Nieuws VS

Trump bevroor hulp Oekraïne dagen voor omstreden telefoontje met president

President Trump gaf in juli persoonlijk opdracht om zo’n 360 miljoen euro militaire hulp aan Oekraïne te bevriezen. Dit gebeurde een week voor het telefoongesprek met president Volodimir Zelenski waarin hij zou hebben gevraagd een corruptie-onderzoek te beginnen naar oud-vicepresident Joe Biden en diens zoon Hunter.

President Trump maandag in New York waar hij de Algemene Vergadering van de VN bezocht. Beeld AP

Dit bevestigen hoge Amerikaanse regeringsfunctionarissen tegen The Washington Post en diverse andere media. De interventie van Trump roept opnieuw de vraag op of de president de militaire hulp heeft gebruikt om Zelenski onder druk te zetten vader en zoon Biden te onderzoeken. Het zal de roep versterken onder Democraten om een afzettingsprocedure tegen de president te beginnen.

Een hoge regeringsfunctionaris ontkent echter dat er een verband was tussen de bevriezing van de militaire hulp en het verzoek aan Zelenski. Volgens hem greep de president in omdat hij bezorgd was over de grootschalige corruptie in Oekraïne. ‘Het was geen voor wat, hoort wat’, aldus de functionaris. Het hulppakket, dat al was goedgekeurd door het Congres, werd direct opgeschort nadat Trump zijn chef-staf Mick Mulvaney hiertoe opdracht had gegeven.

De president ontkende maandag dat hij in het telefoontje op 25 juli tegen Zelenski had gezegd dat Kiev de honderden miljoenen wel kon vergeten als het Bidens zoon niet zou onderzoeken. Trump zou dit een aantal keren hebben gevraagd, zo meldden diverse Amerikaanse media vorige week nadat bekend was geworden dat een klokkenluider van de inlichtingendiensten hierover aan de bel had getrokken. ‘Nee, dat heb ik niet gedaan’, zei Trump tijdens zijn bezoek aan de VN. 

Tegenstanders van president Trump protesteren maandag in New York met pamfletten waarop ‘Verrader’ staat. Ook aanhangers van Trump gingen de straat op tijdens zijn bezoek aan de VN. Beeld REUTERS

Biden zwartmaken

De president zei dat hij zich indertijd grote zorgen maakte over de corruptie in Oekraïne. ‘Het is zeer belangrijk om over over corruptie te praten’, aldus Trump in New York. ‘Als je er niet over praat, waarom zou je dan geld geven aan een land waarvan je denkt dat het corrupt is?’

Trump en zijn advocaat Rudy Giuliani proberen al maanden Biden en zijn zoon in verband te brengen met corruptie-onderzoeken in Oekraïne. In de periode van zijn vaders vicepresidentschap was Hunter Biden jarenlang commissaris bij het grote Oekraïense gasbedrijf Burisma. De eigenaar, een oligarch, werd door het OM onder andere verdacht van corruptie. 

Als vicepresident was Biden zeer kritisch over de hoogste Oekraïense openbare aanklager. Officieel omdat hij volgens Biden de bestrijding van corruptie weinig serieus nam. Maar het Trump-kamp insinueert nu dat Biden zijn zoon probeerde te bevoordelen door de aanklager weg te krijgen. Hunter is nooit aangeklaagd door het OM in Kiev

Trump leek zondag toe te geven dat hij de voormalige vicepresident ter sprake had gebracht in het telefoontje met de nieuwe president van Oekraïne. ‘Het ging erom dat we niet willen dat onze mensen, zoals vicepresident Biden en zijn zoon, bijdragen aan de corruptie in Oekraïne’, aldus de president over de Democraat die volgend jaar mogelijk zijn tegenstander wordt in de presidentsverkiezingen. De regering-Trump weigert, tot woede van de Democraten in het Congres, om de melding van de klokkenluider naar het parlement te sturen.

De Democratische leider Nancy Pelosi staat onder steeds grotere druk van partijgenoten om een afzettingsprocedure tegen president Trump in gang te zetten. Beeld Getty Images

Republikeinen verontrust

Ook sommige Republikeinen raken steeds meer verontrust over de berichten dat Trump Oekraïne mogelijk heeft gebruikt om een Democratische tegenstander zwart te maken. Senator Mitt Romney, die in 2012 de verkiezingen verloor van president Obama, noemde de beschuldigingen ‘zeer ernstig’. Trump haalde direct uit door een video te plaatsen op Twitter met beelden van Romney’s nederlaag, gevolgd door die van Trumps overwinning in 2016.

Senator Lindsay Graham, een van Trumps belangrijkste parlementaire bondgenoten, riep de president op ‘zo open mogelijk te zijn zodat we kunnen begrijpen wat er is gebeurd’. Trump zei dat hij overwoog om de transcriptie van het telefoongesprek openbaar te maken.

De Democratische leider in het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, staat onder steeds grotere druk van partijgenoten om nu snel een impeachment-procedure tegen de president te beginnen. Pelosi verzet zich al maanden hiertegen omdat ze vindt dat het averechts zal werken bij de presidentsverkiezingen in 2020. ‘Een impeachtment-onderzoek is wellicht de enige optie die het Congres nog heeft als de president buitenlandse hulp gebruikt in de verkiezingen van 2020’, aldus parlementariër Rosa DeLauro, een bondgenoot van Pelosi.

Trump zette Oekraïne onder druk
Opnieuw is het de vraag of Donald Trump wegkomt met een moord op 5th avenue – het al bijna sleetse voorbeeld dat hij in 2016 gaf om te illustreren dat hij onaantastbaar zou zijn. Nu zou hij (weer) een buitenlandse mogendheid hebben ingeschakeld om een politieke tegenstander uit te schakelen.

Klokkenluider VS slaat alarm
Recente communicatie tussen president Trump en een buitenlandse leider was zo verontrustend, dat een klokkenluider vorige maand alarm heeft geslagen. Trump zou een belofte hebben gedaan die zorgwekkend was

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden