NieuwsVerkiezingen VS

Trump houdt zich in eerste debat aan geen enkele afspraak en ontregelt voortdurend

Het debat tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn uitdager Joe Biden is dinsdag uitgemond in een chaos. Trump gaf wel een duidelijke boodschap af over de Amerikaanse verkiezingen: ‘Dit gaat niet goed eindigen.’

Beeld AFP

Inhoudelijk zal het debat kiezers niet veel wijzer hebben gemaakt, omdat er geen sprake was van een debat. Trump kwam met veel kreten uit zijn campagnerally’s en andere stokpaardjes – bosbranden door kreupelhout, belastingen – waarvan er veel door factcheckers al vaker als onwaar of overdreven zijn bestempeld. 

Biden kwam lastig tot een helder verweer, omdat hij voortdurend door Trump werd ontregeld en  struikelde over de zinnen die hij gerepeteerd moet hebben. ‘Let me shake you down for a minute, Joe’, zei Trump op een bepaald punt. Biden stond met zijn mond open. Al met al was het een asymmetrisch gevecht tussen een bokser van de oude stempel en een kooivechter die geen regels kent.

Aanvankelijk probeerde Biden de constante stroom opmerkingen van zijn tegenstander met schamper lachen te pareren of door zich direct via de camera tot de kiezer te richten. Maar hij werd steeds geïrriteerder. ‘Man, houd toch eens je mond’, zei hij op een gegeven moment en noemde Trump ‘Poetins puppy’. Verder wees hij erop dat Trumps eigen woordvoerder heeft gezegd dat de president is gebaat bij chaos en geweld en beklaagde zich bij debatleider Chris Wallace: ‘Het is moeilijk om iets te kunnen zeggen met deze clown erbij.’

Overdonderd

Maar ook Wallace, een gerespecteerde journalist van Fox News, werd meegesleurd in de malaise. Hij leek overdonderd door een president die zich niet aan de afgesproken debatregels hield. Van tevoren was bijvoorbeeld overeengekomen dat de kandidaten om en om twee minuten spreektijd zouden krijgen, waarna er ruimte zou zijn voor open debat. Trump echter, interrumpeerde zowel Biden als de vragensteller voortdurend. 

Wallace probeerde Trump diverse keren tot de orde te roepen: ‘Het land is beter gediend als jullie elkaar laten uitspreken, er moeten echt minder interrupties komen.’ Trump deed vervolgens wat hij zo vaak doet: als hij ergens mee weg kan komen, lapt hij – de zelfbenoemde law and order kandidaat – de normen en regels aan zijn laars.

Door geen enkel respect te tonen, noch voor zijn tegenstander, noch voor de neutrale autoriteit die de strijd in goede banen moest leiden, vergrootte Trump de wij-zij spanningen in het land. De president benadrukte dat nog eens door te weigeren afstand te nemen van de rechtse milities die de afgelopen maanden geweld hebben gebruikt tegen linkse activisten, toen Wallace hem daartoe gelegenheid bood.

‘Bent u vanavond bereid witte racisten en milities te veroordelen en te zeggen dat zij zich afzijding moeten houden en niet moeten bijdragen aan het geweld in de steden, zoals we hebben gezien in Kenosha en in Portland?’, vroeg de debatleider.

Natuurlijk, zei Trump, dat wil ik wel doen. Om er snel aan toe te voegen: ‘Bijna alles wat ik zie komt van links niet van rechts.’ Die uitspraak is in strijd met de stelling van zijn eigen FBI-directeur, die verklaarde dat de meeste binnenlandse terrorristische dreiging van rechts komt. Trump voegde daarop nog toe: ‘Ik wil alles doen, ik wil vrede zien.’

Biden probeerde ertussen te komen en drong erop aan dat Trump de groepen expliciet zou veroordelen: ‘Zeg het. Doe het. Zeg het.’ Maar de president ontweek Bidens interruptie met een tegenvraag aan Wallace: ‘Hoe wil je ze noemen? Geef me een naam. Geef me een naam. Wie wil je dat ik veroordeel?’

Wallace: ‘Witte racisten en rechtse milities.’

Trump reageerde: ‘Proud Boys – trek je terug en sta paraat. Maar ik zal je vertellen, iemand moet iets doen aan antifa en links want dit is geen probleem van rechts, dit is een probleem van links’.

Daarmee leek hij de rechtse knokploeg eerder een bevel te geven dan te veroordelen.

Tegen het eind van het ‘debat’ zei Trump dat de verkiezingen ‘niet op een goede manier gaan eindigen’. Volgens hem zijn de stembiljetten die ongevraagd naar mensen worden gestuurd, per definitie verdacht. Zijn verwachting is dat het Hooggerechtshof, waarin hij voor de verkiezingen nog een nieuwe conservatieve rechter wil benoemen, een rol kan spelen bij het ongeldig verklaren van die stemmen.

Het was een ‘interessante avond’ geweest, zei Wallace aan het einde. Some weird shit, zou George W. Bush zeggen.

Dit zeiden de kandidaten over andere grote beleidsvraagstukken:

Biden zei dat zijn klimaatplan géén Green New Deal is (ook al lijkt het erop), wat hem op sociale media door de Sanders-vleugel van de Democraten niet in dank werd afgenomen.

Trump zei dat er binnen enkele weken een coronavaccin is, waarmee hij opnieuw zijn volksgezondheidsinstituut CDC afviel, dat ‘politiek gestuurd wordt’.

Biden probeerde, op Trumps beschuldiging dat hij een socialistische gezondheidszorg zou voorstaan, zich te distantiëren van de linkervleugel: ‘Ik ben de partij.’

Trump beweerde dat hij wel degelijk een opvolger van Obamacare heeft, ook al heeft hij dat nog nooit laten zien.

Hieronder een compilatie van een aantal van de opmerkelijkste momenten uit het debat: 

En mocht u het hele debat terug willen zien: dat kan hier:

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden