True crime drijft (gelukkig) steeds verder af van de pulp

The Keepers verdient lof als serieus journalistiek onderzoek dat de true crime-opleving voortstuwt, weg van de pulp.

Wie heeft zuster Cathy vermoord? De nieuwe zevendelige documentaireserie The Keepers, vanaf vrijdag op Netflix, heeft een simpel uitgangspunt. Cathy, een mooie 26-jarige non, is in 1969 in Baltimore vermoord en de zaak is nooit opgelost. Bijna vijftig jaar later zijn er nog steeds fanatieke amateurspeurders bezig om de dader te vinden.

De afgelopen jaren is het genre true crime - eigenlijk misdaadverslaggeving - uit de sensatiezuchtige sfeer van, zeg, Panorama en Peter R. de Vries gekropen, om zich stevig te nestelen in het überverantwoorde segment van prestigieus journalistiek entertainment.

De podcast Serial, over de vraag of de veroordeelde Adnan zijn vriendin heeft vermoord, was het kantelpunt. Met de HBO-docuserie The Jinx, over miljonair en vermeende seriemoordenaar Robert Durst, was de transformatie compleet.

Integere afzenders

Stiekem is die verschuiving een tikje hypocriet. We lieten ons graag verleiden door de afzenders: o, het zijn de makers van This American Life, o, het komt van Netflix of HBO, waar al die andere highbrow-series vandaan komen - dan is een verslavende serie over moord en misdaad wél integer.

Deze afzenders wisten bovendien hoe je een ordinaire whodunit verfijnd moest verpakken: met een smaakvolle soundtrack, fraaie animaties, prachtige nagespeelde scènes, een psychologische studie van de hoofdpersonen en een spanningsboog uitgesmeerd over meerdere afleveringen.

In die lengte zit een cruciaal aspect van de volwassenwording van het genre: een haast fetisjistische focus op details. Het hele proces wordt inzichtelijk gemaakt; de kijker mag elk bewijsstuk tegen het licht houden. De nieuwe true crime-reeksen verschaffen meestal geen eenduidige conclusies, ieder kan zijn eigen vonnis uitspreken.

Zo ook bij The Keepers. In de eerste aflevering worden de spaarzame feiten gereconstrueerd van de nacht waarin Cathy verdween. Aan het eind overheerst een hopeloos gevoel: deze cold case blijft ijskoud. Totdat er in de slotseconden een nieuwe getuige opduikt.

In aflevering twee krijgt de serie een nieuwe dimensie. Op de katholieke meisjesschool waar zuster Cathy lesgaf had, vergeef me de minispoiler, op flinke schaal misbruik plaats. En dan hebben we ook de schurk van het verhaal in beeld: priester Joseph Maskell.

Excentrieke hoofdpersonen

Het grote gebrek van The Keepers, in vergelijking met de voorgangers, is dat slachtoffer en verdachte niet tot leven komen, het beeldmateriaal blijft beperkt tot een paar telkens terugkerende foto's. De kijker moet meeleven met Gemma en Abbie, die hun leven wijden aan het oplossen van de zaak. Ze zijn sympathiek, maar niet de gedroomde excentrieke hoofdpersonen.

Toch verdient The Keepers, meer dan zijn voorgangers, lof als journalistiek onderzoek. Het schandaal dat wordt onthuld is vele malen ernstiger en maatschappelijk relevanter dan een simpele moordzaak. En zo stuwt de serie de true crime-opleving verder voort, weg van de pulp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden