NieuwsVS

Trump keek naar opties om nucleaire installatie Iran aan te vallen

President Trump heeft vorige week zijn adviseurs gevraagd of de VS de belangrijkste nucleaire installatie van Iran kunnen aanvallen omdat Teheran steeds meer uranium verrijkt. Topadviseurs wisten de president ervan te overtuigen hiervan af te zien omdat dit zou leiden tot een grootschalig militair conflict met Iran.

Donald Trump op bezoek bij de marine in Philadelphia in december vorig jaar.Beeld Reuters

Dit hebben regeringsfunctionarissen tegenover The New York Times bevestigd. Het is een nieuwe aanwijzing dat Trump vergaande besluiten overweegt voor zijn ambtstermijn op 20 januari afloopt. De president wil ook het aantal Amerikaanse militairen in Afghanistan en Irak flink verminderen.

Deze grote beslissingen worden doorgaans overgelaten aan de nieuwe president. Een mogelijke aanval op Iran kwam donderdag ter sprake tijdens een bespreking in het Oval Office waarbij onder anderen Amerika’s hoogste militair Mark Milley en vicepresident Mike Pence aanwezig waren. Trump en zijn adviseurs bogen zich toen over een alarmerend rapport van het IAEA, de atoomwaakhond van de VN, over Irans nucleaire programma.

Volgens het IAEA zou Teheran beschikken over twaalf keer meer laagverrijkt uranium dan het mag hebben volgens het internationale akkoord dat in 2015 werd gesloten. De 2.442 kilo is volgens een studie van de Amerikaanse denktank Arms Control Association twee keer de hoeveelheid uranium die Iran nodig heeft om een kernwapen te maken.

Opties voor aanval

Tijdens het Witte Huis-overleg zou Trump, zo bevestigen vier huidige en vroegere regeringsfunctionarissen, hebben gevraagd wat de opties waren om de belangrijkste nucleaire installatie van Iran te vernietigen. De verrijking van uranium vindt voornamelijk plaats in Natanz. Generaal Milley, chef-staf van de krijgsmacht, en minister Pompeo van Buitenlandse Zaken wezen Trump er echter op dat een aanval militair uit de hand kon lopen. Iran heeft altijd gedreigd hard terug te slaan bij een aanval van de VS of Israël op Natanz of de andere nucleaire installaties.

Na afloop van het overleg, hadden Trumps adviseurs de indruk dat een preventieve militaire aanval op Iran van tafel was. Of de president, die in 2018 besloot om de VS terug te trekken uit het internationale akkoord, definitief afziet van een aanval op Natanz moet in de komende twee maanden blijken. Trump liet begin dit jaar een hoge Iraanse generaal, die volgens Washington de leiding zou hebben gehad over aanvallen op Amerikaanse militairen in Irak, doden per drone tijdens een bezoek aan Bagdad.

Ook toen werd de president gewaarschuwd dat Iran de uitschakeling van generaal Qassem Soleimani militair zou vergelden. Teheran zwoor wraak. Toen Trump de Iraanse leiders waarschuwde dat hij zou reageren met een grootschalige aanval op Irans nucleaire installaties en militaire doelwitten, liet Teheran het bij een beperkte raketaanval op bases in Irak waar Amerikaanse militairen waren gestationeerd. Mede omdat er geen Amerikaanse soldaten werden gedood, beantwoordde Trump deze aanval niet. 

Zwaarste bom

Zowel Amerika als Israël beschikken over genoeg militaire mogelijkheden om Natanz en andere nucleaire installaties in de as te leggen om te voorkomen dat Iran een kernmacht wordt. Trump gaf begin 2017, slechts drie maanden na zijn aantreden, een belangrijk signaal af aan Iran door Amerika’s zwaarste bom in te zetten in Afghanistan. Deze bijna 14.000 kilo zware MOAB is de enige conventionele bom van het Westen die Fordow, een andere belangrijke Iraanse uraniumfabriek, kan vernietigen. Deze nucleaire installatie is gebouwd diep in een berg. 

Israël, dat beschikt over geavanceerde Amerikaanse raketten en bommen, dreigt al jaren Natanz en Fordow te vernietigen. De Israëlische luchtmacht zou wel zo’n vierduizend kilometer moeten afleggen, via Jordanië, Syrië en Irak, om zo’n gewaagde aanval uit te voeren. In 1981, toen Israëlische F-15’s en F-16’s een Iraakse kerncentrale bij Bagdad bombardeerden, liet Jeruzalem zien dat het zo’n militaire operatie ver buiten de landsgrenzen kan uitvoeren.

De Israëlische mogelijkheden zijn ook flink vergroot omdat het sinds enkele jaren beschikt over Amerika’s modernste gevechtsjager, de F-35. Met dit stealthtoestel is de Israëlische luchtmacht beter in staat om de Iraanse luchtverdediging te ontwijken. Israël beschikt echter niet over de MOAB, die als bijnaam de ‘moeder aller bommen’ heeft, om Fordow uit te schakelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden