Nieuws Witte huis

Trump beschuldigt links Amerika en ‘deep state’, na anonieme brief Witte Huis-medewerker

President Trump heeft donderdag hard uitgehaald naar links Amerika en de ‘deep state’, een dag na een ongekende aanval aan zijn adres van een hoge regeringsfunctionaris. Trump probeert zijn presidentschap te redden nadat de medewerker had onthuld dat de president ‘actief van binnenuit wordt tegengewerkt’ door zijn eigen mensen.

President Trump woensdag in het Witte Huis. Foto Pool

Dit verzet, aldus de  hoge functionaris in een anoniem ingezonden brief in The New York Timesis bedoeld om de VS te beschermen tegen Trumps ‘ergste impulsen’.

‘De deep state en links, en hun uithangbord, de nepnieuwsmedia, worden gek’, twitterde de belaagde president in een van zijn eerste tweets. ‘Ze weten niet wat ze moeten doen.’ Trump beschuldigt al lange tijd geheime krachten binnen de overheid, de zogeheten ‘deep state’, ervan zijn presidentschap te saboteren. De brief is volgens hem bedoeld om de aandacht af te leiden van wat hij heeft bereikt in de afgelopen twee jaar, zoals de economische groei. 

De regeringsfunctionaris laat weinig heel van Trump. ‘De kern van het probleem is de immoraliteit van de president’, aldus de medewerker. ‘Iedereen die met hem werkt, weet dat hij zich niet laat leiden door wat voor principes dan ook bij het nemen van besluiten.’ De medewerker omschrijft zich als ‘onderdeel van het verzet in de regering Trump’. 

Crisissfeer Witte Huis

De bijtende kritiek van nota bene een eigen medewerker, zorgde direct voor een crisissfeer in het Witte Huis. Het is ongekend in de Amerikaanse politiek dat een hoge regeringsfunctionaris publiekelijk bekent, zij het anoniem, dat hij de president actief tegenwerkt en aangeeft dat hij van plan is hiermee door te gaan. 

Het Witte Huis begon direct de zoektocht naar de lekkende functionaris. Minister  Pompeo van Buitenlandse Zaken ontkende donderdag dat hij de boosdoener is, evenals vicepresident Pence. 'Het is niet van mij', aldus Pompeo. Naar Pence werd gewezen omdat een weinig gebruikt woord ('lodestar') voorkwam in de tekst. 

Pence gebruikte dit woord vorig jaar diverse malen in zijn toespraken. Nadat dit werd ontdekt, haastte de vicepresident zich donderdag om te ontkennen dat  hij de briefschrijver is. Fox News-presentator Tucker Carlson zei ‘een heel goed idee’ te hebben wie de functionaris is maar hij wil de naam nog niet onthullen.  

Volgens de schrijver van de brief gingen binnen de Amerikaanse regering stemmen op om Trump af te zetten, maar is besloten de afzetting niet door te zetten uit vrees voor een constitutionele crisis. Ook schrijft de persoon dat Trump ‘te onstabiel’ en ‘ongeschikt’ is om het land te leiden.

‘Vergaderingen met hem raken van het onderwerp af en ontsporen, hij houdt tirades vol herhalingen en zijn impulsiviteit resulteert in halfbakken, slecht geïnformeerde en soms roekeloze beslissingen die moeten worden teruggedraaid.’

‘Hoewel hij is verkozen als een Republikein, laat de president weinig affiniteit zien voor lang gekoesterde conservatieve idealen: vrije geesten, vrije markten en een vrij volk’, aldus de briefschrijver. ‘De impulsen van president Trump zijn over het algemeen antihandel en antidemocratie.’ 

Tijdens een bijeenkomst met sheriffs uit het hele land, ging president Trump in op de kritiek van de hoge regeringsfunctionaris. Foto EPA

‘Chaotische tijd’

De briefschrijver is het grotendeels wel eens met de beleidsvoering van de regering, maar stelt dat beslissingen ondanks Trump worden genomen, in plaats van op aanraden van de president. Die zou zo vaak en onverwacht van mening veranderen, dat niemand het kan bijhouden. Er wordt in het Witte Huis hard gewerkt om de schade van het ongeleide projectiel Trump in te perken, aldus de brief.  De ‘immoraliteit’ van de president zou hem bij alles in de weg staan.

‘Het mag dan een schrale troost zijn in deze chaotische tijd, maar Amerikanen moeten weten dat er volwassenen meekijken. We erkennen helemaal wat er gebeurt. En we proberen te doen wat juist is, zelfs als Donald Trump dat weigert.’

Geoorloofd

The New York Times zegt tot publicatie te hebben besloten omdat de identiteit van de anonieme briefschrijver bij de krant bekend is. De krant noemt de publicatie van de brief een ‘zeldzame stap’, die in dit geval geoorloofd is om lezers een ‘belangrijk perspectief’ te bieden

President Trump reageerde woensdag woedend op de brief met een tweet van één woord, in hoofdletters : ‘VERRAAD?’. In een volgend bericht schreef hij: ‘Als de Times de persoon achter de brief kent, dan moeten zij deze aangeven in het belang van de nationale veiligheid. Ik probeer het moeras te dempen en het moeras probeert terug te vechten. Wees niet bezorgd, wij zullen winnen.’ Ook noemde hij het stuk laf: ‘Hiermee hebben wij dus te maken.’ De president viel ook The New York Times aan voor het publiceren van het anonieme artikel.

Boek Bob Woodward

Trumps woordvoerder maakte de regeringsfunctionaris uit voor 'lafaard'. 'Deze persoon heeft ervoor gekozen om de wettig gekozen president van Amerika te misleiden, in plaats van hem te steunen', aldus Sarah Huckabee Sanders. 'Hij zet niet het land op de eerste plaats maar zichzelf en zijn ego. Deze lafaard moet het enige juiste doen: aftreden.'

Het is de tweede keer in een week tijd dat Trump onder vuur ligt vanuit het Witte Huis zelf. Het boek Fear van de legendarische journalist Bob Woodward bevestigt het beeld dat de anonieme briefschrijver in The New York Times schetst. Adviseurs van de president zijn non-stop bezig zijn plannen af te zwakken of te dwarsbomen. Soms door de president te negeren, op andere momenten door belangrijke papieren simpelweg van zijn bureau te plukken.

Woodward beschrijft onder meer de wens van Trump om de Syrische president Bashar al-Assad om het leven te brengen, een impulsief idee nadat Assad een gifgasaanval pleegde. Minister van Defensie Jim Mattis beloofde ermee aan de slag te gaan, om vervolgens Trumps oorlogszucht tevreden te stellen met een plan voor een kleinschalige luchtaanval. 

Trumps stafchef John Kelly noemt de president in het boek ‘een idioot’. Kelly ontkent die uitspraak gedaan te hebben.

De opinieredactie van The New York Times zegt te weten wie de regeringsfunctionaris is. Foto AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.