Trump heeft nog wel een idee om de staatskas te spekken: Amerikaanse olie verkopen

Naast forse bezuinigingen op de armenzorg en andere overheidsuitgaven heeft Donald Trump nog een idee opgevat om zijn belastingverlagingen en defensie-uitgaven te financieren: de verkoop van olie.

Donald Trump tekent een presidentieel besluit waarmee hij boringen naar olie en gas uitbreidt, 28 april 2017. Beeld epa

Volgens zijn dinsdag ingediende begrotingsvoorstel wil de Amerikaanse president de helft van de nationale strategische oliereserve van de hand doen. Ook zouden extra inkomsten van nieuwe boringen, onder meer in beschermd gebied in Alaska en in de Noordelijke IJszee, de schatkist moeten spekken.

Trump vindt dat de overheid zich niet moet bemoeien met de oliemarkt. Het plan zou in tien jaar 16 miljard dollar moeten opleveren.

Overheid als ordehandhaver

Daarmee is het een bijna symbolisch onderdeel van de Trump-begroting, getiteld A New Foundation For American Greatness, die een consequent laissez-faire ademt. Ofwel: weg met de overheid. De enige rol die resteert voor deze gedroomde nachtwakersstaat is die van ordehandhaver. Voor Trumps Amerika betekent dat een eerste investering in een muur langs de grens met Mexico en een uitbreiding van het leger (tien procent erbij).

'Met deze getallen zet de president zijn beleidsbeloften op papier', zei begrotingsadviseur Mick Mulvaney dinsdag. Ook in een mailtje aan aanhangers benadrukte Trump de ingeloste beloften, waaronder bezuinigingen op Planned Parenthood (voor hulp bij zwangerschap, zoals abortus) en belastingverlaging.

Wat Trump in dat mailtje niet noemde was de voorgenomen bezuiniging op Medicaid, het uit 1965 stammende overheidsprogramma dat nu 70 miljoen Amerikaanse armen steunt. Trump wil er de komende tien jaar 800 miljard (een kwart) minder aan uitgeven. Tijdens zijn verkiezingscampagne hekelde Trump de Republikeinen nog die op deze armenzorg wilden korten.

Minder groot sociaal vangnet

Ook wil Trump 192 miljard dollar korten op voedselbonnen en een paar honderd miljard op andere bijstand, waaronder hulp aan gehandicapten en studiebeurzen voor minder draagkrachtigen. Het sociale vangnet wordt daarmee veel grofmaziger gemaakt: er zullen minder mensen worden opgevangen.

Mulvaney, een voormalig voorman van de oerconservatieve Freedom Caucus in het parlement, zei naar de begroting te kijken met de ogen van de belastingbetaler, niet met de ogen van de ontvanger. 'We meten compassie niet meer af aan het aantal mensen dat van deze programma's gebruik maakt, maar aan het aantal mensen dat we van de programma's af helpen.'

Een uitzondering op de uitkleding van de verzorgingstaat is een postje van 19 miljard dollar voor zes weken zwangerschapsverlof, een droom van Trumps dochter Ivanka. Critici vinden dat echter een doekje voor het bloeden, omdat tegelijkertijd de pre- en postnatale zorg wordt uitgekleed.

Prijsstijgingen dempen

De begroting is sluitend - een belangrijke voorwaarde om hem met een gewone meerderheid, en dus zonder steun van de Democraten, door het Congres te krijgen. Maar daarvoor heeft het team rond Trump wel alles uit de kast moeten halen. Een belangrijke hulp is de 3 procent economische groei die Trumps rekenaars jaarlijks voorzien voor de komende tien jaar. Daarmee zouden belastingverlagingen zich deels moeten terugverdienen. De 3 procent is hoger dan economen verwachten. Bovendien werkt dit fiscale perpetuüm mobile volgens economen nooit zo goed, omdat een groot deel van de belastingverlaging de rijken ten goede komt die dat geld niet gebruiken om meer te gaan consumeren.

Een ander hulpmiddel om de staatsschuld terug te brengen is dus de voorgenomen verkoop van de halve strategische olievoorraad, nu 688 miljoen vaten, opgeslagen in zoutcavernes in Louisiana en Texas. De reserve is in de jaren zeventig na de eerste oliecrisis bedacht om haperende importen op te vangen. Nu Amerika minder afhankelijk is van buitenlandse olie, is die functie achterhaald.

Wel kan de voorraad worden gebruikt om prijsstijgingen te dempen, door de olietoevoer tijdelijk te vergroten. Vrije-marktdenkers zoals de Heritage Foundation, die duidelijk een stempel hebben gedrukt op Trumps begroting, vinden dat echter geen taak van de overheid.

Hoeveel de olieverkoop bijdraagt aan het terugdringen van de overheidsschuld hangt af van de prijs van een vat olie. Die prijs daalde dinsdag meteen, na aankondiging van het plan.

In hoeverre Trumps begrotingsvoorstel het haalt, is nu afhankelijk van de Republikeinen in het Congres. Een eerder voorstel voor het huidige begrotingsjaar werd bijna volledig genegeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden