Trump gaat Super Tuesday in met megavoorsprong

Donald Trump gaat vandaag de belangrijkste verkiezingsdag tot nu toe, Super Tuesday, in met een megavoorsprong. De miljardair is de favoriet van 49 procent van de Republikeinen, zo blijkt uit een nieuwe peiling. Dit is meer dan al zijn tegenstanders bij elkaar. Verwacht wordt dat Trump vandaag eindigt met zo'n 350 gedelegeerden, 30 procent van wat hij nodig heeft voor de nominatie.

Stieven Ramdharie
Donald Trump maandag in Valdosta, Georgia bij de afsluiting van zijn Super Tuesday-campagne. Beeld AFP
Donald Trump maandag in Valdosta, Georgia bij de afsluiting van zijn Super Tuesday-campagne.Beeld AFP

De landelijke peiling, van CNN/ORC, toont aan dat meer en meer Republikeinse kiezers een zege van Trump als onafwendbaar beschouwen. Nog niet eerder had hij landelijk namelijk zo'n enorme voorsprong van 33 procent op zijn tegenstanders.

Een beter begin van Super Tuesday, de voorverkiezingen in 11 staten, had de zakenman zich niet kunnen wensen. Voor de Republikeinse partijtop, die steeds meer de hoop had gevestigd op senator Marco Rubio, betekent dit dat het rampscenario zich razendsnel voltrekt, nog voor de race écht goed is begonnen. Trump wint door zijn eerdere overwinningen steeds meer aan kracht en lijkt nauwelijks meer te stoppen.

Rubio geniet de voorkeur van slechts 16 procent van de Republikeinen en de conservatieve senator Ted Cruz 15 procent. De peiling laat zien dat de harde aanvallen van het tweetal op Trump de afgelopen dagen geen effect hebben gehad. Ook blijkt dat de miljardair ervan profiteert als tegenstanders de strijd opgeven, zoals Jeb Bush vorige maand. Verontrustend voor het partij-establishment is ook dat Trump steeds meer nieuwe kiezers aanboort, zoals Republikeinen met een hogere opleiding.

'Bedankt Amerika', liet Trump dan ook weten. Hij sloot zijn campagne maandag af met bijeenkomsten in Georgia (16 duizend bezoekers) en in Virginia waar zo'n 15 duizend aanhangers op af kwamen. 'Komt u uit Mexico?', sarde hij een van de demonstranten die in Virginia protesteerden tegen zijn kandidatuur.

null Beeld VK-graphics
Beeld VK-graphics

Noodklok

De ongekende voorsprong van Trump komt op een moment dat steeds meer Republikeinse leiders openlijk de noodklok luiden over een mogelijke overwinning van de omstreden zakenman. Al dagen waarschuwen Republikeinen, in de aanloop naar Super Tuesday, voor een splitsing in de partijgelederen als Trump slaagt in zijn 'vijandige overname' van de partij.

Zo kondigde senator Ben Sasse aan dat hij niet op Trump zal stemmen in november als de miljardair de Republikeinse kandidaat wordt. 'Een kandidaat die opschept wat hij zal doen als hij aan de macht is en die weigert afstand te nemen van de KKK, kan geen conservatieve beweging in Amerika leiden', aldus Sasse in een open brief aan Trumps aanhangers. 'Ik zal op zoek gaan naar een onafhankelijke kandidaat.' Dit geluid is ongehoord omdat beide partijen zich doorgaans eensgezind achter hun kandidaat stellen als de nominatiestrijd achter de rug is.

Sasse verwees naar de kritiek op Trump dat de miljardair de afgelopen dagen niet goed afstand heeft genomen van de steun die een voormalige leider van de racistische KKK voor hem uitsprak. Rubio was er maandag als de kippen bij om te benadrukken dat deze kwestie duidelijk aantoont dat Trump in november 'onverkiesbaar is' in een gevecht met de Democraten.

Marco Rubio en gouverneur Nikki Haley van South Carolina maandag in Georgia. Haley wordt genoemd als vicepresidentskandidaat, mocht Rubio de nominatie winnen. Maar de kans daarop wordt met de dag kleiner. Vandaag kunnen 595, van de 1.237 die nodig zijn voor de nominatie, worden gewonnen in 11 staten. Beeld EPA
Marco Rubio en gouverneur Nikki Haley van South Carolina maandag in Georgia. Haley wordt genoemd als vicepresidentskandidaat, mocht Rubio de nominatie winnen. Maar de kans daarop wordt met de dag kleiner. Vandaag kunnen 595, van de 1.237 die nodig zijn voor de nominatie, worden gewonnen in 11 staten.Beeld EPA

Schandalen

Rubio en Cruz hopen dat de KKK-kwestie vandaag op Super Tuesday Trump grote schade zal berokkenen. Maar de kans daarop lijkt niet groot, vooral omdat de zakenman de afgelopen acht maanden grotere stormen heeft overleefd.

Trump lijkt steeds meer op de president die hij zo bewondert, Ronald Reagan. Ook Reagan had volgens zijn critici een 'Teflon-laag', genoemd naar de beschermlaag in pannen, waardoor schandalen en blunders moeiteloos van hem afgleden.

Als vannacht de rook is opgetrokken en de uitslag in alle Super Tuesday-staten bekend is, zal de Republikeinse partijtop met nog meer koppijn naar bed gaan. Wanneer Trump wint in alle staten waarin hij nu ruimschoots aan kop gaat, zal hij volgens diverse berekeningen uitkomen op 348 van de 1.237 gedelegeerden die nodig zijn voor de nominatie. Zelfs als Cruz inderdaad de hoofdprijs Texas in de wacht sleept, waar 155 gedelegeerden op het spel staan, en Rubio onverwacht goed presteert, eindigt Trump de avond met 337 gedelegeerden. Tegen 185 voor Cruz en 180 voor Rubio.

Senator Ted Cruz sloot maandag zijn Super Tuesday-campagne af in Dallas, Texas. Cruz is de favoriet in Texas. Maar in de meeste zuidelijke staten, waar hij hoopte goed te scoren, gaat Donald Trump aan kop in de peilingen. Beeld AFP
Senator Ted Cruz sloot maandag zijn Super Tuesday-campagne af in Dallas, Texas. Cruz is de favoriet in Texas. Maar in de meeste zuidelijke staten, waar hij hoopte goed te scoren, gaat Donald Trump aan kop in de peilingen.Beeld AFP

Pessimisten

Trump kan dan, met nog meer momentum, afstevenen op de hoofdprijzen van 15 maart: Florida en Ohio waar de winnaar alle 165 gedelegeerden wint. In dit scenario kan Trump rond 13 mei de nominatie op zak hebben.

Een van de grootste pessimisten die maandenlang niet geloofde dat Trump zó ver zou komen, laat staan dat hij de nominatie zou kunnen winnen, was statisticus Nate Silver van de website FiveThirtyEight.

Silver, die de presidentsverkiezingen van 2008 en 2012 akelig nauwkerig voorspelde, en zijn collega's berekenden voor dat Rublo en Cruz ook een hele goede kans hadden om de benodigde 1.237 gedelegeerden binnen te halen. De laatste keer dat FiveThirtyEight dat deed, was in januari. Maar wie deze berekeningen nu bekijkt, na vier voorverkiezingen, ziet dat ze al lang weer achterhaald zijn. Ten gunste van Trump.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden