Trump gaat op reis door Azië: hoe gaat China Trump ontvangen?

De Amerikaanse president Trump brengt begin november een bezoek aan Japan, Zuid-Korea, Vietnam en China. Dat heeft het Witte Huis laten weten. De nadruk zal zeer waarschijnlijk komen te liggen op de spanningen rond Noord-Korea. Trump probeert Peking te dwingen zijn invloed aan te wenden op Pyongyang, maar China laat zich niet dwingen.

President Donald Trump (links) en ambtsgenoot Xi Jinping (rechts) tijdens het bezoek van de Chinese president aan Mar-a-Lago in april Beeld afp

Al dat oefenen met eetstokjes was niet voor niets. Op een foto van zijn baanbrekende staatsbezoek aan de Volksrepubliek China klemt Richard Nixon triomfantelijk een cashewnootje tussen de stokjes. Hij kreeg er vast complimentjes over. Of het nu een toerist uit Appelscha is of een Amerikaanse president, het spelletje 'kijken of de buitenlander met stokjes overweg kan' is net zo onlosmakelijk aan China verbonden als een bezoek aan de Grote Muur.

Dat wordt de klassieke foto tijdens het staatsbezoek van Donald Trump aan China: Trump op de Muur. Of de Donald onder de keizerlijk goudgele daken van de Verboden Stad. Het wordt spannend of er genoeg tijd is. De tijden van lange staatsbezoeken zijn vervlogen: besteedde Nixon in 1972 zeven dagen aan China, anno 2017 doet een Amerikaanse president in een week half Azië. Begin november bezoekt Trump Japan, Zuid-Korea, Vietnam en China. Misschien plakt hij er nog een dagje Manilla aan vast.

Het wordt Trumps entree in een regio die van cruciaal belang is voor de Amerikaanse handelsbelangen en het veiligheidsbeleid. In China staat het meeste op het spel. Hij heeft zijn Chinese collega Xi Jinping dit jaar al twee keer ontmoet, dus er moet meer uitkomen dan 'een goede persoonlijke chemie' of 'een positieve sfeer'. Netelige kwesties schreeuwen om een oplossing. Zoals altijd suddert de dreiging van een handelsoorlog tussen de VS en China, maar dat is klein bier vergeleken bij het risico op een echte oorlog. Dat is dan gelijk een allesvernietigende kernoorlog op het Koreaans schiereiland - en verder, want Pyongyang schoot vandaag (vrijdag) weer een lange afstandsraket af, die het Amerikaanse eilandje Guam had kunnen bereiken als het projectiel in die richting zou zijn afgevuurd.

Nixon op de Chinese Muur. Beeld Byron E. Schumaker / U.S. National Archives and Records Administration

Explosieve veiligheidsvraagstuk

Trump probeert Peking te dwingen zijn invloed aan te wenden op Pyongyang, maar China laat zich niet dwingen. Peking komt al maanden met niets anders terug dan een oproep te onderhandelen. Het meest explosieve veiligheidsvraagstuk in de regio zit muurvast en ondertussen blijven de spanningen oplopen tot een bijna ondragelijk niveau.

Er zit goodwill in de timing van Trumps trip; hij wacht netjes tot Xi klaar is met het negentiende partijcongres. Als die belangrijke politieke bijeenkomst achter de rug is, heeft het Chinees leiderschap misschien ruimte in het hoofd om over een creatieve nieuwe aanpak van Pyongyang na te denken.

De Chinese ontvangstmachine past bij zelfbewuste types zoals Trump. Het protocol is zowel ego-strelend als intimiderend. De manier waarop de deur naar de vergaderzaal wordt opengedaan geeft een gast het gevoel de een-na belangrijkste persoon op aarde te zijn, die bij de allerbelangrijkste op bezoek mag. In elke reisgids staat dat ieder gebaar in Azie onuitgesproken bijbetekenissen heeft. China eert of beledigt Amerikaanse presidenten zonder woorden: Ronald Reagan mocht als eerste president in 1984 zijn eigen vliegtuig meenemen, een gunst die een succesvol bezoek inluidde. Het andere uiterste is het 'foutje' met de roltrap voor Barack Obama in 2016. Die was niet klaargezet, zodat Obama de Air Force One via de achteruitgang moest verlaten.

Altijd goed voor een rel zijn mensenrechten. George Bush senior wist de Chinezen te schofferen door een dissidente astronoom uit te nodigen bij zijn barbecue, die Chinese politie dan weer moesten weren. Bush junior mompelde in 2002 slechts binnensmonds iets over vrijheden: hij kwam steun voor de oorlog tegen terrorisme halen en hij was bang voor de Pekingse furie over het nieuwe Chinese regeringsvliegtuig. De Amerikanen hadden die Boeing 747 voor levering vol afluisterapparatuur gestopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.