Trump benoemt eerste vrouwen: allebei waren zeer kritisch over miljardair

Donald Trump heeft zijn eerste twee vrouwen benoemd op belangrijke posities. En opvallend is dat ze allebei zeer kritisch over zijn kandidatuur waren. Gouverneur Nikki Haley, een rijzende ster in de Republikeinse partij en dochter van Indiase immigranten, wordt ambassadeur bij de VN. Betsy DeVos, wier miljardairs-schoonfamilie Nederlandse roots heeft, wordt Onderwijs-minister.

Gouverneur Nikki Haley van South Carolina. Beeld EPA

Met de aanstelling van het tweetal laat Trump voor het eerst sinds zijn overwinning zien dat hij de strijdbijl met zijn tegenstanders wil begraven. Hij zei woensdag ook dat hij oud-hersenchirurg Ben Carson overweegt te vragen voor het ministerie van Volkshuisvesting.

Als de benoeming van Carson doorgaat geeft Trump, in combinatie met de aanstelling van Haley, ook voor het eerst 'kleur' aan zijn regering. Tot nu toe benoemde hij alleen maar oudere blanke mannen. De keuze voor Nikki Haley als VN-ambassadeur is nogal pikant omdat ze tijdens de campagne Trump zeer hard aanviel. 'Als een pestkop je slaat, sla je terug', zei ze onder andere over de harde campagne en omstreden uitspraken van de miljardair.

Ook bekritiseerde ze Trump omdat hij geen afstand nam van de steun van de racistische KKK voor zijn kandidatuur. 'Elke dag houd ik mijn adem in om wat hij nu weer heeft gezegd', zei Haley vlak voor de verkiezingen over Trump. De miljardair op zijn beurt zei dat Haley 'zwak' was als het ging om de aanpak van illegalen.

DeVos zei in de zomer over Trump dat 'veel dingen wat hij heeft gezegd verontrustend is'. De zeer conservatieve DeVos is een grote voorvechter van meer marktwerking in het onderwijs. Ze is getrouwd met Dick DeVos, wiens Nederlands-Amerikaanse vader een van de oprichters was van het miljardenbedrijf Amway.

Haley (44), gouverneur van South Carolina, is een van de twee 'powervrouwen' die Trump de afgelopen weken op het oog had voor een post in zijn regering. De andere is de Democrate Tulsi Gabbard, een Irak-veteraan met wie Trump vorige week sprak. De jonge Gabbard (35), die Bernie Sanders steunde in de voorverkiezingen, werd ook gezien als een kandidaat voor de VN-post. Zij is het eerste hindoe-parlementslid in de VS.

Trump met DeVos. Beeld ap

'Divers'

Met Haleys benoeming kan Trump nu makkelijk de kritiek weerleggen dat hij alleen blanke mannen voor zijn regering vraagt. Trumps adviseur Kellyanne Conway benadrukte begin deze week dat het regeringsteam 'divers' zal zijn en alle groepen in de VS zal vertegenwoordigen. Aankomend vicepresident Mike Pence werd in het weekeinde, tijdens een bezoek aan de musical 'Hamilton', door acteurs op het hart gedrukt voor een regering te zorgen waarin iedereen zich kan vinden.

Een nadeel van Haley is dat ze geen enkele ervaring heeft op het terrein van de buitenlandse politiek. Ze moet Samantha Power gaan vervangen, die wel ervaren was op dit terrein toen president Obama haar in 2013 benoemde. Haleys enige buitenlandervaring is het leiden van zeven handelsmissies als gouverneur. Trump ziet dat niet als een probleem. 'Ze heeft bewezen deals te kunnen sluiten en we streven er naar heel wat deals te sluiten', aldus de aankomend president in een verklaring.

Ook de twee kandidaten die de meeste kans maken op het ministerschap van Buitenlandse Zaken, Mitt Romney en oud -burgemeester Rudy Giuliani, hebben geen ervaring op dit terrein. Trump maakt zijn keuze voor deze belangrijke post mogelijk pas na het Thanksgivingweekend bekend.

Oud-militair en Congreslid Tulsi Gabbard, afkomstig uit Hawaii, op de Democratische conventie in juli. Gabbard was een van de felste aanhangers van Bernie Sanders. Ze is mogelijk kandidaat voor een post in de regering-Trump. Beeld AFP

Indiase afkomst

Haley, geboren als Nimrata Nikki Randhawa, heeft snel carrière gemaakt in de politiek. Twaalf jaar geleden werkte ze nog in het kledingbedrijf van haar moeder. Haar ouders emigreerden eind jaren zestig naar South Carolina. In 2011 werd Haley, na zes jaar in de lokale politiek actief te zijn geweest, als eerste vrouw gekozen tot gouverneur van de zuidelijke staat. Haley en Bobby Jindal, oud-gouverneur van Louisiana, zijn de enige Amerikanen van Indiase afkomst die het schopten tot gouverneur van een van de vijftig staten.

Haley wordt de eerste Republikeinse politicus die de felle kritiek op Trump in het afgelopen jaar opzij legt en besluit deel te nemen aan zijn regering. Tijdens de voorverkiezingen steunde ze senator Marco Rubio. Nadat deze zich had teruggetrokken, steunde ze de presidentskandidatuur van senator Ted Cruz. Haley bekritiseerde onder andere Trumps voorstel om moslims tijdelijk niet toe te laten tot de VS.

Vlak voor de verkiezingen zei ze toch op Trump te gaan stemmen, vooral om te voorkomen dat Hillary Clinton progressieven zou benoemen in het Hooggerechtshof. 'Ik ben het niet altijd eens geweest met Donald Trump over hoe hij communiceerde met het publiek, in een tijd waarin de Republikeinse partij meer divers is dan ooit', zei ze toen over haar kritiek op de miljardair. 'Iemand die dingen zegt dat ons verdeelt, is niet wat wij willen.'

Nikki Haley in februari in Georgia tijdens de Republikeinse voorverkiezingen samen met senator Marco Rubio. Ze werd toen gezien als een mogelijke running mate van Rubio, mocht deze de Republikeinse kandidatuur winnen. Beeld EPA

Militaire interventie

De grote vraag is wat Congreslid Gabbard gaat doen nu Haley de VN-post heeft gekregen. Door deze ambitieuze Democrate in zijn regering op te nemen, in een andere functie, kan Trump laten zien dat hij bereid is om samen te werken met de Democraten in het Congres. De oud-militair, die in 2006 en 2009 diende in Irak en tijdens de voorverkiezingen fel tegen Clinton was, baarde vorige week opzien toen ze Trump Tower bezocht om met Trump te praten.

Op belangrijke punten staat ze achter de nieuwe president. Zo is ze tegen het toelaten van Syrische vluchtelingen, het TPP-handelsverdrag en buitenlandse interventies. Gabbard vindt niet dat de VS zich moet laten verleiden tot alweer een bloedige militaire interventie, nu in Syrië, om het leed van de bevolking te verlichten. Haar positie op dit punt wordt beïnvloed door haar ervaringen in het Amerikaanse leger tijdens haar twee uitzendingen naar Irak na de invasie van 2003.

Voor Sanders campagne nam ze een video op waarin ze onder andere sprak over de Irak-missie. Gabbard over haar gesprek met Trump: 'Het was belangrijk om de president te ontmoeten voordat het tromgeroffel van neo-conservatieven leidt tot een escalatie van de oorlog om de Syrische regering omver te werpen.' 'Elke dag dat deze oorlog voortduurt, sterven nog meer kinderen', tweette ze dinsdag. Gabbard viel tijdens de verkiezingen ook op omdat ze, in tegenstelling tot haar Democratische collega's, Trump nauwelijks bekritiseerde. Dit werd haar niet in dank afgenomen door een deel van de partij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.