Analyse Asielprocedure VS

Trump en de migrantenkinderen: vijf obstakels

Het immigratievraagstuk in de VS heeft nog altijd geen stabiele oplossing. De weg ernaartoe is bezaaid met hindernissen.

President Donald Trump. Foto Reuters

Donald Trump mag dan wel per presidentieel decreet een einde te hebben gemaakt aan de opsplitsing van grensoverschrijdende gezinnen, dat betekent niet dat het beleid weer terug bij af is. De zero-tolerance intenties zijn niet verdwenen, en de door de president gecreëerde problemen zijn nog niet opgelost. Welke obstakels liggen nog op zijn pad naar een stabielere situatie?

1. De speurtocht naar de weggevoerde kinderen

Woedend was een rechter in het Texaanse El Paso deze week, toen de Amerikaanse immigratiedienst niet bleek te kunnen zeggen waar het kind van een bij de grens opgepakte moeder was gebleven. ‘Wanneer ze je portemonnee afpakken bij de gevangenis dan geven ze je een ontvangstbewijs. Maar als ze je kind afpakken, geven ze niets? Geen enkel papiertje?’

De zeker 2300 kinderen die de afgelopen twee maanden zijn gescheiden van hun ouders zijn na een korte tussenstop in de kooien van de immigratiedienst verspreid over circa honderd opvanghuizen in zeventien staten in het land. Dat zijn bestaande tuchthuizen en kostscholen van vaak particuliere organisaties. De kinderen komen soms zonder aanvullende of met foutieve informatie aan (zoals de naam van hun ouders, of de plek waar ze zijn opgepakt). Ook wordt niet altijd vermeld dat de kinderen (die soms nog niet kunnen praten, of een vreemde taal spreken) van hun ouders gescheiden zijn, zodat er niet eens naar ouders wordt gezocht.

Moet je net de Amerikaanse bureaucratie hebben. Genadeloos, als het juist papiertje ontbreekt. Nog erger is dat in dit geval drie bureaucratieën moeten samenwerken: het ene ministerie arresteert de gezinnen, het andere zet de ouders vast, het derde huisvest de kinderen.

Dat maakt hereniging bijzonder moeilijk, zeker als de ouders al zijn gedeporteerd naar het land van herkomst. Het is een ‘compleet labyrinth’, zei een advocaat in Harlingen (Texas) donderdag tegen The Washington Post. Ze is al een paar weken op zoek naar meer dan twintig afgepakte kinderen, zei ze, maar had er nog niet één teruggevonden.

2. De rechter

Met zijn decreet probeert Trump terug te gaan naar de situatie onder president Barack Obama, ook geen zachte heelmeester aan de grens. Obama sloot asielzoekende gezinnen maandenlang op, totdat ze hun asielprocedure hadden doorlopen. In 2016 zette een rechter daar een streep doorheen: de gezinnen mochten voortaan niet langer dan twintig dagen worden vastgehouden. Zo maakte ze duidelijk dat de zogeheten Flores-afspraak uit 1997 (kinderen mogen maximaal twintig dagen worden vastgehouden) ook voor kinderen met ouders geldt. De regering-Obama gaf knarsetandend toe en moest asielzoekende gezinnen voortaan al dan niet met enkelband op vrije voeten stellen.

Trumps probeert nu de zaak te winnen die Obama verloor. Zijn ministerie van Justitie heeft donderdag de verantwoordelijke rechter, Dolly Gee in Los Angeles, gevraagd haar uitspraak te heroverwegen, vanwege de aanzuigende werking op migranten. ‘Het valt niet te ontkennen dat de beperking om gezinnen te detineren verband houdt met een groei in het aantal gezinnen dat illegaal de grens oversteekt. De rechtbank heeft de bevoegdheid en verantwoordelijkheid deze groeiende zorg weg te nemen door onmiddellijk gezinsdetentie mogelijk te maken.’

3. De opvang

Als Trump van de rechter gelijk krijgt moet hij duizenden gezinnen voor langere tijd gaan opsluiten. Daarom vroeg hij donderdag aan het Pentagon om op bestaande militaire bases in de grensstaten 20.000 bedden op te maken voor gedetineerde vluchtelingen. Het Pentagon heeft daarmee ingestemd. Onduidelijk is wie er precies in de kampen worden gehuisvest: gezinnen of alleen kinderen. Het is mogelijk dat er alleen solo-reizigers naartoe worden gestuurd, de zogeheten onbegeleide minderjarigen. Dan zouden de drie door Obama gebouwde locaties waar zij nu opgevangen/opgesloten worden, beschikbaar komen voor de detentie van ouders met kinderen.

4. Het Congres

Uiteindelijk, zo zei Trump bij het uitschrijven van zijn decreet, moet de oplossing komen van nieuwe immigratiewetten. Deze week probeerden zijn partijgenoten in het Huis van Afgevaardigden er twee voorstellen doorheen te krijgen, maar het eerste (het strengste plan) kreeg geen meerderheid, en het tweede werd wegens verregaande kansloosheid uitgesteld en vervolgens door Trump afbesteld. Opgewonden twitterde hij: ‘De Republikeinen moeten ophouden hun tijd te verdoen met Immigratie tot we meer Senatoren en Congresmannen/vrouwen hebben gekozen in November. De Democraten spelen alleen maar spelletjes, hebben geen zin iets te doen aan dit decennia oude probleem. We kunnen geweldige wetten doorvoeren na de Rode Golf [Republikeinse verkiezingsoverwinning]!’

5. Het Witte Huis

De regering-Trump schoof de schuld voor het kinderdrama de afgelopen week in vier verschillende schoenen. De Democraten hadden het gedaan, God had het gedaan, niemand had iets gedaan. Alleen Trumps anti-immigratieadviseur Stephen Miller, tevens bedenker van het inreisverbod voor moslims vorig jaar, erkende dat het Witte Huis verantwoordelijk was voor de zelfs volgens Trump wrede maatregel. Miller is een supertrol die progressief Amerika graag op stang jaagt met de chaotische invoering van snoeiharde maatregelen (‘constructieve controverse’, noemde hij dat onlangs in The Atlantic). Met zulke adviseurs in het Witte Huis is een stabiele oplossing van het immigratievraagstuk nog lang niet nabij. 

Opvangcentra voor kinderen in de VS.
Meer over