Trump en Clinton gelijk in peilingen: ongekend aan vooravond debat

Democraat heeft moeite om Obama-coalitie te winnen

Donald Trump en Hillary Clinton staan landelijk gelijk in de peilingen aan de vooravond van het eerste presidentiële debat. Uit nieuwe peilingen blijkt ook dat Trump het verschil in de cruciale staten blijft verkleinen. Zo ligt Pennsylvania, een van de drie 'swing states' die hij moet winnen, nu plotseling binnen zijn bereik. Trump zal vannacht vooral vrouwelijke kiezers voor zich moeten winnen.

Trump blijft het gat met Clinton in de cruciale staten verkleinen. Beeld AFP

Uit twee peilingen vlak voor het debat blijkt dat het verschil landelijk tussen de Republikein en de Democraat te verwaarlozen is. Vergeleken met vorige presidentsverkiezingen is dit ongekend in deze fase van de presidentsrace.

In een peiling van ABC en The Washington Post staat Clinton op 46 procent en Trump op 44 procent. Het verschil valt echter binnen de foutheidsmarge van 4,5 procent. Clinton stond in deze peiling in augustus en begin september nog riant voor met acht en vijf procent. Uit een andere peiling, van Morning Consult, blijkt het verschil nog kleiner te zijn. Trump gaat aan kop met 39 procent en Clinton volgt met 38 procent. Trump doet het goed omdat hij steeds meer Republikeinse kiezers, van wie hij een deel had afgeschrikt met zijn ideeën, voor zich weet te winnen.

Veel belangrijker zijn echter de opiniepeilingen in de veertien staten die zullen bepalen wie het Witte Huis wint, zoals bijvoorbeeld Pennsylvania.
Daar is het verschil nog maar drie procent: 44 procent voor Clinton en 41 procent voor Trump. Een waarschuwing voor Clinton, zo vlak voor het debat in New York, is dat ze snel terrein verliest in Pennsylvania. Trump heeft zijn zinnen gezet op deze staat, die doorgaans Democratisch stemt. Als hij Pennsylvania en de twee belangrijke swing states Ohio en Florida wint, maakt hij een goede kans op 8 november.

Een week geleden stond Clinton in deze peiling van Morning Call/Muhlenberg College nog negen procent voor. In feite is nu ook een nek-aan-nekrace gaande in Pennsylvania, dat twintig kiesmannen heeft van de 270 die nodig zijn om het presidentschap te winnen. De staat stemt al sinds 1992, toen Bill Clinton won, trouw op een Democraat. Trump dreigt dit nu te veranderen. Zijn economische boodschap heeft vooral aantrekkingskracht op laaggeschoolde blanke kiezers.

Als een van de twee kandidaten na vannacht het presidentschap wel kan vergeten, dan zal hun nederlaag een Nederlands tintje hebben. Het debat vindt plaats op de Hofstra Universiteit op Long Island. De universiteit werd opgericht door de miljonair William Sake Hofstra, zoon van een Fries echtpaar uit Franeker dat naar de VS emigreerde. Beeld AFP

Obama-coalitie

In Pennsylvania is het verschil nog maar drie procent: 44 procent voor Clinton en 41 procent voor Trump. Een week geleden stond Clinton in deze peiling van Morning Call/Muhlenberg College nog negen procent voor. In feite is nu ook een nek-aan-nekrace gaande in Pennsylvania, dat twintig kiesmannen heeft van de 270 die nodig zijn om het presidentschap te winnen.

De staat stemt al sinds 1992, toen Bill Clinton won, trouw op een Democraat. Trump dreigt dit nu te veranderen. Zijn economische boodschap heeft vooral aantrekkingskracht op laaggeschoolde blanke kiezers.

In Ohio en Florida wist de Republikein de afgelopen weken al in te lopen op Clinton. In beide staten staat hij nu zelfs licht voor. Deze drie staten zijn samen goed voor 67 kiesmannen, een kwart van het aantal dat nodig is om president te worden. Dit geeft aan waarom zo om ze wordt gevochten door het tweetal.

De verschuiving in Pennsylvania is geen goed nieuws voor Clinton, zo vlak voor het debat. Het bewijst opnieuw dat ze moeite heeft om de zogenaamde 'Obama Coalitie' voor zich te winnen: de jongeren, vrouwen, zwarten en latino's die aan de basis stonden van Barack Obama's twee overwinningen. Obama won Pennsylvania, Ohio en Florida zowel in 2008 als in 2012. Trump probeert deze staten te winnen onder andere door een beroep te doen op zwarte kiezers, die massaal Democratisch stemmen.

Een dag voor het debat, op zondag, probeerden Clinton en Trump zo presidentieel mogelijk over te komen. Ze spraken met premier Netanyahu van Israël in New York. De kiezers hebben meer vertrouwen in Clinton, zo blijkt uit de peilingen, als het gaat om de buitenlandse politiek. Trump daarentegen scoort beter op het terrein van de economie en terrorisme. Beeld Reuters

Zwarte kiezers

Omdat de presidentsverkiezing op een nek-aan-nekrace dreigt uit te lopen, kan de miljardair een deel van de zwarte stemmen goed gebruiken op 8 november. Met zijn beroep op het zwarte electoraat probeert Trump ook de blanke kiezers voor zich te winnen die niet enthousiast zijn over zijn kandidatuur. Hij hoopt zo te laten zien dat hij niet vooringenomen is en wel degelijk begaan is met de zwarte- en latino-Amerikanen.

Trump heeft nu met 53 procent de meerderheid van de blanke Amerikanen achter zich, zo blijkt uit de ABC/The Washington Post-peiling. Clinton komt op 37 procent. Maar vergeleken met vorige Republikeinse kandidaten, heeft de miljardair moeite om blanke Amerikanen met een hogere opleiding achter zich te krijgen. Laten zien dat hij niet behept is met vooroordelen, kan vannacht flink helpen.

Ook moet Trump in het debat een handreiking doen naar vrouwen én de kiezers die nog niet weten op wie ze zullen stemmen. Trump heeft last van de 'gender gap': 54 procent van de mannen steunt hem maar de vrouwen gaan voor Clinton: 55 procent.

Vrouwen maken een fors deel uit van de flinke groep 'twijfelaars' die er nog zijn. Zo'n twintig procent van de kiezers, zo'n 27 miljoen, is nog onbeslist. In 2012 was deze groep veel kleiner, 12 procent. Trump moet daarom in het debat rustig en redelijk overkomen. Schreeuwen en beledigen, zoals in de Republikeinse debatten, is uit den boze.

Mark McKinnon, een campagne-adviseur van George W. Bush en voormalig presidentskandidaat John McCain, betwijfelt of Trump dat wel kan. 'Hij kan zich een half uur inhouden, maar niet anderhalf uur', zei hij zondag in CNN's State of the Race. McKinnon adviseert Trump om Clinton niet aan te valen op de seksschandalen rond haar man, oud-president Bill Clinton. Dit kan alleen maar sympathie opwekken voor Clinton bij de vrouwelijke kiezers, meent hij. Trump heeft afgelopen week signalen afgegeven dat hij dit mogelijk gaat doen. McKinnon: 'Ik zou niet in de buurt komen van dit onderwerp.'

Fans van de Kansas City Chiefs dragen maskers van Clinton en Trump tijdens een wedstrijd tegen de New York Jets. Acht van de tien kiezers zegt vandaag te zullen kijken naar het debat. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.