Trump en Poetin bellen elkaar op met bedankjes; toch blijft relatie tussen de landen moeilijk

Trump en Poetin hebben elkaar de afgelopen dagen twee keer gebeld met bedankjes en complimenten. En dat terwijl de betrekkingen tussen hun landen stroef zijn. Toch werpen Poetins avances weinig vruchten af in het Witte Huis.

De handdruk van het afgelopen jaar van Poetin en Trump, in Hamburg tijdens de G20-top in juli.Beeld Carlos Barria/Reuters

De Verenigde Staten en Rusland lijken soms bijna terug in de dagen van de Koude Oorlog, maar tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Russische collega Vladimir Poetin gaat het er heel wat minder kil aan toe. De twee belden elkaar de afgelopen dagen twee keer om elkaar uitbundig te prijzen en bedanken. Toch lijkt er voorlopig geen dooi in de Russisch-Amerikaanse betrekkingen in zicht. In de nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie die Trump maandag in Washington onthulde, wordt Rusland een bedreiging voor de VS genoemd.

Verijdeling van aanslagen

Eerst belde Trump naar het Kremlin om Poetin te bedanken voor de lovende woorden die hij tijdens zijn jaarlijkse persconferentie overhad voor de 'sterke resultaten' van de Amerikaanse economie onder Trump. Precies waarop Trump graag hamert: sinds zijn aantreden groeit de Amerikaanse economie volgens hem als nooit te voren.

Zondag kreeg Trump Poetin opnieuw aan de lijn. Ditmaal was het Poetin die Trump belde om hem te bedanken voor een tip van de CIA waardoor de Russische geheime dienst FSB afgelopen week een reeks aanslagen kon verijdelen.

Agenten van de FSB pakten afgelopen week zeven mensen op die plannen hadden om in het weekeinde terreuraanslagen te plegen in Sint-Petersburg. Het zou gaan om aanhangers van terreurorganisatie Islamitische Staat. Eén van de doelwitten die zij op het oog hadden was de Kazan-kathedraal aan de Nevski-boulevard in het hart van de stad.

Uitwisseling van informatie

De FSB gaf later videobeelden vrij waarop te zien was hoe een van de arrestanten bekende dat hem gevraagd was om bommen gevuld met metalen scherven te vervaardigen. Bij een inval in een appartement in Sint-Petersburg trof de FSB explosieven, automatische wapens en extremistische geschriften aan. Eerder arresteerde de FSB in Moskou ook enkele mensen die plannen zouden hebben gehad voor zelfmoordaanslagen tijdens de jaarwisseling.

Het is onduidelijk hoe de CIA op het spoor is gekomen van de terreurcel in Sint-Petersburg. Maar zeker sinds de bomaanslag tijdens de marathon in Boston in 2013 door twee terroristen van Tsjetsjeense afkomst wisselen de FSB en de Amerikaanse inlichtingendiensten regelmatig informatie uit over mogelijke terreurcomplotten. De FSB had de FBI eerder gewaarschuwd voor een van de plegers van de aanslag, maar de Amerikanen konden destijds onvoldoende bewijs tegen hem vinden.

Gevangen in het web

Normaal geven de VS en Rusland weinig ruchtbaarheid aan hun samenwerking bij het bestrijden van terrorisme, maar kennelijk vond Poetin dit het goede moment om zijn Amerikaanse collega in het openbaar te prijzen. Volgens Poetin was de tip van de CIA een 'voorbeeld van de positieve dingen die zich kunnen voordoen als onze landen samenwerken'. Daarmee speelde Poetin handig in op Trumps gevoel dat het tijd is de betrekkingen met Rusland te verbeteren omdat de VS de Russen nodig hebben als bondgenoot in de strijd tegen het terrorisme.

Voorlopig zit Trump echter gevangen in het web van het onderzoek naar de banden tussen zijn campagnestaf en de Russen. Trump heeft die verdenkingen steeds afgedaan als laster, louter bedoeld om afbreuk te doen aan zijn 'historische' verkiezingszege. Toch durfde hij niet te tornen aan de sancties die president Obama op de valreep tegen Rusland afkondigde wegens het gestook in de Amerikaanse verkiezingen. Tot zijn ergernis timmerde het Congres hem later nog verder vast met een wet die bepaalt dat hij de sancties tegen Rusland alleen met toestemming van het Congres mag verzachten.

Argwaan

Poetin laat geen gelegenheid onbenut om Trumps frustraties aan te wakkeren. Hij schildert Trump af als een gijzelaar van een Congres dat wordt bevolkt door Koude-Oorlogsfanaten. En net als Trump doet hij de aantijgingen over samenwerking tussen de Trump-campagne en het Kremlin af als verzinsels waarmee Trumps vijanden diens legitimiteit als president proberen te ondermijnen.

Voorlopig werpen de avances van Poetin in de praktijk echter weinig vruchten af in het Witte Huis, waar Trumps nationale veiligheidadviseur Herbert McMaster en minister van Defensie James Mattis een diepe argwaan tegen Rusland koesteren.

Die blijkt ook uit de nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie die Trump maandag onthulde. Volgens het document is het tijd het beleid van de afgelopen twee decennia dat ervan uitging dat China en Rusland zich zouden ontwikkelen tot vertrouwenswaardige partners, te laten varen. 'Die verwachting is grotendeels onjuist gebleken', concludeert het document, dat doordrenkt is van de 'America First'-boodschap waarmee Trump de verkiezingen won. 'De rivaliteit tussen de grootmachten, die werd afgedaan als een fenomeen uit een voorbije eeuw, is teruggekeerd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden