Trump hapt niet na harde persoonlijke aanvallen van Clinton

Een in het defensief gedrongen Hillary Clinton probeert Donald Trumps karakter weer tot inzet van de strijd te maken. In nieuwe aanvalsvideo's in cruciale staten wordt Trump hard aangevallen op zijn 'seksisme'. Clinton probeerde hem ook te provoceren door te verschijnen met ex-Miss Universe Alicia Machado, de vrouw die Trumps campagne korte tijd in een crisis stortte.

Clinton dinsdag in Dade City in Florida met Alicia Machado.Beeld Reuters

De Republikein liet zich, tot tevredenheid van zijn campagneleiding, dit keer niet in de val lokken door Clinton. Op campagne in Pennsylvania hield hij zich gedisciplineerd aan zijn toespraak en bekritiseerde hij Clinton vanwege haar e-mailschandaal en het FBI-onderzoek. Ook op Twitter liet hij zich niet verleiden tot een ruzie met Machado.

Met de aanval op zijn karakter en het weer opvoeren van de voormalige Miss Universe, die ooit door Trump werd aangevallen vanwege haar gewicht, probeert Clinton ook meer vrouwelijke kiezers voor zich te winnen in de laatste dagen van de strijd. De eerste keer dat Clinton Machado opvoerde, tijdens het eerste presidentiële debat in september, raakte Trumps campagne in een vrije val. Zijn kritiek op haar, onder andere met tweets midden in de nacht, versterkte het beeld bij veel vrouwen dat de miljardair vrouwonvriendelijk en seksistisch is.

'Hij heeft veel tijd besteed aan het beledigen en onderuit halen van vrouwen', aldus Clinton in Dade City in Florida waar ze werd geïntroduceerd door Machado. 'Hij denkt dat hij zichzelf groot maakt door vrouwen te kleineren.' Trump was mede-organisator van de Miss Universe-verkiezing toen hij de latina in 1996, zo beweert Machado, uitmaakte voor 'Miss Piggy' en 'Miss Housekeeping'. 'Hij denkt dat hij alles kan zeggen en ermee kan wegkomen', aldus de genaturaliseerde Venezolaanse.

Met nog zes dagen te gaan, vecht Clinton op twee fronten. Zij en haar campagne vallen elke dag FBI-directeur James Comey aan om kiezers te overtuigen dat de 'hervatting' van het onderzoek naar haar e-mailschandaal niets zal opleveren. 'Er is helemaal niets te vinden', aldus Clinton op een bijeenkomst in Florida, de belangrijkste swing state.

Tegelijk probeert ze haar terugval in de peilingen te stoppen door Trumps karakter weer tot inzet van de verkiezingen te maken. Clinton is nog altijd de grote favoriet volgende week, maar ze neemt het zekere voor het onzekere. Haar boodschap: vergeet dat FBI-gedoe, het gaat in de komende dagen niet om mij maar om Trumps geschiktheid, karakter en verleden. Haast is geboden voor Clinton om de kiezers hiervan te overtuigen: elke dag stemmen tienduizenden Amerikanen in 'early voting'. Tot woensdag waren al 27 miljoen stemmen uitgebracht.

Defensief

De opmerkelijke situatie doet zich nu voor dat Trump volop over beleidszaken praat en 'politiek dier' Clinton het op de man speelt. De omslag in Clintons verhaal laat zien hoe de FBI-interventie haar campagne in het defensief heeft gedrongen. Voor vrijdag leek ze af te koersen op een grote overwinning. Clinton besteedde haar kostbare tijd zelfs om campagne te voeren voor partijgenoten in het Congres.

'Ze voert nu campagne tegen de FBI, niet tegen Donald Trump', sneerde oud-burgemeester Rudy Giuliani van New York dinsdag vlak voor een optreden van Trump in de belangrijke staat Pennsylvania. Het is een riskante strategie van Clinton. Want de belangrijkste politieman van het land aanvallen, Comey, wordt door veel kiezers niet gewaardeerd.

Trump laat zich niet, vooralsnog althans, provoceren door Clinton. Behalve op het FBI-onderzoek, viel hij Clinton dinsdag aan op haar steun aan president Obama's omstreden gezondheidsplan Obamacare. De Republikeinen hopen dat de vorige week aangekondigde forse verhoging van de nieuwe premies Clinton kiezers gaat kosten. 'Als we winnen gaan we Obamacare intrekken', beloofde hij.

De nervositeit is toegenomen in het Clinton-kamp na de FBI-ingreep en de slechte peilingen. In de ABC/ Washington Post-peiling nam Trump dinsdag voor het eerst in maanden weer de leiding: 46 procent tegen 45 procent voor Clinton. Op woensdag stond het tweetal gelijk. Ook in Georgia en Arizona, Republikeinse staten waar de Democraat aan kracht won, waren er gunstige peilingen voor de miljardair. 'Als dit niet lukt', waarschuwde Clinton in Florida voor de mogelijkheid dat ze niet wint.

Clinton dinsdag in Fort Lauderdale. Haar strategie is er duidelijk op gericht om Trump weer te verleiden tot omstreden uitspraken over onder andere vrouwen.Beeld AFP

Trump-land

Lees ook deze verhalen van onze Volkskrant-verslaggevers in de VS: Bert Lanting vanuit Arizona over de muur bij Nogales om immigranten tegen te houden en Robert van de Griend bericht dagelijks vanuit Washington, Pennsylvania - midden in Trump-land.

Aanvalsvideo's

Clintons harde persoonlijke aanvallen laten zien dat ze niet met een positieve boodschap de campagne zal afsluiten, zoals ze van plan was. In de staten waar nog om wordt gevochten, de 'battleground states', worden nu kostbare aanvalsvideo's gelanceerd waarin vooral vrouwen wordt gewezen op Trumps 'seksistische' uitspraken. Op maandag was een Clinton-video te zien bedoeld om in te spelen op de angst voor een kernoorlog onder president Trump.

Een soortgelijke video gebruikte president Lyndon Baines Johnson in 1964 tegen de oerconservatieve Barry Goldwater. Te zien was hoe een kind blaadjes van een madeliefje plukt waarna de paddestoelwolk van een atoombom is te zien. Clinton gebruikt in haar filmpje hetzelfde meisje, inmiddels een vrouw van in de vijftig, om te waarschuwen voor een nucleair Armageddon als Trump wint.

Trump op zijn beurt voert de druk op door te verschijnen in staten die Clinton tot vrijdag veilig op zak had, zoals Michigan en Wisconsin in het industriële mid-Westen. Dit is ongehoord in de laatste dagen van de verkiezingen. Mogelijk laten peilingen van zijn campagne zien dat hij na de FBI-interventie een kans maakt in deze staten. Trump heeft, naast de battleground-staten, een Democratische staat nodig om te winnen. Clinton heeft veel meer mogelijkheden om aan 270 kiesmannen te komen in het Electoral College dat de president kiest.

Kansen vergroten

Door ook campagne te voeren in het mid-Westen, probeert de Republikein zijn kansen op dinsdag duidelijk te vergroten. Ook wordt een beroep gedaan op de Republikeinen om massaal te gaan stemmen, in het bijzonder de aanhangers die niet van plan waren om op Trump te gaan stemmen. 'Het is tijd om weer terug te komen en Donald Trump te kiezen', aldus zijn running mate Mike Pence.

Schijnbaar duiden de interne peilingen van Trump inderdaad op een verschuiving in sommige staten, want Clinton voert vrijdag campagne in Michigan. 'We kunnen niets voor lief nemen', waarschuwde haar vicepresidentskandidaat Tim Kaine. 'Al deze peilingen kunnen het verkeerd hebben.'

Ook zet Clinton een batterij prominente aanhangers in om kiezers over te halen haar de komende dagen niet in de steek te laten. President Obama zal campagne voeren in de twee belangrijkste swing states, Ohio en Florida. Ook worden vicepresident Joe Biden, Bernie Sanders en Bill en Chelsea Clinton ingezet in de cruciale staten. Tekenend voor Trumps geïsoleerde positie is dat hij het alleen moet doen met zijn running mate en Giuliani. In Wisconsin ontbrak vandaag aan zijn zijde de Republikeinse meerderheidsleider Paul Ryan, de belangrijkste politicus uit de staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden