Nieuws Verenigde Staten

Trump: Justitie moet onderzoek instellen tegen New York Times

President Trump heeft het ministerie van Justitie opgeroepen een onderzoek tegen de New York Times in te stellen na de publicatie van een ingezonden stuk. Daarin schrijft een hoge functionaris dat Trump ‘ongeschikt’ is voor zijn functie. Volgens de anonieme auteur is er binnen de regering een soort verzetsgroep die Amerika probeert te beschermen tegen Trumps ‘ergste impulsen’.

President Trump tijdens een bijeenkomst in Montana. Foto AP

Volgens Trump overweegt de regering stappen te ondernemen tegen de krant, die hij doorgaans omschrijft als de ‘falende New York Times’. ‘We zullen zien. Daar kijken we nu naar’, zei hij tegen verslaggevers aan boord van het presidentiële toestel. Volgens hem moet minister van Justitie Jeff Sessions onderzoeken wie er achter de geruchtmakende brief zit ‘omdat ik echt denk dat de nationale veiligheid in het geding is’.

Eerder had Trump de anonieme auteur al van ‘verraad’ beschuldigd en geëist dat de New York Times hem zou aangeven bij de autoriteiten. ‘Het is heel oneerlijk tegenover ons land en tegenover de miljoenen mensen die echt voor ons hebben gestemd’, klaagde Trump.

Trump suggereerde ook dat de New York Times de positie van de auteur, die wordt omschreven als een hoge regeringsfunctionaris, heeft overdreven. Volgens Trump zou het een gewone ambtenaar kunnen zijn. ‘Mogelijk is het geen conservatief. Het kan een vertegenwoordiger van de ‘deep state’ zijn die er al een hele tijd zit.’ Trump klaagt al lang dat hij wordt tegengewerkt door wat hij de ‘deep state’ noemt, de gevestigde machten in het overheidsapparaat en de veiligheidsdiensten.

Lodestar

Sinds de publicatie van de brief wordt er in Washington koortsachtig gezocht naar de schuldige. Eén voor één verzekeren naaste medewerkers van Trump en leden van zijn kabinet dat zij het in ieder geval niet waren. Zelfs vicepresident Mike Pence werd verdacht omdat senator McCain in het stuk een ‘lodestar’ (een baken) wordt genoemd en had Pence dat tamelijk zeldzame woord niet vaker gebruikt? Absurd, verzekerde Pence.

Trump wil de auteur vervolgen. Desondanks is het volgens deskundigen de vraag of de ‘verzetsheld’ wel iets strafbaars heeft gedaan. Als het, zoals Trump suggereert, om landverraad gaat, zou de functionaris iets moeten hebben gedaan voor een vijandige buitenlandse macht. Daar is geen enkele aanwijzing voor. Wel heeft hij mogelijk opdrachten van de president genegeerd, maar daarop staat slechts ontslag als straf.

Met het dreigement de New York Times aan te pakken begeeft Trump zich helemaal op glad ijs. Het Hooggerechtshof bepaalde in 1971 dat de krant op grond van de persvrijheid het recht had de Pentagon Papers te publiceren, ook al ging het daarbij om vertrouwelijke overheidsdocumenten.

Kritiek Obama

Voormalig president Obama leverde vrijdag felle kritiek op de pogingen van Trump het ministerie van Justitie voor politieke doeleinden te gebruiken. Daarmee doelde hij op een tweet waarin Trump minister Sessions verweet dat hij vlak voor de Congresverkiezingen twee populaire Republikeinse Congresleden had aangepakt, de een wegens misbruik van campagnefondsen, de ander wegens handel met voorkennis.

Trump hekelt Sessions ook geregeld omdat deze geen onderzoek instelt tegen Hillary Clinton en andere politieke vijanden van de president. ‘Het zou geen partijkwestie moeten zijn dat we  geen druk mogen uitoefenen op de minister van Justitie of de FBI om het strafrechtsysteem te gebruiken als een knuppel om onze politieke tegenstanders te bestraffen’, zei Obama in een toespraak voor de Universiteit van Illinois.

Het was voor het eerst dat Obama Trump in het openbaar met naam en toenaam aanviel.  Hij verweet Trump dat hij de verdeeldheid en onvrede aanwakkert die andere politici hebben gezaaid. In een toespeling op Trumps lauwe reactie op het geweld van neonazi’s en blanke racisten in Charlottesville vorig jaar zei Obama: ‘Wij zijn Amerikanen. Wij moeten ons verzetten tegen bullebakken, niet achter hen aan lopen... Hoe moeilijk kan het zijn om te zeggen dat nazi’s slecht zijn?’

Obama riep zijn gehoor op bij de Congresverkiezingen in november te gaan stemmen omdat ‘de democratie op het spel staat’. ‘Over twee maanden hebben we de kans om weer een beetje gezond verstand terug te brengen in de politiek. Er is maar één rem op machtsmisbruik en dat zijn jullie en jullie stem.’ 

Dit schreven we eerder over de Trumpbrief

Wat er in de anonieme brief vanuit het Witte Huis aan The New York Times staat - en wat het betekent.

Er zijn miskende helden in het Witte Huis, aldus een van die helden zelf, donderdag in een anoniem opiniestuk in The New York Times. Ze vormen ‘het stille verzet’ tegen de regering-Trump. Maar wil dat stille verzet tegen Trump het land, of vooral zichzelf redden?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.