Trump eist aanscherping van nucleair akkoord met Iran

Donald Trump heeft vrijdag niet de vereiste driemaandelijke presidentiële handtekening gezet onder het nucleaire akkoord met Iran. In een toespraak hekelde hij de deal, maar schrapte hij die niet. De bal ligt nu bij het Amerikaanse Congres.

Michael Persson
Donald J. Trump beantwoordt vragen van reporters over zijn besluit wat betreft de nucleaire deal met Iran. Beeld epa
Donald J. Trump beantwoordt vragen van reporters over zijn besluit wat betreft de nucleaire deal met Iran.Beeld epa

De Amerikaanse president eiste vrijdagmiddag dat het akkoord moet worden aangescherpt. Hij wil een verbod op rakettesten en uitstel van het moment dat Iran weer uranium mag gaan verrijken. 'Als we die gebreken niet kunnen herstellen', dreigde Trump, 'dan kan onze deelname op elk moment door mij worden gestopt.'

Het besluit is een nieuw voorbeeld van een ingewikkeld compromis tussen de harde campagnebeloften van Trump en de Washingtonse realiteit. Trump probeert zijn populistisch gemotiveerde heldere lijn door te zetten, maar heeft niet altijd de politieke finesses of medestanders om daar het door hem gewenste gevolg aan te geven. Trump verkoopt zijn besluiten met veel retorisch bombast, maar het resultaat is subtieler.

In dit geval waren zijn minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson en minister van Defensie Jim Mattis ervan overtuigd dat Iran zich aan het akkoord houdt. Zij hebben Trump ervan kunnen weerhouden het akkoord direct op te zeggen.

Trumps oplossing is druk te zetten, maar de verantwoordelijkheid door te schuiven naar het Congres. Met zijn harde woorden over het 'het schurkenregime' van Iran kan hij zijn achterban tevreden stellen, terwijl de daden aan de volksvertegenwoordigers worden overgelaten. Als zij falen, kan hij hen altijd de schuld geven.

Iets vergelijkbaars is gebeurd met andere grote campagnebeloften, zoals de verwerping van Obamacare en de uitzetting van illegale immigranten die als kinderen over de grens zijn gekomen, de 'Dromers'. Trump twittert en dreigt en eist en saboteert, maar verwacht de oplossingen van het Congres.

Neem de verwerping van Obamacare. 'Niemand wist dat gezondheidszorg zo ingewikkeld was', erkende Trump dit voorjaar. Een slecht doordacht alternatief strandde in het Congres, door verzet van de gematigde en rechterflank van de Republikeinen. Donderdag greep Trump naar een paardemiddel: hij schortte subsidies op aan verzekeringsmaatschappijen, die daarmee een stimulans hebben de armste Amerikanen te verzekeren. Zo ondermijnt hij Obamacare, zonder met een oplossing te komen voor de miljoenen Amerikanen die straks meer moeten betalen voor hun verzekering. De oplossing moet komen van het Congres, zei Trump gisteren.

Met de Dromers probeert Trump ook de retoriek van de oplossing te scheiden. Hij schortte vorige maand Daca op, Obama's gedoogbeleid van deze illegale immigranten. In één adem nodigde hij het Congres, met name de Democraten, uit om dat te herstellen. 'Het Congres heeft nu zes maanden om Daca te legaliseren. Als dat niet lukt, zal ik opnieuw naar de kwestie kijken!' Deze week formuleerde hij een stel eisen die de Democraten moeten inwilligen, waaronder de bouw van de Muur, voordat hij instemt met Daca-verlenging. Daarmee lijkt een deal onhaalbaar.

De nucleaire deal die in 2015 werd gesloten tussen Iran en de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad en de Europese Unie was diplomatieke acrobatiek op het slappe koord. Iran beloofde zijn nucleaire wapenprogramma op te schorten, in ruil waarvoor de andere landen de economische sancties zouden opheffen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden