Trucjes die in geen damboek te vinden zijn

Drie weken geleden, bij de bespreking van een klassieke 9x9-stand, liet ik de naam van Lex den Doop vallen. Den Doop was niet de enige Amsterdamse coryfee die mij, zonder dat ik bij hem over de vloer kwam, wegwijs maakte in de geheimen van het spel....

Ton Sijbrands

Nog hoor ik Van Heerde verkondigen dat in standen waarin twee witte randstukken op 36 en 26 door een zwarte schijf op 27 worden vastgehouden, het offer 36-31 (27x36) en 26-21 altijd verliest, desnoods door overmacht. We zijn nu 45 jaar verder, veel meer dan aan spelen heb ik mijn leven vergooid aan analyseren, maar nooit ben ik één geval tegengekomen waarop ‘de wet van Van Heerde’ niet van toepassing was!

Maar verreweg het meeste leerde ik van Wim van der Sluis. De meervoudige NK-finalist en sterkste speler van Jozef Blankenaar bleek een bron van bijkans onuitputtelijke kennis. Niet dat Van der Sluis een theoreticus in de gebruikelijke zin des woords was. Nee, het natuurtalent Van der Sluis ontleende zijn kennis bovenal aan de praktijk, alsook aan de gezamenlijke studies die hij maakte met clubgenoten als de in 1960 overleden Dolf Berk.

Of het nu om eindspelen ging, om een ‘Roozenburg’, een ‘Bonnard’ of de scherpst denkbare vertakking van de Ghestem-variant (1.31-27 17-21 2.36/37-31 21-26 3.41-36/37 18-23 4.33-28 12-17!? 5.27-22!? 17-21 6.31-27 7-12 7.39-33 12-18 8.44-39 1-7 9.33-29!? 7-12 10.38/39-33 enz.) – Van der Sluis kende altijd wel een ‘trucje’ dat in geen enkel damboek te vinden was en waarvan je als jongetje droomde dat je er ooit je voordeel mee mocht doen. Deze week is het precies 25 jaar geleden dat hij op slechts 58-jarige leeftijd overleed.

Ik zou een katern vol kunnen schrijven over Van der Sluis. Maar daar is geen plaats voor. Daarom volsta ik met wat naar mijn smaak Van der Sluis’ mooiste partij is geweest: de overwinning die hij in het NK 1968 op de Limburger Ferdi Okrogelnik boekte.

De prestatie die Van der Sluis in deze partij levert, kan niet hoog genoeg worden aangeslagen. Zo was het strategische concept dat hij achter het bord bedacht, anno 1968 nog gloednieuw. Los daarvan is het prachtig te zien hoe Van der Sluis zijn tegenstander al vroeg in de partij het lokaas voorhoudt waarvan deze pas in het late middenspel moet hebben begrepen dat het een zwaar vergiftigde lekkernij betrof*

Overigens: door hun hoge NK-klasseringen plaatsten Van der Sluis en Okrogelnik zich voor het EK, medio september 1968 in Livorno. In dat toernooi zouden zij – in deze volgorde – de tweede en de derde prijs in de wacht slepen!

Okrogelnik - Van der Sluis

NK 1968

1.32-28 18-23 2.38-32 12-18 3.31-27 17-21 4.43-38 7-12 5.37-31 21-26 6.49-43 26x37 7.42x31 11-17 8.47-42 6-11 9.41-37 2-7

Op zich was deze opstelling niet onbekend. Maar dat een zwartspeler de ontwikkeling van zijn rechtervleugel hiermee als voltooid beschouwde en schijf 1 gedurende de rest van de partij niet meer zou aanraken – dát was nog niet eerder vertoond!

10.46-41 20-24 11.31-26 15-20 12.27-21 (de ondernemende Okrogelnik zet de aanval in) 12*16x27 13.32x21 23x32 14.37x28 10-15 15.42-37 5-10 16.34-29 20-25 17.29x20 15x24 18.48-42 10-15 19.40-34 14-20 20.44-40 9-14 21.50-44 4-9 22.37-31 18-23 23.42-37 23x32 24.37x28 24-30 25.35x24 19x30 26.41-37 14-19 27.31-27 30-35 28.27-22 (gaat in dezelfde energieke stijl verder) 28*19-24 29.34-29 13-19

Zie diagram 1

30.21-16? (wit had tot elke prijs 30.29-23 moeten doen) 30*19-23! 31.28x30 25x23 (vanaf dit moment is het zwart die de gang van zaken dicteert) 32.36-31 17x28 33.33x22 9-13 34.31-27 20-24 35.37-31 23-29! 36.39-33 15-20 37.44-39 35x44 38.39x50 29-34! 39.33-28 24-30 40.50-44 30-35 41.26-21 13-19! 42.31-26 20-25

Zie diagram 2

43.38-32 (wit blijkt op graniet te hebben gebeten en berust in de overgang naar een verloren dammeneindspel) 43*19-23! 44.28x19 12-17 45.21x12 8x37 46.19-14 37-41 47.14-10 41-47 48.10-5 47-33

Zo komt Van der Sluis een tweede schijf voor. Vijftien zetten later gaf wit het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden