Trouw aan traditie leidt tot verrassing in Iowa

Trouw aan de traditie heeft de voorverkiezing in Iowa een verrassing opgeleverd: massale steun voor twee kandidaten die tegen sterkere partijen moesten vechten.

Barack Obama’s idealistische boodschap van hoop won het van Hillary Clintons nadruk op ervaring en kundig bestuur. De Republikeinen verkozen Mike Huckabee, de menselijke kandidaat van de kleine man, boven de steenrijke en vaardige manager Mitt Romney.

Comeback kid
Beide kandidaten benadrukten in hun overwinningstoespraken dat ‘jullie’ (hun aanhangers) het land terugveroveren op het establishment. Hun populariteit maakt duidelijk hoezeer de Amerikanen verlangen naar verandering van de politiek zelf, die sterk gepolariseerd is en wordt gewantrouwd.

Iowa is slechts het begin, benadrukken alle kandidaten. Dat is terecht. In het verleden zijn de resultaten van Iowa vaak gecorrigeerd in latere voorverkiezingen. Bill Clinton haalde er in 1992 slechts een paar procent en werd later toch president.

Nu probeert zijn echtgenote Hillary Clinton net als hij de ‘comeback kid’ te worden in New Hampshire, waar dinsdag al de volgende voorverkiezing plaatsvindt. Dat zou haar kunnen lukken, want ze voert de peilingen daar al lang aan.

Clinton was in zekere zin de enige kandidaat die zich verlies in Iowa kon permitteren. Ze heeft een krachtige organisatie en de steun van het Democratische establishment. Ze zal hard blijven vechten.

Gevoelige snaar
Toch heeft Obama haar een gevoelige slag toegebracht. De onvermijdelijkheid van haar kandidatuur is verdwenen. Hij heeft bewezen verkiesbaar te zijn in een blanke staat. Ook blijkt hij in staat jongeren die zich normaliter afzijdig houden naar de stemlokalen te lokken en zelfs om Republikeinen te doen overstappen. Dat maakt hem tot de kandidaat die de Democratische kiezersbasis kan verbreden, terwijl Hillary eerder apelleert aan de bestaande kaders en kiezers van de Democratische Partij.

Bij de Republikeinen is het beeld minder duidelijk. Commentatoren betwijfelen of Mike Huckabee op zijn wonder van Iowa kan voortbouwen. In Iowa wonen veel christelijke conservatieven. Het was een netwerk van thuis onderwijzende moeders dat hem in een paar weken tijd groot maakte.

Liberaler
In New Hampshire, aan de oostkust, zijn de kiezers liberaler. In de peilingen in die staat gaat het tussen Mitt Romney en John McCain, de oorlogsveteraan die hier vier jaar geleden zelfs van de zittende president won. In de grotere staten wacht dan nog Rudy Giuliani.

Beide races liggen na Iowa dus nog wijd open.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden