lijst van vernederingen is eindeloos.'

Defensie

Trump wil ook dat de bondgenoten van Amerika meer gaan bijdragen aan hun verdediging. 'Slechts vier van de 28 NAVO-partners besteden de vereiste 2 procent van hun inkomen aan defensie. Die landen moeten meer gaan betalen.'

Amerika zelf moet zijn leger ook weer verstevigen, vindt Trump. Hij denkt de benodigde fondsen voor de landsverdediging uit zijn economische protectionisme te kunnen halen: door fabrieken terug te halen zal Amerika weer rijker worden. 'Ik ben de enige presidentskandidaat die dit begrijpt', aldus de vastgoedmagnaat.

Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden