NieuwsWijziging investeringsaftrek

Truc moet gekraakt ‘cadeau voor het bedrijfsleven’ toch door het parlement loodsen

De impopulaire investeringsaftrek voor het bedrijfsleven (BIK) komt er waarschijnlijk toch, met dank aan Forum voor Democratie. De partij van Thierry Baudet lijkt bereid het miljarden verslindende voorstel aan een meerderheid in de Eerste en Tweede Kamer te helpen. De linkse oppositiepartijen dreigen tegen het Belastingplan te stemmen, omdat het kabinet de BIK daarin heeft opgenomen.

De staatssecretaris Hans Vijlbrief (Financiën) voorafgaand aan de behandeling in de Tweede Kamer van het Pakket Belastingplan.Beeld ANP

De Baangerelateerde Investeringskorting (BIK) is het meest omstreden onderdeel van het Belastingplan 2021, het omvangrijke pakket belastingwetgeving dat grotendeels op 1 januari 2021 moet ingaan. Het kabinet wil bedrijfsinvesteringen stimuleren, nu die als gevolg van de coronacrisis flink dreigen in te zakken. Daarom trekt de coalitie de komende twee jaar 4 miljard euro uit om bedrijven te verleiden toch investeringen te doen. Ondernemers die voor 2023 minstens 20 duizend euro besteden aan de aankoop van nieuwe ‘bedrijfsmiddelen’ krijgen een paar procent korting op hun loonheffing (bedrijven zonder of met weinig personeel hebben er dus niets aan).

Het voorstel van staatssecretaris Hans Vijlbrief, dat bij het kabinet is ingestoken door werkgeversorganisatie VNO-NCW, is sinds de onthulling op Prinsjesdag met kritiek overladen. De Raad van State, het Centraal Planbureau (CPB), de ambtelijke staf op het ministerie van Financiën en vrijwel de voltallige oppositie in het parlement hebben het plan tot op het bot afgekraakt. Volgens het CPB leidt deze miljardenuitgave nauwelijks tot extra investeringen en kost het plan uiteindelijk meer banen dan het oplevert. Vijlbriefs ambtenaren achten de kosten van de regeling onbeheersbaar en menen dat de BIK haar doel mist, omdat zij vooral opgaat aan investeringen die bedrijven hoe dan ook wel zouden doen. Uitvoeringsinstantie RVO, die moet controleren op fraude en misbruik, waarschuwt daar amper capaciteit voor te hebben.

Rammelende wetgeving

Dankzij politiek handjeklap lijkt de BIK het nu toch te halen. De VVD heeft in het coalitieoverleg compensatie geëist voor het niet doorgaan van het afschaffen van de dividendbelasting, een maatregel die het grote bedrijfsleven circa 2 miljard euro per jaar zou schelen. Die compensatie bestond eerst uit het verlagen van het hoogste tarief van de vennootschapsbelasting van 25 naar 21,7 procent, maar dat ging (mede vanwege fel verzet van GroenLinks en de PvdA, partijen die nodig zijn voor een meerderheid in de Eerste Kamer) niet door. Op Prinsjesdag kwam het kabinet ineens met de BIK op de proppen, een maatregel die eveneens neerkomt op 2 miljard euro lastenverlichting voor het bedrijfsleven. De ChristenUnie is niet enthousiast over de BIK, maar legt zich erbij neer omdat dit in het regeerakkoord nu eenmaal is afgesproken. CDA’er Pieter Omtzigt, die doorgaans ongezouten kritiek levert op rammelende belastingwetgeving, staat de BIK in Kamerdebatten gewoon te verdedigen.

De coalitie heeft echter geen meerderheid; noch in de Tweede, noch in de Eerste Kamer. Om te voorkomen dat de tegenstanders de BIK torpederen, heeft Vijlbrief de maatregel vastgeklonken aan de rest van het Belastingplan. De oppositie kan de BIK alleen wegstemmen door het hele Belastingplan af te keuren, maar dan kan ook de belastingwetgeving die de oppositie wél ziet zitten niet op 1 januari ingaan. De SP, GroenLinks en de PvdA waren woensdagavond echter zo verontwaardigd over deze ‘koppelverkoop’-truc, dat ze desondanks overwegen het hele pakket belastingwetgeving af te schieten.

Om de boze oppositie enigszins tegemoet te komen, dienden de vier coalitiefracties dinsdag op de valreep een amendement in dat de BIK voordeliger maakt voor het mkb. De oppositie heeft meer sympathie voor kleine ondernemers dan voor grote bedrijven en multinationals. Het kabinet wil 59 procent van het BIK-geld ten goede laten komen aan het mkb en 41 procent aan het grootbedrijf. De Kamerfracties van VVD, CDA, D66 en CU willen daar nu 65/35 van maken. Met deze marginale verschuiving hopen ze ook GroenLinks en de PvdA te overtuigen.

Maar de coalitie heeft de linkse oppositie waarschijnlijk niet nodig. In de Eerste Kamer heeft de coalitie een deal gesloten met Forum en de Groep-Otten/GO, zodat een Kamermeerderheid voor de BIK daar kat in ’t bakkie is. En de weggestuurde VVD’er Wybren van Haga, die zich inmiddels heeft aangesloten bij Forum, kan de benodigde 76ste voorstem in de Tweede Kamer verzorgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden