nieuws verenigde staten

Trump beschuldigt Democraten van het plegen van een staatsgreep: ‘Dit is een coup’

Het eerste impeachmentgevecht is uitgebroken tussen het Witte Huis en de Democraten. Terwijl president Trump het onderzoek afschildert als een ‘coup’, probeert minister Pompeo van Buitenlandse Zaken het horen van belangrijke getuigen te dwarsbomen.

President Trump met minister van Buitenlandse Zaken Pompeo. Beeld AP

Pompeo’s tegenwerking is een signaal dat de strategie van de regering erop gericht zal zijn om het onderzoek naar impeachment van Trump te vertragen en te frustreren. Drie commissies in het Huis van Afgevaardigden willen vijf diplomaten en oud-diplomaten horen over de pogingen van Trump om Oekraïne aan te zetten tot een corruptieonderzoek tegen oud-vicepresident Joe Biden en zijn zoon.

Pompeo, die zich heeft ontpopt als een van de belangrijkste bondgenoten van Trump, haalde dinsdag hard uit naar de Democraten. Hij beschuldigde ze van pogingen om de diplomaten ‘te intimideren en te treiteren’, zodat ze getuigen. ‘Voor alle duidelijkheid’, zei de minister in een tweet, ‘ik zal zulke methoden niet tolereren en alle middelen gebruiken om pogingen tot intimidatie te voorkomen en te ontmaskeren.’

Ook de president voerde het gevecht met de Democraten flink op. ‘Dit is geen impeachment’, twitterde Trump. ‘Dit is een COUP’. Pompeo liet doorschemeren dat hij er weinig voor voelt om de getuigen te laten verschijnen. De commissievoorzitters, onder wie Adam Schiff van de belangrijke Inlichtingencommissie, sloegen direct terug. Volgens hen probeerde de bewindsman met zijn woorden zelf de getuigen onder druk te zetten om niet te verschijnen. Ze waarschuwden de regering het impeachmentonderzoek niet tegen te werken.

‘Elke poging om getuigen te intimideren of tegen te houden om te praten met het Congres, is onwettig en zal bewijs zijn van tegenwerking van het impeachmentonderzoek', aldus de Democraten.

Op donderdag zal in het Congres de eerste belangrijke getuige worden gehoord door de onderzoekscommissies die kijken of president Trump moet worden afgezet. Beeld AFP

Boekje open doen

Onder de getuigen die de commissies willen horen, is voormalig Oekraïne-gezant Kurt Volker. Hij moest helpen bij het leggen van contacten in Kiev. Volker heeft zich al bereid getoond om donderdag gehoord te worden. Omdat hij vorige week aftrad, houdt niets hem meer tegen om een boekje open te doen over de pogingen van Trump om Biden en zijn zoon te laten onderzoeken. 

Een andere belangrijke getuige is de voormalige Amerikaanse ambassadeur in Kiev, Marie Yovanovitch. Zij werd in mei plotseling teruggeroepen omdat Trump en Pompeo niet tevreden over haar waren. Aanhangers van Trump beschuldigen haar al enige tijd ervan dat ze de regering tegenwerkte als hoogste Amerikaanse diplomaat in Oekraïne.

Pompeo is zelf ook het doelwit geworden van de onderzoekers. Hij was aanwezig bij Trumps omstreden telefoongesprek met de Oekraïense president Zelensky. Vorige week werd Pompeo door de onderzoekscommissies gedagvaard om alle relevante Oekraïne-documenten van zijn ministerie over te dragen. Verwacht wordt dat hij zoveel mogelijk zal proberen om de overdracht te vertragen en te frustreren. Dit was de afgelopen maanden ook de tactiek van de regering bij de andere onderzoeken die diverse Congres-commissies zijn gestart naar de handel en wandel van Trump.

Groeiende frustratie Trump

Terwijl Pompeo en de Democraten dreigementen uitwisselden, nam Trump het afzettingsonderzoek en de klokkenluider die zijn Oekraïne-telefoontje naar buiten bracht opnieuw flink onder vuur in een serie tweets. Sommige Democraten waren zo ontstemd over de toon en felheid, dat Twitter werd opgeroepen in te grijpen. De coupbeschuldiging liet de groeiende frustratie en boosheid van Trump zien over de pogingen om hem af te zetten.

Trump: ‘Dit is bedoeld om het volk hun stem te ontnemen, hun vrijheid, hun geloof, hun leger, de grensmuur en hun door God gegeven rechten als burger van Amerika.’ De Democratische presidentskandidaat Kamala Harris, die wil dat Trumps twitter-account tijdelijk wordt opgeschort, riep Twitter-topman Jack Dorsey op direct actie te ondernemen. ‘Het is tijd om hieraan iets te doen’, aldus Harris. De afgelopen dagen riep de president ook de vraag op of commissievoorzitter Schiff, een van zijn grootste vijanden in het parlement, gearresteerd moet worden wegens ‘landverraad’.

De Democraten vinden dat de president met zijn constante aanvallen op de klokkenluider diens veiligheid in gevaar brengt. Op dinsdag liet Trump doorschemeren dat de identiteit van de klokkenluider snel bekend moet worden ‘zodat wij alles over hem te weten komen’. ‘Afzetting is niet voldoende’, aldus de Democraat Maxine Waters over Trump. ‘Hij moet gevangen worden gezet en eenzame opsluiting krijgen.’ 

Zelfs de Republikeinse senator Chuck Grassley, een trouwe bondgenoot van de president in het Congres, vond de aanvallen van de president dit keer te ver gaan. ‘Hij moet gehoord en beschermd worden’, zei Grassley over de klokkenluider. Vorige week werd bekend dat het om een CIA-medewerker gaat die tijdelijk was gestationeerd in het Witte Huis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden