Trump belt zaterdag met Poetin, Merkel en Hollande

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zaterdag een druk belprogramma. Hij zal telefonisch contact opnemen met de Russische leider Vladimir Poetin, met de Duitse bondskanselier Angela Merkel en met de Franse president François Hollande. Dat heeft Witte Huis-woordvoerder Sean Spicer vrijdag medegedeeld in een tweet.

Een bekladde muurschildering van Trump en Poetin in Belgrado. Beeld AFP

De toon van de gesprekken zal waarschijnlijk wezenlijk van elkaar verschillen. Terwijl de relatie tussen Trump en de Europese leiders Merkel en Hollande afwachtend en wantrouwend is, zal het telefoongesprek met Trump waarschijnlijk in het teken staan van het aanhalen van de banden.

Trump-adviseur Kellyanne Conway zei in een interview met CBS dat Trump en Poetin mogelijk zullen praten over 'hoe ze elkaar tegemoet kunnen komen, hoe ze kunnen werken aan zaken die gedeelde belangen raken en hoe de landen radicaal islamitisch terrorisme aan kunnen pakken.'

Trump en Poetin spraken elkaar voor het laatst in november, toen Poetin Trump feliciteerde met zijn verkiezingszege. Het telefoongesprek van zaterdag is het eerste presidentiële gesprek tussen de twee leiders. Beiden hebben al de intentie uitgesproken de relatie te verbeteren. Die was onder Trumps voorganger Obama sinds de Koude Oorlog niet zo slecht.

Als het aan Trump ligt, gaat hier nu verandering in komen. Hij heeft al een handreiking gedaan door aan te kondigen dat hij de westerse sancties tegen Rusland, die zijn ingesteld wegens zijn militaire inmenging in Oekraïne, wil opheffen. In ruil daarvoor zou Rusland het aantal kernwapens drastisch moeten verminderen.

In Rusland is niet onverdeeld enthousiast gereageerd op het voorstel, maar toch kan dit voor Poetin een buitenkans zijn. Hij zal zich waarschijnlijk volgend jaar kandidaat stellen voor een herverkiezing, maar wordt hierin belemmerd door de grote economische problemen waarin zijn land verkeert. Het opheffen van de sancties zou de handelsrelatie met het Westen ten goede komen en economische groei kunnen stimuleren - iets wat de overwinningskansen van Poetin aanzienlijk zou vergroten.

Mocht Trump zijn plan om de sancties op te heffen daadwerkelijk doorzetten, dan neemt hij wel een politiek risico. Prominente Congresleden hebben al aangekondigd dat ze elke poging daartoe zullen blokkeren. Zij zien de aangehaalde relatie met Poetin als een bedreiging, vooral nu uit geheime documenten van de CIA is gebleken dat Trump aan de macht is gekomen met hulp van de Russische inlichtingendiensten. Iets dat Trump zelf ontkent.

Een mok met foto van Trump en Poetin. Beeld EPA

Merkel

Iemand die ook niet blij zal zijn met het opheffen van de sancties is de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Net als andere Europese leiders vindt zij dat Rusland eerst de in 2014 in Minsk overeengekomen afspraken voor een vredesakkoord met Oekraïne moet nakomen alvorens er aan de sancties wordt gesleuteld.

In het telefoongesprek tussen Merkel en Trump zal de relatie tussen de VS en Rusland waarschijnlijk centraal staan. Merkel is bang dat Trump volledig op eigen houtje zal opereren en buiten Europa de banden met Rusland zal aanhalen.

Trump heeft tijdens zijn campagne veelvuldig laten doorschemeren dat hij niets ziet in een multilaterale aanpak en dat hij het belang van Amerika voorop zal stellen. Dat streven ('America First') herhaalde hij nog eens tijdens zijn inauguratietoespraak.

Het is de vraag of Merkel zal ingaan op uitspraken die Trump eerder deze maand deed in een interview met twee Europese kranten, het Engelse The Times en het Duitse Bild. Daarin noemde hij Merkel 'verreweg de belangrijkste leider van Europa', maar haalde hij tegelijkertijd hard uit naar het 'desastreuze' vluchtelingenbeleid van de Duitse leider.

Merkel zal later dit jaar als lijsttrekker van de christen-democraten een gooi doen naar een vierde termijn als bondskanselier. Ze liet Trump na zijn overwinning in een telefoongesprek weten dat ze hem 'nauwe samenwerking' aanbiedt, maar wel op basis van 'gedeelde waarden'.

Trump en Merkel. Beeld AFP

Hollande

Hollande, die al heeft aangekondigd dat hij zich niet herkiesbaar stelt voor een nieuw termijn, noemde het presidentschap van Trump vrijdag in een gezamenlijke persconferentie met Merkel 'een uitdaging' voor Europa. 'Natuurlijk moeten we met Trump praten, want hij is door het Amerikaanse volk gekozen als hun president, maar we moeten met hem spreken vanuit het Europese standpunt, door onze belangen en waarden te verdedigen', zei hij.

Eerder haalde Hollande al uit naar Trumps protectionisme. Hij noemde het op de dag van zijn inauguratie een slecht idee om de grenzen te sluiten, 'zoals sommigen, die vandaag hun ambtseed afleggen, ons aanraden'.

In november liet Hollande na een zes tot acht minuten durend telefoongesprek met Trump doorschemeren dat de twee leiders in de nabije toekomst verder willen praten over zaken als terrorismebestrijding, de oorlogen in Syrië en Oekraïne, de nucleaire deal met Iran en klimaatverandering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden